Στους τελευταίους μεγάλους διωγμούς της εποχής του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, η Νικομήδεια γέμισε με αίμα ομολογητών και νέους ναούς οικοδομημένους πάνω σε ερείπια ειδωλείων. Οι Άγιοι Μάρτυρες Γάιος, Δάσιος και Ζωτικός εμπνεύστηκαν από θείο ζήλο και αψήφησαν την αυτοκρατορική εξουσία για να δοξάσουν τον αληθινό Θεό. Βρίσκονταν στη Νικομήδεια όταν αποφάσισαν να εισέλθουν τολμηρά μέσα στους ναούς των ειδώλων και να γκρεμίσουν τους βωμούς. Έσπασαν τα αγάλματα και διέλυσαν τα είδωλα των Ελλήνων με τα ίδια τους τα χέρια, αψηφώντας την οργή των πλήθους.

Έπειτα φανερώθηκαν μόνοι τους ενώπιον των αρχόντων, χωρίς να κρύβονται, και υπέστησαν με χαρά φοβερά βασανιστήρια. Οι δήμιοι τους κρέμασαν επάνω σε ξύλα και τους ξέσχισαν τις σάρκες με ξυστήρες που χρησιμοποιούνταν για τον καθαρισμό των αλόγων. Έτριψαν κατόπιν τα ματωμένα σώματά τους με υφάσματα πλεγμένα από τρίχες κατσίκας, για να αυξήσουν τον πόνο τους. Καθώς όμως οι Άγιοι περιφρονούσαν κάθε μαρτύριο, έλεγχαν την ματαιότητα των ειδώλων και κήρυτταν ολοφάνερα τον Χριστό.

Ομολογούσαν ζωντανά τη συνουσιότητα του Υιού με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα μέσα στην Αγία Τριάδα. Οι δήμιοι, μη ανεχόμενοι πλέον το θρίαμβο της πίστεως, έδεσαν βαριές πέτρες στους τραχήλους τους και τους έριξαν μέσα στα κύματα της θάλασσας. Έτσι οι τρεις άνδρες βρήκαν την επίγεια ανάπαυσή τους στα αλμυρά νερά και έλαβαν μαζί το μαρτυρικό τους στεφάνι, το έτος τριακόσια τρία, παραδίδοντας τις ψυχές τους στον Νυμφίο Χριστό. Ταις πρεσβείαις των Αγίων σου Μαρτύρων, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.