Στους λόφους της Κρήτης, πριν από πολλούς αιώνες, ένα νεαρό αγόρι παράδινε την ψυχή του στον Χριστό με ασυγκράτητη φλόγα. Από νεαρή ηλικία ο Ευμένιος υπέβαλλε τον εαυτό του σε πολλές σκληραγωγίες και ασκητικές δοκιμασίες με χαρά. Η εγκράτεια ήταν εκείνη που τον διέκρινε περισσότερο από κάθε άλλη αρετή κατά τα χρόνια της νεότητάς του. Στο μυαλό του είχε πάντα τη συμβουλή του Αποστόλου Παύλου ότι κάθε αγωνιζόμενος εγκρατεύεται σε όλα τα πράγματα. Δηλαδή ο κάθε πιστός εγκρατεύεται σε όλα, ακόμα και στην τροφή και στο ποτό, για να πετύχει τον πνευματικό του σκοπό.

Ο Ευμένιος, ακολουθώντας τα λόγια του θεόπνευστου Αποστόλου με ζήλο, επέτυχε στον αγώνα του και έλαμψε στην εκκλησία. Αξιώθηκε από τον Θεό να ιερωθεί και να γίνει επίσκοπος Γορτύνης στην Κρήτη, εποπτεύοντας με αγάπη τα λογικά πρόβατα. Από τη νέα του θέση, η αρετή του έλαμψε ακόμα περισσότερο και ο Θεός του έδωσε τη χάρη να θαυματουργεί. Όπως αναφέρει η ευλαβής παράδοση, μία φορά με αναμμένες λαμπάδες κατέκαυσε έναν φοβερό δράκοντα που όρμησε εναντίον του.

Έπειτα ο Ευμένιος πήγε στη Ρώμη, όπου με τη θεία διδασκαλία και τα θαύματά του στερέωσε τους πιστούς. Ποθώντας όμως ακόμα μεγαλύτερη σκληραγωγία, πήγε στη Θηβαΐδα της Άνω Αιγύπτου, κοντά στους μεγάλους ασκητές της ερήμου. Εκεί παρέδωσε ειρηνικά το πνεύμα του στον Θεό, και το λείψανο μεταφέρθηκε με τιμές στην επισκοπή του στην Κρήτη. Ταις πρεσβείαις του οσίου πατρός ημών Ευμενίου του θαυματουργού, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.