Ένας ιερέας της Προύσας λύγισε για μία στιγμή μέθης και αρνήθηκε τον Χριστό μπροστά στους αγάδες των Τούρκων. Όταν συνήλθε από την πλάνη, έτρεξε μόνος του στον κριτή, πέταξε καταγής το σαρίκι και ομολόγησε ξανά τον Κύριο. Ο Ζαχαρίας γεννήθηκε στην Προύσα της Μικράς Ασίας από γονείς ευσεβείς, μέσα σε κλίμα ορθόδοξης ευλάβειας και ταπεινής βιοτής. Από νεαρή ηλικία αφιερώθηκε στην Εκκλησία και αξιώθηκε να χειροτονηθεί ιερέας, διακονώντας τον λαό με ζήλο και φόβο Θεού.

Κάποια ημέρα όμως μέθυσε και, υπό την επήρεια του οίνου, αρνήθηκε τον Χριστό το χίλια οκτακόσια ένα ενώπιον των αλλοθρήσκων. Σύντομα συνειδητοποίησε το βάρος της πτώσης του και τον έπνιξε η μετάνοια για την βαριά προδοσία του Κυρίου του. Δεν περίμενε καμία πρόσκληση, αλλά μόνος του ζήτησε με τόλμη να σταθεί ενώπιον του κριτή και των αγάδων. Εκεί απέρριψε με αποφασιστικότητα το σαρίκι που του είχαν φορέσει ως σύμβολο της νέας θρησκείας των κατακτητών.

Ομολόγησε με μεγάλη παρρησία τον Ιησού Χριστό ως μοναδικό αληθινό Θεό και Σωτήρα όλου του κόσμου. Ο κριτής οργίστηκε από το θάρρος του ταπεινού ιερέα και διέταξε αμέσως τον σκληρό εγκλεισμό του στη σκοτεινή φυλακή της πόλης. Έτσι ξεκίνησε η οδυνηρή και πολυβασανισμένη πορεία του μαρτυρίου, που οδήγησε τον γενναίο ιερέα προς τον στέφανο της δόξης. Μέσα στο κελί ο Ζαχαρίας προσευχόταν αδιάκοπα και ζητούσε την εξ ύψους ενίσχυση και τη θεία βοήθεια για να αντέξει.

Όταν τον οδήγησαν ξανά μπροστά στον κριτή και τους αγάδες, παρέμεινε ακλόνητος και διακήρυξε με πνευματική ανδρεία την πίστη του. Τότε άρχισαν φοβερά βασανιστήρια μέσα στο μπουντρούμι, με σκοπό να κάμψουν την ψυχική και σωματική του αντοχή. Τον κτύπησαν ανηλεώς για ώρες και τοποθέτησαν με βιαιότητα στο κεφάλι του ένα πυρακτωμένο χάλκινο κάλυμμα. Έπειτα έμπηξαν αιχμηρά κοφτερά καλάμια κάτω από τα νύχια των χεριών και των ποδιών του μάρτυρα.

Στη συνέχεια του ξερίζωσαν ένα προς ένα τα νύχια, μέσα σε αφάνταστους πόνους και ασταμάτητες αιμορραγίες. Στην τελευταία ανάκριση έλεγξε ανοιχτά τη μωαμεθανική θρησκεία και ομολόγησε ξανά τον Χριστό ως αληθινό Λυτρωτή του κόσμου. Όταν εκδόθηκε η απόφαση του αποκεφαλισμού, τον έκλεισαν ξανά στη φυλακή μήπως ο φόβος του θανάτου τον λυγίσει. Όμως ο γενναίος ιερέας πορεύτηκε σταθερός και διετράνωσε για άλλη μία φορά το αμετάθετο της πίστης του.

Αποκεφαλίστηκε το χίλια οκτακόσια δύο, σε ηλικία τριάντα οκτώ ετών, και έλαβε τον αμάραντο στέφανο του μαρτυρίου. Με το αίμα του ποτίστηκε η Εκκλησία της Προύσας και είθε και εμείς να αντλούμε δύναμη από την αντοχή του.