Στα ξεχασμένα μονοπάτια της Κύπρου, εκεί όπου η ψαμμώδης πέτρα κρατά μνήμη αρχαίων ασκητικών αγώνων, ένας πιστός μοναχός άφησε αποτυπώματα του Θεού πάνω στα ταπεινά τοπία της Γλυφίας. Ο Όσιος Κασσιανός, ασκητής αυστηρός και θαυματουργός, αναφέρεται από τον Κύπριο ιστορικό του δεκάτου πέμπτου αιώνα Λεόντιο Μαχαιρά στο εκτενές χρονικό του. Γράφει εκείνος για τον Όσιο: «Κοντά στην Αλέκτορα, σ' ένα μέρος που λέγεται Γλυφία, υπάρχει το μνήμα του Αγίου Κασσιανού καθώς και το λείψανό του».

Συνεχίζει ο Μαχαιράς προσθέτοντας ότι ο Άγιος εορτάζεται με μεγάλη ευλάβεια στις δεκαέξι του Σεπτεμβρίου από τους πιστούς της περιοχής. Τρία περίπου χιλιόμετρα βορειοανατολικά του χωριού Αλέκτορα απλώνεται η ήσυχη περιοχή που λεγόταν παλιά Γλυφία και διατηρεί ασκητική ατμόσφαιρα μέχρι σήμερα. Το χωριό αυτό βρίσκεται στο μέσο των επαρχιών Λεμεσού και Πάφου, σε ορεινό και απόμερο σημείο της Κύπρου με αρχαία ιστορική παρουσία. Συγκεκριμένα, στα όρια των χωριών Αρχιμανδρίτας, Πλατανίσκιας και Αλέκτορας απλώνεται μία κοιλάδα κατάφυτη και διακριτικά κρυμμένη.

Πάνω σ' έναν χαμηλό λόφο αυτής της περιοχής διακρίνονται τα ερείπια της εκκλησίας του Οσίου Κασσιανού, μάρτυρες σιωπηλοί της ορθοδόξου ζωής. Δίπλα ακριβώς στο μικρό αυτό ναό ξανοίγεται η σπηλιά όπου ασκήτεψε ο Όσιος, ενωμένη με την εκκλησία στον βόρειο τοίχο της. Μέσα στην εκκλησία περικλειόταν και η σπηλιά μέσω μικρής πύλης, η οποία οδηγούσε τους προσκυνητές κάθε εποχής στον ιερό χώρο. Μέσα στη σπηλιά, που φαίνεται μαυρισμένη από τα πολλά κεριά που άναβαν παλιά οι πιστοί προς τιμήν του Αγίου, διακρίνεται κάτι ιδιαίτερο.

Στα αριστερά της, χαμηλά και διακριτικά, υπάρχει ένα κοίλωμα που περιτειχίζεται με γύψο, όπως το έφτιαξαν χριστιανοί προσκυνητές παλαιότερων εποχών. Το κοίλωμα αυτό φαίνεται αναλλοίωτο μέχρι σήμερα και πιστεύεται από όλους ότι ήταν παλιά η ιερή λειψανοθήκη των οστών του Αγίου. Ο μικρός ναός που στεγάζει τη σπηλιά ήταν κάποτε όλος αγιογραφημένος, όπως μαρτυρούν ίχνη τοιχογραφιών στα αριστερά της κόγχης. Η κόγχη του ιερού βήματος διατηρεί ακόμη υπολείμματα χρωμάτων που δείχνουν την παλαιά λαμπρότητα και την κατάνυξη του ναού.

Ο Όσιος Κασσιανός πρέπει να ήταν μεγάλος θαυματουργός, αφού στο ναό υπήρχε ολόκληρο το λείψανό του, καθώς αναφέρει με ακρίβεια ο Μαχαιράς. Στους τοίχους πιθανότατα ζωγραφίζονταν παραστάσεις με αγιογραφίες από τη ζωή του και τα θαύματά του, που δυστυχώς δεν διασώθηκαν μέχρι σήμερα. Η εικονογραφική αυτή απώλεια αφήνει κενό στην παράδοση, όμως η ιερότητα του τόπου παραμένει ζωντανή και αισθητή σε κάθε προσκυνητή. Οι πιστοί ακόμη και σήμερα ανηφορίζουν εκεί με ευλάβεια ιερή, αναζητώντας την πνευματική σιωπή και τη χάρη του Αγίου ασκητού.

Η μνήμη του οσιακού του αγώνα συνεχίζει να ευωδιάζει στους κόλπους της Κυπριακής Ορθοδοξίας με σταθερή πνευματική παρουσία. Περί τα τετρακόσια μέτρα νοτιοανατολικά από το ταπεινό ασκητήριο του Οσίου υπάρχει μέχρι σήμερα ένα παλαιό και ιστορικό πηγάδι. Το πηγάδι αυτό άνοιξε αργότερα, σύμφωνα με ζωντανές παραδόσεις των κατοίκων της περιοχής που μεταδίδονται με ευλάβεια από γενιά σε γενιά. Τον καιρό όμως του Αγίου το νερό υπήρχε επιφανειακά και ξεπηδούσε καθαρό και ψυχρό μέσα από την πέτρινη γη της Γλυφίας.

Διασώζεται ακόμη το πετρόκτιστο αυλάκι που οδηγούσε το νερό κοντά στο ασκητήριο του Οσίου, παραπλεύρως στα νότια του χαμηλού λοφίσκου. Το νερό αυτό προμηθευόταν ο Όσιος με τα ίδια του τα γέρικα και ασκητικά χέρια για τη μετρημένη και ταπεινή του δίαιτα. Μετά την κοίμηση του Αγίου, το νερό εκείνο θεωρείτο αυτομάτως αγίασμα από τους πιστούς που κατέφθαναν για να προσκυνήσουν το ιερό λείψανο. Πολλοί προσκυνητές ταξίδευαν από όλη την Κύπρο για να αντλήσουν λίγο νερό μαζί τους, ζητώντας θεραπεία και ευλογία από τον Όσιο.

Το αγίασμα αυτό υπενθυμίζει διαρκώς πως ο τόπος είναι ποτισμένος από προσευχή, νηστεία και ασκητικά δάκρυα μετανοίας. Η ευλάβεια των κατοίκων κρατά μέχρι σήμερα ζωντανή τη μνήμη του Αγίου, διαφυλάσσοντας με ακρίβεια το ιερό πέρασμά του. Στις δεκαέξι του μηνός Σεπτεμβρίου η εκκλησιαστική κοινότητα συγκεντρώνεται με χαρμόσυνη διάθεση και ψάλλει με κατάνυξη τη θεία ακολουθία του. Ο Όσιος Κασσιανός παραμένει σιωπηλός πρεσβευτής της Ορθοδοξίας στην Κύπρο, υπενθυμίζοντας πως η μοναχική ζωή ανθίζει ακόμη στα πιο ταπεινά μέρη. Ταις πρεσβείαις του οσίου πατρός ημών Κασσιανού του εν τη Γλυφία της Κύπρου ασκήσαντος, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.