Στη μικρή Ναζαρέτ της Γαλιλαίας, εκεί όπου ο ουρανός σκύβει σε χαμηλούς ελαιώνες, ετοιμαζόταν να ανατείλει η αυγή της σωτηρίας. Η Υπεραγία Παρθένος Μαρία γεννήθηκε σε εποχή που οι άνθρωποι είχαν φτάσει σε τέτοιο σημείο ηθικής έκπτωσης, ώστε φαινόταν αδύνατη η αναγέννησή τους. Πολλοί έλεγαν με δάκρυα ότι ο ίδιος ο Θεός θα έπρεπε να κατέβει στον κόσμο, για να σώσει την ανθρωπότητα. Ο Υιός του Θεού επέλεξε τότε να προσλάβει την ανθρώπινη φύση για τη σωτηρία του γένους μας.

Ως Μητέρα του διάλεξε την Πανάχραντη Παρθένο Μαρία, που ήταν η μόνη άξια να γεννήσει την πηγή της καθαρότητας και της αγιότητας. Η γέννηση της Υπεραγίας Θεοτόκου εορτάζεται από την Εκκλησία ως ημέρα παγκόσμιας χαράς και ουράνιας αγαλλίασης. Μέσα στο πλαίσιο της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, η Παρθένος αναδείχθηκε επιλεγμένη πριν από τους αιώνες. Το έργο της θείας προαιώνιας πρόνοιας ήταν να φέρει στον κόσμο το μυστήριο της σαρκώσεως του Λόγου του Θεού.

Αποκαλύφθηκε λοιπόν ως Μητέρα του Σωτήρα του κόσμου, του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, στον οποίο ανήκει κάθε δόξα. Η εορτή της γεννήσεώς της σηματοδοτεί την αλλαγή των καιρών και την εκπλήρωση των μεγάλων υποσχέσεων του Θεού. Φέρνει στη γη τη χάρη της Βασιλείας του Θεού, μιας Βασιλείας αλήθειας, ευσέβειας, αρετής και αιώνιας ζωής. Οι γονείς της ήταν ο δίκαιος Ιωακείμ από τη φυλή του προφητάνακτος Δαβίδ, και η Άννα από τη φυλή του αρχιερέως Ααρών. Το ζευγάρι έμεινε για πολλά χρόνια άτεκνο, καθώς η Άννα ήταν στείρα και προχωρημένη στην ηλικία.

Ακόμη και στα γηρατειά τους, ο Ιωακείμ και η Άννα δεν έχασαν την ελπίδα τους στο μεγάλο έλεος του Θεού. Είχαν ισχυρή πίστη ότι για τον Κύριο όλα είναι δυνατά, και ότι μπορεί να υπερβεί ακόμη και τη στειρότητα της Άννας. Όπως κάποτε νίκησε τη στειρότητα της Σάρρας, συζύγου του πατριάρχη Αβραάμ, έτσι και τώρα μπορούσε να ευλογήσει το γηραιό ζευγάρι. Οι δίκαιοι Ιωακείμ και Άννα έδωσαν υπόσχεση να αφιερώσουν στην υπηρεσία του Θεού το παιδί που θα τους χάριζε.

Η ατεκνία θεωρούνταν ανάμεσα στους Εβραίους θεία τιμωρία για αμαρτία, και έτσι οι δίκαιοι γονείς υφίσταντο πολλή χλεύη. Σε μία από τις εορτές στον ναό των Ιεροσολύμων ο γηραιός Ιωακείμ προσέφερε τη θυσία του στον Θεό. Ο αρχιερέας όμως δεν δέχθηκε την προσφορά του, θεωρώντας τον ανάξιο επειδή ήταν άτεκνος και προχωρημένος στα γηρατειά. Ο Ιωακείμ μέσα στη βαθιά θλίψη του πήγε στην έρημο, και προσευχόταν με πολλά δάκρυα στον Κύριο. Η Άννα έκλαψε επίσης πικρά όταν έμαθε όσα είχαν συμβεί στον Ιωακείμ μέσα στον ναό των Ιεροσολύμων.

Ποτέ δεν παραπονέθηκε εναντίον του Κυρίου, αλλά παρακαλούσε να ελεήσει το γένος της και να ακούσει την προσευχή της. Ο Κύριος εκπλήρωσε τα αιτήματα του ευσεβούς ζευγαριού, όταν αυτοί είχαν φτάσει στα έσχατα γηρατειά και προετοιμαστεί δια ενάρετου βίου. Είχαν αναδειχθεί άξιοι για μια υψηλή κλήση, να γίνουν οι ίδιοι γονείς της μέλλουσας Μητέρας του Κυρίου Ιησού Χριστού. Ο αρχάγγελος Γαβριήλ έφερε στον Ιωακείμ και στην Άννα το χαρμόσυνο μήνυμα ότι οι προσευχές τους εισακούστηκαν στον ουρανό.

Τους ανήγγειλε ότι θα γεννούσαν μια κόρη ευλογημένη, τη Μαρία, μέσω της οποίας θα ερχόταν η σωτηρία ολόκληρου του κόσμου. Η Παρθένος Μαρία ξεπέρασε σε καθαρότητα και αρετή όχι μόνο όλους τους ανθρώπους, αλλά και τους ίδιους τους ουράνιους αγγέλους. Αναδείχθηκε ως ο ζωντανός Ναός του Θεού, όπως ψάλλει η Εκκλησία στους εορταστικούς ύμνους της Γενέθλιας. Είναι «η Πύλη η Ανατολική, που φέρνει τον Χριστό στον κόσμο για τη σωτηρία των ψυχών μας». Όταν συμπληρώθηκαν εννέα μήνες, η Άννα γέννησε ένα ευλογημένο κορίτσι μέσα σε ουράνια χαρά και έκπληξη.

Με λαμπρή ευχαριστία ψιθύρισε: «Η ψυχή μου μεγαλύνθηκε σήμερα», και ονόμασε το παιδί Μαρία, όνομα φυλαγμένο από αιώνες. Όταν συμπλήρωσε έξι μήνες, η Άννα την έβαλε στο έδαφος για να δοκιμάσει αν θα στεκόταν με τα ποδαράκια της. Η μικρή Μαρία έκανε επτά βήματα και επέστρεψε στην αγκαλιά της μητέρας της, σημείο της προαιώνιας αγιότητάς της. Η Άννα φύλαξε τότε τη δωμάτιο της Μαρίας σαν άγιο τόπο, και αφιέρωσε τη ζωή της στη μικρή Παρθένο. Στην Παλαιά Διαθήκη δόθηκαν προτυπώσεις της Υπεραγίας Θεοτόκου, που προειδοποιούσαν τους πατέρες για το μεγάλο μυστήριο της σαρκώσεως.

Μία προτύπωση είναι η βάτος στο όρος Σινά, την οποία περιέζωναν φλόγες φωτιάς, αλλά αυτή δεν καιγόταν από τη φλόγα. Ήταν η ζωντανή απεικόνιση της Παρθένου, που θα γεννούσε τον Σωτήρα Χριστό διατηρώντας συγχρόνως άθικτη την παρθενία της. Έτσι λοιπόν η Άννα και ο Ιωακείμ, που κατάγονταν από το γένος του Δαβίδ, απέκτησαν με την ελπίδα τους το ποθούμενο δώρο. Όταν συμπλήρωσε ένα έτος, ο Ιωακείμ προσέφερε μεγάλο γεύμα και κάλεσε ιερείς, γραμματείς και άρχοντες του Ισραήλ στη γιορτή.

Οι ιερείς ευλόγησαν τη μικρή Μαρία λέγοντας: «Θεέ των πατέρων μας, ευλόγησε το παιδί και χάρισέ της αιώνιο όνομα». Όλοι οι παρευρισκόμενοι αποκρίθηκαν με μια φωνή: «Γένοιτο, αμήν», και έπειτα οι αρχιερείς πρόσθεσαν περισσότερες θερμές ευχές. Η μητέρα της οδήγησε τότε το παιδί στον άγιο τόπο που είχε ετοιμάσει, και της έδωσε τροφή ψάλλοντας έναν ύμνο. Η Παναγία αναδείχθηκε από γέννησής της σε ευλογημένη μεταξύ των γυναικών, η οποία θα συνέτριβε την κεφαλή του όφεως.

Η Εκκλησία την προσφωνεί με αγάπη ως ελεήμονα Μεσίτρια και Μητέρα όλων των πιστών, στην οποία προσφεύγουμε με υιική αφοσίωση. Στη γέννησή της κατάλαβαν ότι η ίδια θα γινόταν η ζωντανή σκηνή του Θεού, ο νέος Ιερουσαλήμ που κατεβαίνει εξ ουρανού. Δοξάζουμε τον Κύριο που μας χάρισε τέτοια Μητέρα ευλογημένη και σωτήρια Πρέσβειρα ενώπιον του θρόνου Του. Ταις πρεσβείαις της υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.