Άγιοι Φιλήμων, Άρχιππος και Ονήσιμος

Με κοινή φωνή ομολογίας στα λόγια του αποστόλου Παύλου απάντησαν οι Άγιοι Φιλήμων, Άρχιππος και Ονήσιμος στους διώκτες τους. Είχαν θερμή και βαθιά αγάπη για τον Κύριο μας Ιησού Χριστό και τέλεια αφοσίωση στο Ευαγγέλιο της σωτηρίας. Όταν δηλαδή διατάχθηκαν να αρνηθούν τον Χριστό και να θυσιάσουν στα παγανιστικά είδωλα, οι τρεις τους αρνήθηκαν με αγανάκτηση. Απάντησαν ομόψυχα στους ειδωλολάτρες με τα θεόπνευστα λόγια του αποστόλου Παύλου από την προς Ρωμαίους επιστολή του.

Έγραψε δηλαδή ο απόστολος ότι κανείς από τους πιστούς δεν ζει μόνο για τον εαυτό του, αλλά και πεθαίνει για τον Κύριο. Οι Άγιοι λοιπόν δήλωσαν ότι αν ζουν, ζουν μόνο για να δουλεύουν τον Κύριο και τον αμπελώνα της Εκκλησίας. Διακήρυξαν με σαφήνεια στους διώκτες ότι αν πεθαίνουν, πεθαίνουν μόνο υποτασσόμενοι στο θείο θέλημα του Σωτήρος Χριστού. Τόνισαν επίσης ότι, και αν ζουν και αν πεθαίνουν, παραμένουν πάντοτε ευλογημένο κτήμα και κληρονομία του Κυρίου.

Δεν λύγισαν λοιπόν στον φόβο των βασανιστηρίων ούτε στις απειλές των τοπικών αρχόντων της παγανιστικής εξουσίας. Επιβεβαίωσαν με ομολογία τους και με την πράξη τη βαθιά τους πίστη και την αφοσίωση στον Σωτήρα Χριστό. Έγιναν έτσι παράδειγμα για όλη την Εκκλησία, ως φωτεινή εικόνα γενναίων μαρτύρων του Κυρίου ανά τους αιώνες της ιστορίας. Με τρεις διαφορετικούς τρόπους μαρτυρικού θανάτου ολοκλήρωσε ο καθένας από τους Αγίους τη γενναία ομολογία της πίστεώς του στον Κύριο.

Πέθαναν λοιπόν και οι τρεις με μαρτυρικό θάνατο, αλλά ο καθένας με ξεχωριστό βασανιστήριο που του επιφύλαξαν οι ειδωλολάτρες. Ο Άγιος Φιλήμων δέχθηκε σταύρωση πάνω σε ξύλο, μιμούμενος έτσι τον σταυρικό θάνατο του ίδιου του Σωτήρος Χριστού. Παρέδωσε με χαρά την ψυχή του στον Κύριο, καρφωμένος πάνω στον σταυρό για την αληθινή του αγάπη και ομολογία. Ο Άγιος Άρχιππος έζησε διαφορετικό αλλά εξίσου σκληρό και βασανιστικό θάνατο για χάρη του Νυμφίου Χριστού στις παγανιστικές αρχές.

Τον έδεσαν δηλαδή πίσω από ένα άγριο και ξεσηκωμένο άλογο, ώστε να σύρεται στους χαλικώδεις δρόμους χωρίς οίκτο. Η σαρξ του τραυματίσθηκε σοβαρά μέσα σε πέτρες και αγκάθια, και έτσι έδωσε με υπομονή την ψυχή στον Σωτήρα. Ο τρίτος, ο Άγιος Ονήσιμος, αποκεφαλίσθηκε με κοφτερό ξίφος και ολοκλήρωσε με αυτόν τον τρόπο το γενναίο μαρτυρικό του τέλος. Έλαβε δηλαδή τον στέφανο του μαρτυρίου σαν τους άλλους δύο συντρόφους του, και έγινε επίσης συμμέτοχος στην ουράνια χαρά.

Σημειώνεται μάλιστα από κάποιους Συναξαριστές ότι η μνήμη του Φιλήμονος αναφέρεται περιττώς και κατά την έκτη Ιουνίου του ίδιου έτους. Με τις πρεσβείες των γενναίων μαρτύρων Φιλήμονος, Αρχίππου και Ονησίμου, αξίωσε και εμάς Κύριε, της επουρανίου σου βασιλείας.