Στα τέλη του δέκατου έβδομου αιώνα μια θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου ανακαλύφθηκε στη Μόσχα και έγινε αμέσως πηγή ανείπωτης παρηγοριάς για κάθε θλιμμένη ψυχή. Πόση παρηγοριά κρύβει μέσα του το ίδιο το όνομα τούτης της Εικόνος, αφυπνίζοντας τη βαθιά πίστη του λαού. Η Μητέρα του Θεού φαίνεται ως θαυμαστή βοηθός, η οποία σπεύδει παντού όπου ακούγεται ο στεναγμός της ανθρώπινης οδύνης. Σκουπίζει τα δάκρυα όσων πενθούν και στην ίδια τη θλίψη δωρίζει στιγμές απόλαυσης και ουράνιας χαράς.

Σύμφωνα με την πίστη του λαού στην απέραντη αγάπη της Παναγίας προς το ανθρώπινο γένος, καθιερώθηκε ένας ξεχωριστός εικονογραφικός τύπος. Η Θεοτόκος απεικονίζεται ολόσωμη, άλλοτε με το θείο Βρέφος στα χέρια της, όπως στο πρωτότυπο της Μόσχας. Σε άλλες παραστάσεις φαίνεται χωρίς το Βρέφος, όπως στη μεταγενέστερη φημισμένη εικόνα με τα νομίσματα, η οποία δοξάστηκε επισήμως στην Αγία Πετρούπολη το χίλια οκτακόσια ογδόντα οκτώ. Γύρω της παρουσιάζονται ποικίλοι θλιμμένοι άνθρωποι, δηλαδή οι γυμνοί, οι αδικημένοι, οι πεινασμένοι και οι ασθενείς.

Γύρω από αυτούς τους ταλαιπωρημένους δυστυχείς εικονίζονται συχνά και πολλοί ουράνιοι άγγελοι, σταλμένοι από τη Δέσποινα. Είναι σταλμένοι ειδικά για να ανακουφίσουν την ανθρώπινη οδύνη και να παρηγορήσουν κάθε πληγωμένη ψυχή του κόσμου. Οι άγγελοι, πλησιάζοντας κοντά στους ανθρώπους, δείχνουν με τα δάχτυλά τους προς τη Μητέρα του Θεού. Η Θεοτόκος εικονίζεται είτε σε δόξα, με κορώνα στο κεφάλι και βασιλικά ενδύματα, είτε με τα συνηθισμένα ρούχα της επίγειας ζωής της.

Πολλές φορές απεικονίζεται φορώντας λευκό μαντήλι στο κεφάλι της, όπως αρμόζει σε ταπεινή και ευλογημένη μητέρα. Η αρχαία προσευχή τη χαρακτηρίζει βοηθό των καταπιεσμένων, ελπίδα όσων δεν έχουν ελπίδα και ενίσχυση των φτωχών. Ονομάζεται ακόμη παρηγορία των θλιμμένων, τροφή των πεινασμένων, ένδυμα των γυμνών και θεραπεία κάθε δύστυχου ασθενούς. Είναι η μοναδική σωτηρία των αμαρτωλών, η βοήθεια και η επικουρία όλων των Χριστιανών της οικουμένης. Η ίδια η Παναγία είναι ανώτερη από όλους τους αγγέλους και τους αρχαγγέλους, και τιμιωτέρα όλης της κτίσεως.

Έτσι την αναγνωρίζει με ευλάβεια η αρχαία αυτή προσευχή που απαγγέλλεται από τους πιστούς σε όλη την οικουμένη. Στη Μόσχα, τον δέκατο έβδομο αιώνα, μια συγκεκριμένη Εικόνα της Θεοτόκου με αυτό το όνομα έγινε διάσημη και περιβόητη. Το πρώτο μεγάλο θαύμα συνέβη το χίλια εξακόσια ογδόντα οκτώ, σε μια ασθενή της Μόσχας ονόματι Ευφημία. Ήταν η αδελφή του πατριάρχη Ιωακείμ της Μόσχας, και κατοικούσε στη γνωστή συνοικία Ορντίνκα της πόλεως. Η δύστυχη γυναίκα υπέφερε από φοβερή πληγή στο πλευρό της, τόσο μεγάλη που φαίνονταν τα ίδια τα εντόσθιά της.

Περίμενε με αγωνία τον θάνατό της, χωρίς όμως να χάνει ποτέ την ελπίδα της στη θεία βοήθεια. Μία ημέρα, αφού ζήτησε και έλαβε τα Άχραντα Μυστήρια, άρχισε να φωνάζει με μεγάλη πίστη προς την Παναγία. Παρακαλούσε τη Δέσποινα να την ακούσει στη φοβερή αρρώστια της, ομολογώντας πως είναι άξια τιμωρίας για τις πολλές αμαρτίες της. Ζητούσε όμως από την Παναγία να μην την τιμωρήσει με οργή, αλλά να της δείξει την μητρική της ευσπλαχνία και αγάπη. Μετά από αυτή τη θερμή προσευχή, η ασθενής άκουσε ξαφνικά μια ουράνια φωνή να την προσκαλεί.

Η φωνή ρωτούσε την Ευφημία γιατί δεν καταφεύγει στην παγκόσμια Θεραπεύτρια όλων μέσα στην οδύνη της. Έκπληκτη από την ουράνια φωνή, η ασθενής απάντησε πως ζητούσε να μάθει πού μπορούσε να βρει τέτοια ουράνια Θεραπεύτρια. Η απάντηση ήρθε αμέσως καθαρή και διδακτική για την Ευφημία και κάθε ανθρώπινη ψυχή που υποφέρει στον κόσμο. Της εξήγησε ότι στον ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος υπάρχει μια Εικόνα της Παναγίας με την επωνυμία αυτή. Της είπε να καλέσει αμέσως τον ιερέα από εκείνον τον ναό και να φέρει την Εικόνα στο σπίτι της.

Αφού τελεσθεί ο Αγιασμός μπροστά στην Εικόνα, η δούλη του Κυρίου θα λάβει αμέσως την ποθεινή και πολυπόθητη θεραπεία. Της παρήγγειλε επίσης να μην ξεχάσει ποτέ την ευεργεσία και να την κηρύττει σε όλους τους Χριστιανούς. Όταν συνήλθε από τη συγκίνηση του ουράνιου οράματος, η Ευφημία ρώτησε με αγωνία τους συγγενείς της για την Εικόνα. Πληροφορήθηκε από εκείνους πως πράγματι στον ναό της Μεταμορφώσεως, στην Ορντίνκα, υπήρχε μια Εικόνα της Παναγίας με αυτό το όνομα.

Κάλεσε τότε αμέσως τον ιερέα του ναού να έρθει στο σπίτι της φέρνοντας μαζί την αγιασμένη Εικόνα. Μετά την τέλεση του Αγιασμού των υδάτων ενώπιον της Εικόνος, η Ευφημία θεραπεύτηκε εντελώς από τη φοβερή πληγή της. Αυτό συνέβη στις είκοσι τέσσερις Οκτωβρίου του έτους χίλια εξακόσια ογδόντα οκτώ, στη Μόσχα της ορθόδοξης Ρωσίας, ώστε αργότερα να καθιερωθεί επίσημη εορτή προς τιμήν της θαυματουργής Εικόνος, εις ανάμνηση της θεραπείας. Ορισμένοι ευσεβείς θεωρούν πως η αρχική Εικόνα μεταφέρθηκε στην Αγία Πετρούπολη, στην ευσεβέστατη πριγκίπισσα Ναταλία Αλεξέγιεβνα, και πιστεύουν μάλιστα ότι αυτή ακριβώς στέκεται μέχρι σήμερα στην εκκλησία των Θλιβομένων, στην οδό Σπαλέρνα.

Είναι όμως πολύ πιο πιθανό το πρωτότυπο της θαυματουργής Εικόνος να παρέμεινε για πάντα στη Μόσχα. Η Παναγία συνεχίζει να επιτελεί μέχρι σήμερα αμέτρητα θαύματα μέσω της Εικόνος αυτής σε όλη την Ορθοδοξία. Χαριτώνει με τα δώρα της κάθε θλιμμένη ψυχή που καταφεύγει στη μητρική προστασία της με πίστη και δάκρυα. Πάντοτε ας χαιρόμαστε αναφωνώντας ότι η Δέσποινά μας είναι ουράνια Χαρά πάντων των Θλιβομένων αυτού του κόσμου. Ταις πρεσβείαις της υπερευλογημένης Δεσποίνης ημών Θεοτόκου, της Χαράς Πάντων των Θλιβομένων, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.