Μέσα σε ένα ολόκληρο έθνος που έτρεμε από τη βία της σκληρής σκλαβιάς, ένας πιστός πρίγκιπας στράφηκε με ευλάβεια προς τον μεγαλομάρτυρα Δημήτριο. Νίκησε έτσι σε μια μεγάλη και αποφασιστική μάχη που άλλαξε για πάντα την πορεία ολόκληρου του ρωσικού έθνους. Το Ψυχοσάββατο του Αγίου Δημητρίου συνδέει τη ζωντανή μνήμη του μεγαλομάρτυρα Θεσσαλονίκης με την ιερή ανάμνηση της εθνικής υπερασπίσεως του ρωσικού λαού. Στην πνευματική παράδοση της ρωσικής Εκκλησίας η τιμή του αγίου είναι στενά συνδεδεμένη με τον μεγάλο πρίγκιπα της Μόσχας Δημήτριο.

Ο πρίγκιπας αυτός υπερασπίστηκε με γενναιότητα τη χώρα και την Εκκλησία και απέκτησε με τη νίκη του την επωνυμία του Ντονσκόι. Συνέτριψε ολοσχερώς τη στρατιωτική δύναμη της φοβερής Χρυσής Ορδής στο πεδίο της μάχης κοντά στον ποταμό Δον. Η αποφασιστική σύγκρουση έγινε στις οχτώ Σεπτεμβρίου, την μεγάλη ημέρα της εορτής της Γεννήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου του πιστού ρωσικού λαού. Έλαβε χώρα ανάμεσα στους ποταμούς Δον και Νεπριάντβα και κρίθηκε από αυτήν η μοίρα ενός ολόκληρου έθνους.

Η μάχη αυτή θεωρήθηκε δικαίως ο πρώτος μεγάλος εθνικός άθλος ολόκληρου του Ρωσικού λαού στους περασμένους αιώνες. Σ’ αυτήν συσπειρώθηκε ολόκληρη η πνευματική δύναμη του ρωσικού λαού γύρω από το ιερό κέντρο της Μόσχας. Στο σπουδαίο εκείνο γεγονός είναι αφιερωμένο το συγκινητικό ιστορικό ποίημα «Ζαντόνστσινα», γραμμένο από τον ευλαβή ιερέα Σωφρόνιο της Ριαζάν. Ο πρίγκιπας Δημήτριος ο Ντονσκόι έτρεφε πάντοτε βαθιά και θερμή ευλάβεια προς τον μεγαλομάρτυρα Δημήτριο της Θεσσαλονίκης.

Την παραμονή της κρίσιμης εκείνης συγκρούσεως μετέφερε με όλη την επίσημη πομπή ένα πολύτιμο ιερό κειμήλιο από την παλιά πόλη Βλαντίμιρ. Πρόκειται για τη θαυματουργή εικόνα του μεγαλομάρτυρα Δημητρίου της Θεσσαλονίκης, η οποία είχε φιλοτεχνηθεί απευθείας πάνω σε ξύλο από τον ίδιο τον τάφο του αγίου. Στο μητροπολιτικό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Μόσχα οικοδομήθηκε αμέσως ένα ιδιαίτερο παρεκκλήσι προς τιμήν του αγίου μεγαλομάρτυρα. Το Ψυχοσάββατο του Αγίου Δημητρίου καθιερώθηκε ακριβώς για τη γενική εκκλησιαστική μνήμη όλων όσοι έπεσαν στο πεδίο της σπουδαίας εκείνης μάχης.

Η πρώτη επιμνημόσυνη ακολουθία τελέστηκε στην ιερά μονή της Αγίας Τριάδος του οσίου Σεργίου την εικοστή ημέρα του Οκτωβρίου. Προέστη ο ίδιος ο όσιος Σέργιος του Ραντονέζ μπροστά στον μεγάλο πρίγκιπα Δημήτριο τον Ντονσκόι παρόντα στην ιερά εκείνη ακολουθία. Από εκείνη την ευλογημένη ημέρα η ρωσική Εκκλησία τιμά κάθε χρόνο τους ηρωικούς πεσόντες της εθνικής εκείνης συγκρούσεως. Ανάμεσα στους ονομαστούς αυτούς ήρωες ξεχωρίζουν δύο μεγαλόσχημοι μοναχοί που είχαν λάβει την ευλογία του οσίου Σεργίου του Ραντονέζ.

Πρόκειται για τους αδελφούς μοναχούς της ιεράς εκείνης μονής Αλέξανδρο τον επονομαζόμενο Περεσβέτ και Ανδρέα τον επονομαζόμενο Οσλιάμπ. Έπεσαν με γενναιότητα στο πεδίο της τιμής, ευλογημένοι από τον γέροντά τους και σταυρωμένοι με την αμνημόνευτη πίστη τους. Ταις πρεσβείαις του αγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου και πάντων των πεσόντων, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.