Ἅγιος Μιχαὴλ Πακνανᾶς ὁ Κηπουρὸς ὁ Νεομάρτυς

Λαμπρὸς νεομάρτυς τῆς ἀθηναϊκῆς Ἐκκλησίας ἀνεδείχθη ὁ ἅγιος Μιχαὴλ Πακνανᾶς, ἕνας ταπεινὸς κηπουρὸς ποὺ ἁγιάστηκε διὰ τοῦ τιμίου μαρτυρίου. Ὁ μακάριος Μιχαὴλ Πακνανᾶς γεννήθηκε στὴν εὐλογημένη πόλη τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ ἐνάρετους γονεῖς, γύρω στὸ ἔτος χίλια ἑπτακόσια πενῆντα μετὰ Χριστόν. Ἔζησε ὁλόκληρη τὴ ζωή του στὴ φιλοθεϊκὴ συνοικία τῆς Βλασσαροῦς, ἡ ὁποία βρισκόταν παλαιότερα κάτω ἀπὸ τὸν ἱερὸ βράχο τῆς Ἀκροπόλεως. Στὸν ἴδιο εὐλογημένο τόπο βρισκόταν παλαιὰ ἡ ἀρχαία ἀγορὰ τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου κάποτε δίδαξε ὁ ἀπόστολος Παῦλος.

Λόγω τῆς μεγάλης πενίας τῶν φτωχῶν γονέων του, ὁ μικρὸς Μιχαὴλ ἔμεινε δυστυχῶς ἀγράμματος καὶ ἀπαίδευτος στὰ γράμματα τῆς θύραθεν παιδείας. Παρὰ τὴν ἀγραμματωσύνη του εἶχε καρδιὰ καθαρὴ καὶ ψυχὴ φωτεινὴ ἀφιερωμένη ὁλοκληρωτικὰ στὸν φιλάνθρωπο Δεσπότη Χριστόν. Ἐργαζόταν στοὺς κήπους ὡς ταπεινὸς καλλιεργητὴς γιὰ νὰ ζήσει τίμια καὶ δίκαια ἀπὸ τὸν κόπο τῶν χεριῶν του. Κάποτε ἐνῶ ἐπέστρεφε στὴν Ἀθήνα ἀπὸ ἕνα κοντινὸ χωριὸ ὅπου εἶχε πάει γιὰ τὴν ἀγροτική του ἐργασία.

Ὁ ταπεινὸς Μιχαὴλ συνελήφθη ξαφνικὰ ἀπὸ τοὺς τούρκους φύλακες τῆς ἀρχῆς ποὺ ἔλεγχαν τὴν εἴσοδο τῆς πόλεως. Οἱ τοῦρκοι τὸν συκοφάντησαν ἀσύστολα, κατηγορώντας τον ὅτι μετέφερε κρυφὰ μπαρούτι γιὰ τοὺς ἐπαναστάτες ἕλληνες χριστιανούς. Δι' εὐχῶν τοῦ ἁγίου Μιχαὴλ Πακνανᾶ τοῦ νεομάρτυρος, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν. Ὁ ἀθῶος Μιχαὴλ ὁδηγήθηκε ἀμέσως δεμένος ἐνώπιον τοῦ τούρκου κριτῆ τῆς ἀθηναϊκῆς πόλεως γιὰ τὴ δίκη τῆς συκοφαντικῆς κατηγορίας.

Ἐκεῖ διαμαρτυρήθηκε ἔντονα γιὰ τὴν ἄδικη μεταχείριση εἰς βάρος του, ὅμως καταδικάστηκε ἀπὸ τὸν ἀσεβέστατο κριτὴ σὲ θανατικὴ ποινή. Ἡ μόνη διαφυγή του ἦταν ἂν δεχόταν νὰ ἀρνηθεῖ τὴν ὀρθόδοξο πίστη του καὶ νὰ ἀσπασθεῖ τὴν θρησκεία τοῦ Μωάμεθ. Ὁ εὐσεβὴς καὶ ἔντιμος αὐτὸς νεαρὸς ἀθηναῖος χριστιανὸς ἀπαντοῦσε ἀτρόμητα στὶς συνεχιζόμενες ἀπειλὲς τῶν τούρκων ἐχθρῶν τῆς πίστεως. Πρόφερε σταθερὰ τὴν ἁπλὴ ἀλλὰ ἡρωϊκὴ φράση Δὲν τουρκεύω, ἡ ὁποία ἀκούστηκε σὰν δυνατὴ ὁμολογία τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ.

Καταδικάστηκε λοιπὸν ἀμετάκλητα σὲ θάνατο διὰ ξίφους καὶ ὁδηγήθηκε στὸν τόπο τῆς ἐκτελέσεώς του χαίροντας πνευματικά. Εὐχαριστοῦσε ἀκαταπαύστως τὸν Δεσπότη Κύριον ποὺ τὸν ἀξίωσε νὰ λάβει τὴν ὑψηλὴ τιμὴ τοῦ τιμίου χριστιανικοῦ μαρτυρίου. Ὁ τοῦρκος δήμιος χτύπησε ἀρχικὰ τὸν ἅγιο μὲ ἀντεστραμμένο ξίφος στὸν λαιμὸ γιὰ νὰ τὸν ἐκφοβίσει. Ἤλπιζε ὅτι θὰ μετέστρεφε τὴ γνώμη του ὁ νεαρὸς ἀθηναῖος καὶ θὰ ἀρνιόταν τὴν ὀρθόδοξο χριστιανική του πίστη.

Ὁ γενναῖος μάρτυρας ὅμως τὸν παρότρυνε μὲ ἀτρόμητη παρρησία λέγοντάς του τὴ φράση Χτύπα γιὰ τὴν πίστη. Ὅταν ὁ δήμιος ἔβαλε τὸ μαχαίρι στὸν τράχηλο τοῦ ἁγίου καὶ τὸν πλήγωσε ἐλαφρά, ἄκουσε τὴν ἴδια φράση. Δι' εὐχῶν τοῦ ἁγίου Μιχαὴλ τοῦ κηπουροῦ, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν. Τελικὰ ὁ τοῦρκος δήμιος ἀπέκοψε μὲ τὸ ξίφος του τὴν τίμια κεφαλὴ τοῦ ἁγίου τὸ ἔτος χίλια ἑπτακόσια ἑβδομῆντα ἕνα μετὰ Χριστόν.

Ὁ μακάριος ἀθηναῖος νεομάρτυρας ἔλαβε ἔτσι τὸν ἀμαράντινο στέφανο τοῦ τιμίου μαρτυρίου ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ. Πλούτισε ἔτσι ὁλόκληρη τὴν ἁγία τοπικὴ Ἐκκλησία τῶν Ἀθηνῶν μὲ ἕναν καλλίνικο μάρτυρα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Στὴν πρώτη κολώνα τοῦ ναοῦ τοῦ Ὀλυμπίου Διὸς στὴν Ἀθήνα διακρινόταν παλαιὰ ἕνα συγκινητικὸ ἐπιγραφικὸ χάραγμα γιὰ τὸν ἅγιο. Ἡ τιμητικὴ ἐπιγραφὴ ἀνέφερε ὅτι κατὰ τὴν ἐνάτη ἡμέρα τοῦ μηνὸς Ἰουλίου τοῦ ἔτους χίλια ἑπτακόσια ἑβδομῆντα ἕνα ἀποκεφαλίσθηκε ὁ Πακνανᾶς Μιχάλης.

Στὴν εὐλογημένη πόλη τῶν Ἀθηνῶν ὑπάρχει σήμερα ἕνα μοναδικὸ παρεκκλήσιο ἀφιερωμένο στὸν ἅγιο νεομάρτυρα κηπουρὸ Μιχαήλ. Τὸ ἱερὸ αὐτὸ παρεκκλήσιο βρίσκεται στὸν Ναὸ Ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου τοῦ Νέου Κόσμου, στὴ συμβολὴ Λαγουμιτζῆ καὶ Ντελακρουά. Σύμφωνα μὲ τὴν ἀρχαία ἀθηναϊκὴ προφορικὴ παράδοση, στὴν εὐρύτερη περιοχὴ τοῦ Νέου Κόσμου βρίσκονταν οἱ κῆποι τοῦ ἁγίου. Κατὰ τὸ ἔτος δύο χιλιάδες τρία ὁ ἅγιος Μιχαὴλ Πακνανᾶς ἀνακηρύχθηκε ἐπίσημα προστάτης τῶν διαιτολόγων καὶ τῶν διατροφολόγων.

Πρὸς τιμή του, ἕνας ἀπὸ τοὺς κεντρικότερους δρόμους τῆς ἀθηναϊκῆς συνοικίας τοῦ Νέου Κόσμου φέρει σήμερα τὸ ὄνομά του. Ἡ ὀδὸς Μπακνανᾶ καὶ ἡ παρακείμενη στάση τοῦ τράμ τιμοῦν διαρκῶς τὴν ἁγία μνήμη τοῦ νεαροῦ μάρτυρος. Ὁρισμένοι συναξαριστὲς ὅπως ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης τοποθετοῦν τὸ ἔνδοξο μαρτύριο τοῦ ἁγίου στὸ ἔτος χίλια ἑπτακόσια ἑβδομῆντα. Δι' εὐχῶν τοῦ ἁγίου Μιχαὴλ Πακνανᾶ τοῦ νεομάρτυρος καλλινίκου, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν.