Από την κωμόπολη Νικήτια της Αμάστριδος, στη μακρινή ακτή του Εύξεινου Πόντου, καταγόταν ο Άγιος Σέργιος, αληθινός ομολογητής της Ορθοδοξίας στους χρόνους της εικονομαχίας. Η οικογένειά του ανήκε σε υψηλή τάξη της κοινωνίας και συνδεόταν στενά με τη συγγένεια της αυτοκράτειρας Θεοδώρας, της συζύγου του εικονομάχου αυτοκράτορα Θεοφίλου. Διέπρεψε από νεαρή ηλικία στις σπουδές του και έφθασε γρήγορα σε υψηλά στρατιωτικά και πολιτικά αξιώματα μέσα στη Βυζαντινή αυτοκρατορία. Αν και ο Θεόφιλος υπήρξε θερμός υποστηρικτής των εικονομάχων, ο Σέργιος παρέμεινε σταθερός ομολογητής της ορθόδοξης πίστεως και κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες για την αναστήλωση των ιερών εικόνων.

Ανέλαβε προστάτης πολλών υπερασπιστών των αγίων εικόνων, οι οποίοι διώκονταν σκληρά από τον αυτοκράτορα και έχαναν αξιώματα, περιουσίες και ζωές. Μετά τον θάνατο του Θεοφίλου, αξιοποίησε ολόκληρη την επιρροή του ώστε να ενισχύσει την απόφαση της Θεοδώρας περί συγκλήσεως Συνόδου για την αποκατάσταση των ιερών εικόνων. Τιμάται ιδιαίτερα στη μεγαλόνησο Κρήτη, όπου εκοιμήθη ειρηνικά κοντά στο οκτακόσια εξήντα έξι μετά Χριστόν, ύστερα από βίο μαρτυρικής εμμονής. Ετάφη με ευλάβεια στη μονή του Μαγίστρου, όπου ο λαός τον τίμησε ως δίκαιο και ομολογητή της ορθόδοξης πίστεως.

Αργότερα τα ιερά λείψανά του μετακομίσθηκαν με μεγάλες τιμές στη μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου, η οποία βρίσκεται στον κόλπο της Νικομήδειας. Η μονή αυτή έλαβε την ονομασία του Νικητιάνου, επειδή ο κτήτοράς της είχε γεννηθεί στην κωμόπολη της Νικήτιας του μακρινού Πόντου.