Στους χρυσούς εκείνους πρώτους χριστιανικούς αιώνες της βυζαντινής αυτοκρατορίας, ανέβηκε στον αυτοκρατορικό θρόνο ένα μικρό ευλογημένο παιδί. Ονομαζόταν Θεοδόσιος ο Νεότερος, ήταν μόλις επτά ετών, και διαδέχθηκε τον αυτοκράτορα πατέρα του τον Αρκάδιο. Τον αποκαλούσαν Νεότερο, για να τον ξεχωρίζουν από τον πάππο του τον Μέγα Θεοδόσιο νικητή των Γότθων. Η αδελφή του Πουλχερία, αγνή παρθένος και ευσεβής Αυγούστα, ανέλαβε την πνευματική ανατροφή του μικρού αυτοκράτορος.

Τον δίδαξε με αγάπη μητρική την προσευχή, τη μελέτη των ιερών Γραφών και τον σεβασμό προς τους κληρικούς. Ο Θεοδόσιος έτρεφε βαθύτατη ευλάβεια προς την ορθόδοξη πίστη και προς τη Μητέρα Εκκλησία της οικουμένης. Όταν ανέλαβε τον θρόνο επίσημα, έγινε σταθερός υποστηρικτής της ορθοδόξου αληθείας και αμετακίνητος υπερασπιστής της αγίας Πίστεως. Με αυτοκρατορικό διάταγμά του εξέδωσε ο Θεοδόσιος την πρόσκληση για τη σύγκληση της Τρίτης Οικουμενικής Συνόδου.

Η Σύνοδος συγκλήθηκε στις είκοσι δύο Ιουνίου του τετρακοσιοστού τριακοστού πρώτου σωτηρίου έτους στη μικρασιατική Έφεσο. Καταδίκασε με ομόφωνο τρόπο τις αιρετικές δοξασίες του Νεστορίου, που χώριζε ασύμβατα τις δύο φύσεις του Χριστού. Επιβεβαίωσε την Παναγία ως την αληθινή Θεοτόκο Μητέρα του Σαρκωθέντος Λόγου, στο ένα πρόσωπο του Χριστού. Λόγω της ευλαβείας του και της μεγάλης διακονίας του προς την Ορθοδοξία, η Εκκλησία τον κατέταξε στους αγίους της.

Άγιε Αυτοκράτωρ Θεοδόσιε, υπερασπιστά της πίστεως και προστάτη των αγίων Συνόδων, πρέσβευε υπέρ ημών στον Σωτήρα. Δίδαξέ μας τη σταθερότητα στην ορθόδοξη πίστη και την έμπρακτη φιλανθρωπία προς τους πάσχοντες αδελφούς μας. Αμήν, γένοιτο, διά της προστασίας σου της κραταιάς, εις τους αιώνας των αιώνων του Σωτήρος ημών.