Από τα παγωμένα ύδατα του Πόντου ως τα μαρμάρινα προπύλαια της Βασιλεύουσας, τα τίμια λείψανα ενός ποιμένος μαρτύρων διέσχισαν τη θάλασσα ως ζωντανή λυχνία της εκκλησιαστικής ευσέβειας. Ο Άγιος Φωκάς υπήρξε επίσκοπος της Σινώπης κατά τους χρόνους των διωγμών, και έλαβε το στεφάνι του ιερομαρτυρίου ως ποιμένας της ποντιακής Εκκλησίας. Η μνήμη του τιμάται κυρίως στις είκοσι δύο Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία αναφέρει αναλυτικά τη ζωή και την άθλησή του ενώπιον της παγανιστικής εξουσίας. Στην εορτή της εικοστής δευτέρας Ιουλίου ωστόσο τιμάται η μετακομιδή των αγίων του λειψάνων από τη μακρινή Σινώπη στην Κωνσταντινούπολη.

Η μεταφορά πραγματοποιήθηκε στις αρχές του πέμπτου αιώνα, ίσως κατά το έτος τετρακόσια τρία είτε τετρακόσια τέσσερα μετά Χριστόν, σε εποχή ευσεβών αυτοκρατόρων. Η Εκκλησία υποδέχθηκε τα οστά του ιερομάρτυρος με λαμπρά λιτανευτική πομπή και τα κατέθεσε σε επίσημο ναό της πρωτεύουσας. Πιστοί από κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας έσπευσαν να ασπασθούν τα ευωδιαστά λείψανα και να αντλήσουν παρηγοριά στον αγώνα της ορθόδοξης πίστεως. Η ανακομιδή υπήρξε σημαντικό γεγονός για τη ζωή της Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, διότι έθεσε τα ποντιακά λείψανα στο κέντρο της οικουμένης ως πηγή ευλογίας.

Ο Άγιος Φωκάς αναγνωρίστηκε ως προστάτης ναυτικών και προπομπός των διωκομένων ποιμένων, και η εορτή του απέκτησε διπλό χαρακτήρα τιμής μέσα στο εκκλησιαστικό έτος. Άγιε Φωκά της Σινώπης, ιερομάρτυς και επίσκοπε, πρέσβευε υπέρ ημών στον Δεσπότη Χριστό, ώστε οι ορθόδοξοι ποιμένες να φυλαχθούν από κάθε αιρετική απόκλιση, αμήν.

Δεύτερη διήγηση

Από τη μακρινή ποντιακή ακτή ως την μεγαλόπολη της Βασιλεύουσας, τα τίμια λείψανα ενός νέου ιερομάρτυρος διέσχισαν τη μαύρη θάλασσα ως φωτιστής της ορθόδοξης ευσέβειας. Ο Άγιος Φωκάς ο Νέος ήταν επίσκοπος της Σινώπης κατά τους χρόνους των διωγμών, και έλαβε ένδοξο στεφάνι μαρτυρίου από τους εχθρούς της πίστεως. Η συναξαριακή παράδοση τον περιγράφει ως φως Κυρίου, που φώτισε την καρδία του και τον ανέδειξε δοχείο φωτός. Ο μάρτυς Φωκάς αναδείχθηκε νέα κιβωτός του Ισραήλ, μεταφέροντας μέσα στο νεκρό σώμα του τις πλάκες του ιερού νόμου.

Στις είκοσι τρεις Ιουλίου η Εκκλησία τιμά την επίσημη ανακομιδή των τιμίων του λειψάνων, ως δεύτερη πανηγυρική σύναξη του ίδιου ιερομάρτυρος. Η αναλυτική του βιογραφία βρίσκεται κατατεθειμένη στις είκοσι δύο Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία τιμάται η αρχική του μνήμη. Στις δύο αυτές εορτάσιμες ημέρες οι ορθόδοξοι αντλούν παρηγοριά από την μνήμη του ιερομάρτυρος και τιμούν τα τίμια λείψανά του. Τα λείψανα μεταφέρθηκαν με λαμπρή λιτανευτική πομπή μέσα στην Κωνσταντινούπολη, και απέκτησαν προεξάρχουσα θέση στην ευσέβεια του βυζαντινού λαού.

Ο ιερομάρτυς Φωκάς αναγνωρίστηκε προστάτης των ναυτικών και υπέρμαχος των διωκομένων, με αποτέλεσμα τη διπλή ετήσια εορτή. Άγιε Φωκά της Σινώπης ιερομάρτυς και επίσκοπε, πρέσβευε υπέρ ημών στον Δεσπότη Χριστό, ώστε οι ορθόδοξοι ποιμένες να φυλαχθούν από αιρετικές αποκλίσεις, αμήν.