Στους πετρώδεις πρόποδες της φοβερής Μελιτινής, εκεί όπου η σιωπή των βράχων μετατράπηκε σε φωνή ομολογίας, τρεις άγνωστοι στρατιώτες του Χριστού αντάλλαξαν τη γήινη ζωή με την αιώνια. Η ιερά πόλη Μελιτινή της Μικράς Ασίας υπήρξε φυτώριο μαρτύρων κατά τους χρόνους των ρωμαϊκών διωγμών, και πότισε με ορθόδοξο αίμα τα μνημεία της παλαιάς Καππαδοκίας και της Αρμενίας. Τα ονόματα των τριών αυτών αθλητών έχουν παραμείνει αφανή στους ανθρώπους, όμως καταγράφηκαν με χρυσά γράμματα στο βιβλίο της ζωής. Ο τρόπος του μαρτυρίου τους υπήρξε εξαιρετικά φρικτός, διότι οι ειδωλολάτρες τους έσυραν με σχοινιά πάνω σε αιχμηρά λιθάρια έως ότου παρέδωσαν τις άγιες ψυχές τους.

Όπως η Γραφή προαναγγέλλει, οι λίθοι ξεκίνησαν να φωνάζουν, και τα τρία σώματα των ομολογητών έγιναν ζωντανή μαρτυρία της δυνάμεως του Σταυρού. Κατά την ώρα που οι πιο ισχυροί λυγίζουν, οι τρεις αυτοί ταπεινοί στρατιώτες του Κυρίου δεν αρνήθηκαν την πίστη τους ούτε ζήτησαν έλεος από τους τυράννους. Η Εκκλησία τους τιμά κάθε χρόνο στις είκοσι μία Ιουλίου, μνημονεύοντας μαζί τους και άλλους αγίους της ημέρας, και ψάλλει το ευλογημένο τους όνομα ως απαρχή των αφανών αθλητών. Άγιοι Τρεις Μάρτυρες της Μελιτινής, πρεσβεύσατε υπέρ ημών στον Νυμφίο Χριστό, ώστε και εμείς να ευαρεστήσουμε τον Θεόν με ταπεινή υπομονή στις δοκιμασίες της σύγχρονης ζωής μας, αμήν.

Δεύτερη διήγηση

Στη μικρή πόλη Μελιτινή της παλαιάς ρωμαϊκής επαρχίας ξεκίνησε ο σκληρός αγώνας τριών ομολογητών του Χριστού. Σε εποχή φοβερού διωγμού της Εκκλησίας τρεις άνδρες πιαστήκαν για την ορθόδοξη πίστη και οδηγήθηκαν μπροστά στους δικαστές. Ο Συναξαριστής δεν διέσωσε τα ονόματα των τριών αυτών, μας παρέδωσε όμως ζωντανά τον τρόπο της μαρτυρικής τους τελειώσεως. Οι ειδωλολάτρες προσπάθησαν με κάθε μέσο να τους πείσουν να αρνηθούν τον Χριστό και να θυσιάσουν στα είδωλα.

Καμιά απειλή και κανένας εκφοβισμός όμως δεν στάθηκε ικανός να λυγίσει την αξιοθαύμαστη σταθερότητα της ομολογίας τους. Οι διώκτες έστρεψαν τότε όλη την οργή τους εναντίον των ποδιών και των μακρών σκελών των τριών μαρτύρων. Με μεγάλα και βαριά ξύλα συνέτριψαν με σκληρότητα τα σκέλη τους, σπώντας ολόκληρες τις κνήμες και τους μηρούς τους. Ο Συναξαριστής συνδέει αυτή τη συντριβή των ποδιών με τη συντριβή των μακρών σκελών της ειδωλολατρικής πλάνης.

Όσο τα σώματά τους τσακίζονταν τόσο πιο όρθια στεκόταν μέσα τους η αλήθεια του Χριστού και της ορθοδόξου ομολογίας. Παρέδωσαν τελικά τα τρία ψυχές τους, βαδίζοντας με πνευματικά πόδια στους ουρανούς, αν και τα γήινα πόδια τους είχαν συντριβεί. Με τις πρεσβείες αυτών των τριών αφανών μαρτύρων της Μελιτινής, Κύριε, στερέωσε τους πιστούς σε γενναιότητα, σε υπομονή και σε αληθινή ομολογία, αμήν.