Στις απέραντες ερήμους της Αιγύπτου, εκεί όπου ο τέταρτος αιώνας μεταμόρφωσε την άμμο σε άνθος ασκητικής αγιότητας, έλαμψε μια ταπεινή μορφή με σπάνιο πνευματικό φως. Ο Όσιος Δωρόθεος καταγόταν από τη μακρινή Θηβαΐδα της Άνω Αιγύπτου, μια περιοχή ξακουστή για το πλήθος των ασκητών και των οσίων πατέρων της. Από νεαρή ηλικία αναζήτησε με πόθο την ησυχία της ερήμου και αποσύρθηκε στις κοντινές περιοχές της μεγάλης πόλεως της Αλεξανδρείας του τόπου του.

Στην έρημο Σκήτη, στις δυτικές όχθες του ποταμού Νείλου, βρήκε επιτέλους τον τόπο των ασκητικών του αγώνων και της προσευχής. Εκεί υπήρχε ένα σύμπλεγμα ερημικών κελιών, όπου διέμενε ολόκληρη αδελφότητα ησυχαστών μοναχών αφιερωμένη στη μονολόγιστη προσευχή και νηστεία. Ο Όσιος έζησε εξήντα ολόκληρα χρόνια μέσα σε μια σπηλιά, και σκληραγωγούσε ασταμάτητα το σώμα του με αυστηρότατη άσκηση. Κάθε ημέρα, ακόμη και κάτω από τον φλογερό μεσημβρινό ήλιο της Αιγύπτου, περιπλανιόταν στις άγονες ακτές της θαλάσσης.

Συνέλεγε πέτρες με κόπο και τις μετέφερε στα κελιά της αδελφότητας με υπομονή και αδιάκοπο ζήλο. Με τις πέτρες αυτές οικοδομούσε με τα ίδια του τα χέρια καινούργια κελιά και τα παραχωρούσε αδωρίτι στους αδύναμους αδελφούς ασκητές. Ο Παλλάδιος, επίσκοπος Ελενουπόλεως και αυτόπτης μαθητής του Δωροθέου από τα νεανικά του χρόνια, διέσωσε στη Λαυσαϊκή Ιστορία πολύτιμες αναμνήσεις για τον γέροντα. Όταν κάποτε ο νεαρός μαθητής τον ρώτησε γιατί ταλαιπωρούσε έτσι το γερασμένο σώμα του στον λυσσαλέο καύσωνα της ερήμου, ο Όσιος απάντησε γαλήνια.

Είπε ότι δεν το έκανε για να ταλαιπωρήσει εκείνο τη δική του ψυχή, αλλά να το ταλαιπωρήσει αυτός. Η τροφή του Οσίου περιοριζόταν αυστηρά σε ξερό ψωμί και σε λίγα ταπεινά χορταρικά της ερήμου της Σκήτεως. Έτρωγε μία μοναδική φορά μέσα στην ημέρα και έπινε ελάχιστο νερό, και μετρούσε με ακρίβεια κάθε σταγόνα. Κανείς δεν τον είδε ποτέ ξαπλωμένο σε ψάθα ή σε βαθύ ύπνο, αλλά εργαζόταν αδιάλειπτα ολονυχτίς. Καθόταν και έπλεκε καλάθια από κλαδιά φοινίκων και κατόπιν τα πουλούσε για να αγοράζει την ταπεινή του τροφή.

Ο γέροντας εξηγούσε με χαμόγελο ότι δεν επρόκειτο να κοιμηθεί ποτέ, παρά μόνο αν πεισθεί κάποιος άγγελος Κυρίου. Κάποτε έστειλε τον Παλλάδιο στο πηγάδι της Σκήτεως για να φέρει λίγο νερό από τα δροσερά νερά του. Ο μαθητής επέστρεψε τρομαγμένος και είπε ότι είδε μια ασπίδα στο βάθος, και νόμισε ότι δηλητηρίασε το νερό. Ο Όσιος έμεινε ατάραχος, μειδίασε και απάντησε με βαθιά πνευματική σοφία και απόλυτη εμπιστοσύνη στον Κύριο και Σωτήρα του. Πήγε μόνος του στο πηγάδι, άντλησε νερό, το σφράγισε σταυρικά και το ήπιε χωρίς κανέναν φόβο μέσα στην καρδιά του.

Διακήρυξε ότι όπου βρίσκεται ο τίμιος Σταυρός του Χριστού, εκεί δεν μπορεί πια να βλάψει καμιά δαιμονική δύναμη. Ταις πρεσβείαις του οσίου πατρός ημών Δωροθέου του ερημίτου της Σκήτεως, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.