Στη Χαλκηδόνα του Βοσπόρου, απέναντι από τη Βασιλεύουσα των πόλεων, ένα κορίτσι ευγενούς οικογένειας προετοιμαζόταν να γίνει νύμφη του ουράνιου Βασιλέα μέσα από το αίμα του μαρτυρίου. Η Αγία Ευφημία έζησε και άθλησε στα χρόνια του διώκτη αυτοκράτορα Διοκλητιανού, σε εποχή σκληρή και βάναυση για όλη την Εκκλησία του Χριστού. Γεννήθηκε στη Χαλκηδόνα από οικογένεια θεοσεβή, ευγενική και αρχοντική στα ήθη της, αφιερωμένη με πάθος στον Χριστό. Οι γονείς της Φιλόφρων ο συγκλητικός και η Θεοδωριανή φρόντισαν ώστε η θυγατέρα τους να αναπτύξει με ακρίβεια κάθε χριστιανική αρετή.

Η Ευφημία εξελίχθηκε σε άνθρωπο με σπάνια χαρίσματα και δυνατό χριστιανικό φρόνημα και ευγενική παρρησία ψυχής. Όλη αυτή η εσωτερική δύναμη φάνηκε όταν ο ειδωλολάτρης ανθύπατος της Μικράς Ασίας Πρίσκος εξέδωσε σκληρό διάταγμα κατά των Χριστιανών. Διέταξε όλους τους κατοίκους της Χαλκηδόνας να παρευρεθούν στη γιορτή προς τιμήν του ειδωλολατρικού θεού Άρη με υποχρεωτική θυσία. Σαράντα εννέα Χριστιανοί κρύφτηκαν σε ένα οικιακό κρησφύγετο για να λατρεύσουν τον αληθινό Θεό με ασφάλεια και κατάνυξη.

Ανάμεσά τους έλαμπε η νεαρή παρθένος Ευφημία με σταθερή πίστη, ταπεινό φρόνημα και αναμμένη καρδιά, αγαπώντας μόνον τον Χριστό. Όταν τους ανακάλυψαν τους έφεραν μπροστά στον ανθύπατο που τους πρότεινε δώρα, τιμές και βασανιστήρια για να αρνηθούν τον Χριστό. Η Ευφημία αποφάσισε μαζί με τους άλλους πιστούς να μη συμμετάσχει στη γιορτή των ειδώλων και συνελήφθη χωρίς δισταγμό. Για δεκαεννέα ολόκληρες ημέρες οι μάρτυρες υπέμειναν αλλεπάλληλα και φρικτά βασανιστήρια, χωρίς να κάμψει κανείς το χριστιανικό του φρόνημα ούτε στο ελάχιστο.

Ο εξαγριωμένος ανθύπατος έστειλε τους περισσοτέρους στον Διοκλητιανό και κράτησε μόνη της την Ευφημία, ελπίζοντας ότι θα λυγίσει χωρίς συντροφιά. Με προσευχή ζητούσε η Αγία τη δύναμη του Κυρίου, καθώς οι εχθροί του Χριστού προσπαθούσαν να την πείσουν με λόγια, με κολακείες και με υποσχέσεις. Όταν συνειδητοποίησαν πως η Ευφημία δεν επρόκειτο να αλλάξει την πίστη της με τα λόγια, την υπέβαλαν σε φοβερά μαρτύρια. Την έδεσαν σε φρικτό τροχό με πολλές αιχμηρές λεπίδες, αλλά εκείνη προσευχόμενη σταμάτησε τον τροχό με τη χάρη του Χριστού.

Άγγελος Κυρίου κατέβηκε από τον ουρανό, την έλυσε από τον τροχό και θεράπευσε όλες τις πληγές του σώματός της. Έπειτα έριξαν την παρθενομάρτυρα στο πύρινο καμίνι, όπου τη φύλαξαν άγγελοι, ενώ οι στρατιώτες Βίκτωρ και Σωσθένης πίστεψαν στον Χριστό βλέποντας το θαύμα. Την κοπή με πριόνια και τη σκάφη γεμάτη φίδια η Ευφημία τις ξεπέρασε αβλαβής με τη θεία χάρη. Τελικά οι δήμιοι την έριξαν στο στάδιο σε άγρια θηρία και βρήκε θάνατο από μία αρκούδα που δάγκωσε το πόδι της.

Παρέδωσε την αγνή ψυχή της στον αληθινό Νυμφίο και η γη σείστηκε, δείχνοντας τη μεγάλη της δόξα στους ουρανούς. Στον τάφο της στη Χαλκηδόνα συνεκλήθη αργότερα η Τετάρτη Οικουμενική Σύνοδος, ενώ τα λείψανά της αναπαύονται σήμερα στο Φανάρι. Ταις πρεσβείαις της παναξίας Μεγαλομάρτυρος Ευφημίας της πανευφήμου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.