Στη Νίκαια της Βιθυνίας, την πόλη που θα γινόταν αργότερα διάσημη για τις μεγάλες Συνόδους, μια γυναικεία ψυχή ομολόγησε με θάρρος τον Χριστό. Ήταν η Αγία Θεοδότη, της οποίας το όνομα σημαίνει δώρο Θεού και πραγματικά υπήρξε δώρο της θείας χάριτος για την Εκκλησία. Η Αγία έζησε στα χρόνια του βασιλιά Αλέξανδρου Σεβήρου, όταν διοικητής στην Καππαδοκία είχε σταλεί ο σκληρός Σιμπλίκιος. Καταγόταν από τον Εύξεινο Πόντο και ήταν χριστιανή πλούσια από πατέρα, αλλά ασύγκριτα πλουσιότερη στην ευσέβεια και τα έργα της φιλανθρωπίας.

Τα χρήματά της δεν τα φύλαγε για τον εαυτό της, αλλά τα διέθετε με ζήλο για τους φτωχούς και τους πάσχοντες αδελφούς. Καταγγέλθηκε αμέσως στον διοικητή Σιμπλίκιο ότι με τα προσωπικά της έργα και τη γενναιοδωρία της προσηλύτιζε ειδωλολάτρες. Όταν εκείνος έμαθε τα μεγάλα της κατορθώματα, διέταξε αμέσως τη σύλληψη της και την οδήγησε σε φρικτά βασανιστήρια. Με θαυματουργικό τρόπο όμως οι πληγές της έκλειναν και η ξύλινη πόρτα της φυλακής άνοιξε αυτόματα από αόρατο χέρι.

Έτσι η Αγία διασώθηκε με ευλάβεια και από το βραστό νερό και από άλλα θανατηφόρα τρομερά βασανιστήρια του ηγεμόνα. Στο τέλος ο Σιμπλίκιος διέταξε να την αποκεφαλίσουν δια ξίφους, και έτσι ένδοξα έλαβε τον αμαράντινο στέφανο του μαρτυρίου. Ταις πρεσβείαις της αγίας μάρτυρος Θεοδότης της εν Νικαία, της γενναίας ομολογήτριας του Χριστού και θεοφιλεστάτης παρθένου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.