Την Τρίτη της Διακαινησίμου το χίλια τετρακόσια πενήντα δύο, ένας ξύλινος παγετώνας ανέβηκε αντίθετα στο ρεύμα του ποταμού Μστα. Επάνω του βρισκόταν ένα ασκεπές φέρετρο με το άφθαρτο σώμα ενός άγνωστου νέου, που έμελλε να γίνει προστάτης του Μποροβίτσι. Ο τόπος αυτός βρίσκεται στην περιοχή του Νόβγκοροντ της παλιάς Ρωσίας, κοντά στη Μονή του Αγίου Πνεύματος. Την ίδια ημέρα οι κάτοικοι αντίκρισαν ένα συγκλονιστικό γεγονός, που θα σημάδευε την τοπική παράδοση για πολλούς αιώνες.

Η ανοιξιάτικη πλημμύρα είχε ζωντανέψει τα νερά του ποταμού και τα ορμητικά κύματα έσπαζαν δυνατά πάνω στους βράχους. Ο ζωογόνος ήλιος της άνοιξης είχε λιώσει όλο τον πάγο και τίποτα δεν προμήνυε ότι θα συμβεί κάτι ασυνήθιστο εκείνη την ημέρα. Ξαφνικά εμφανίστηκε ένας μεγάλος όγκος πάγου, που κινούνταν ενάντια στη φορά του ρεύματος προς τη μονή. Από πάνω του υψωνόταν πυκνός ατμός σαν καπνός φωτιάς και προσήλκυσε αμέσως τα βλέμματα όλων των παρόντων.

Το παράξενο φορτίο ακούμπησε στη δεξιά όχθη του ποταμού, εκατό οργιές πιο πάνω από την παλιά μονή. Οι παρόντες διέκριναν ένα σκούρο πευκόξυλο, σαν να είχε καεί από φωτιά, και κατάλαβαν πως ήταν φέρετρο. Μέσα κειτόταν το ταπεινά καλυμμένο σώμα ενός νεαρού άγνωστου, χωρίς κανένα σημάδι αναγνώρισης ή ταυτότητας. Οι κάτοικοι του Μποροβίτσι πανικοβλήθηκαν και νόμισαν αρχικά πως πρόκειται για συνηθισμένο πτώμα πνιγμένου άγνωστου ταξιδιώτη.

Για να αποφύγουν τους μπελάδες, προσπάθησαν με όλη τους τη δύναμη να σπρώξουν τον παγετώνα μακριά από την ακτή. Χρησιμοποίησαν μακριά κοντάρια για να απομακρύνουν το παράξενο φορτίο, όμως ο πάγος ξαναγύριζε πάντα στην ίδια θέση. Έπειτα έδεσαν τον κορμό με γερά σχοινιά και τον τράβηξαν δύο βέρστια μακριά, ακολουθώντας τη ροή του ποταμού. Με την αυγή της επόμενης ημέρας, ο παγετώνας με το φορτίο του βρισκόταν ξανά μπροστά στα έκπληκτα μάτια τους.

Το ίδιο γεγονός επαναλήφθηκε και τρίτη φορά, χωρίς οι ανθρώπινες προσπάθειες να φέρουν κανένα ορατό αποτέλεσμα. Τότε ο φιλάνθρωπος Κύριος συνέτισε τους αμαθείς εκείνους ανθρώπους με έναν τρόπο εντελώς απροσδόκητο και θαυμαστό. Σε αρκετούς ευλαβείς γέροντες του Μποροβίτσι παρουσιάστηκε σε όνειρο ένας νέος και τους μίλησε με γλυκύτητα. Τους ρώτησε γιατί διώχνουν έναν συναδελφό χριστιανό και γιατί αντιστέκονται στον Κύριο, που τους έστειλε το σώμα του.

Αποκάλυψε τότε το όνομά του και τους είπε ότι λέγεται Ιάκωβος, ονοματισμένος από τον Αδελφόθεο Ιάκωβο, τον αδελφό του Κυρίου. Έτσι έγινε γνωστή η ταυτότητα του αγνώστου νέου, που είχε ταξιδέψει θαυμαστά πάνω στα νερά του Μστα προς το Μποροβίτσι. Οι θεοφοβούμενοι άνδρες ξύπνησαν συγκλονισμένοι και διηγήθηκαν ο ένας στον άλλο το θαυμαστό όνειρο που είχαν δει εκείνη τη νύχτα. Η φήμη κυκλοφόρησε γρήγορα σε όλη την περιοχή και οι κάτοικοι μετάνιωσαν πικρά για την άπρεπη συμπεριφορά τους.

Έχυσαν πολλά δάκρυα ειλικρινούς μετανοίας και έκαψαν τα μακριά κοντάρια, με τα οποία είχαν σπρώξει τα τίμια λείψανα. Έτρεξαν οι γεροντότεροι μαζί με ένα μεγάλο πλήθος προς την όχθη του Μστα, με σταθερή και αμετάκλητη απόφαση. Σήκωσαν αμέσως τα τίμια λείψανα από τον παγετώνα και τα τοποθέτησαν εκεί κοντά, πάνω στην ίδια όχθη. Στο χώμα έστησαν ένα απλό ξύλινο πλαίσιο, που έμοιαζε με μικρό παρεκκλήσι και προστάτευε τον ταπεινό τάφο.

Για ενενήντα τρία ολόκληρα χρόνια μετά το θαυμαστό ταξίδι και τον ενταφιασμό, τα άφθαρτα λείψανα ανέβλυζαν χάρη. Όσοι έρχονταν με πίστη έβρισκαν θεραπεία στις ασθένειες του σώματος και στις βαριές θλίψεις της ψυχής. Η φήμη των θαυμάτων ξεπέρασε γρήγορα τα όρια του Μποροβίτσι και έφτασε ως τη μεγάλη πόλη του Νόβγκοροντ. Το χίλια πεντακόσια σαράντα τέσσερα οι κάτοικοι ενημέρωσαν τον αρχιεπίσκοπο Θεοδόσιο για τα συνεχόμενα ουράνια σημεία.

Με ειδική αναφορά κλήρου και λαού ζήτησαν την επίσημη ανακομιδή των ιερών λειψάνων του νέου θαυματουργού. Η μεγάλη γιορτή της ανακομιδής έγινε στις είκοσι τρεις Οκτωβρίου, το χίλια πεντακόσια σαράντα πέντε. Η ημερομηνία επελέγη για να συμπέσει με την ίδια την εορτή του Αποστόλου Ιακώβου του Αδελφοθέου. Λίγο μετά την αρχική ταφή ανάβλυσε στον τόπο μια θαυματουργή πηγή με δροσερό και αγιασμένο νερό για τους προσκυνητές.

Οι ευλαβείς κάτοικοι της γύρω περιοχής αποφάσισαν με ζήλο να χτίσουν εκεί έναν μικρό ξύλινο ναό για τη μνήμη του. Τον αφιέρωσαν στην ιερή εικόνα της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας, ως ευχαριστήριο μνημείο για τη χάρη του Αγίου. Αργότερα, στα χρόνια του ευσεβέστατου τσάρου Αλεξίου, ο πατριάρχης πάσης Ρωσίας Νίκων έμαθε για τα συνεχή θαύματα του τάφου. Όταν πληροφορήθηκε ότι τα λείψανα παραμελούνταν λόγω της φτώχειας της Μονής του Αγίου Πνεύματος, ανησύχησε βαθιά.

Αποφάσισε αμέσως να μεταφέρει τα τίμια λείψανα στη Μονή Ιβήρων του Βαλντάι, που βρίσκεται σε νησί λίμνης. Η μεγαλοπρεπής αυτή μετάθεση πραγματοποιήθηκε στις είκοσι τρεις Φεβρουαρίου, του έτους χίλια εξακόσια πενήντα τέσσερα. Από τότε ο Άγιος συνέχισε να θαυματουργεί και να φωτίζει αδιάλειπτα τους πιστούς, παρά τη σιωπή των αρχαίων πηγών. Η Μονή Ιβήρων του Βαλντάι παρέμεινε επί αιώνες κέντρο προσκυνήματος και ευλάβειας για όλη τη Ρωσία.

Ο τόπος αυτός φιλοξενούσε πλήθος προσκυνητών, που έρχονταν από μακριά για να ασπαστούν τα τίμια λείψανά του. Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα ποιος ήταν αυτός ο νεαρός, ποιοι ήταν οι γονείς του και από πού ταξίδεψαν τα ιερά λείψανά του. Δεν σώζονται γραπτές ή προφορικές μαρτυρίες για τη σύντομη επίγεια ζωή του ευλογημένου Ιακώβου, ούτε για την οικογένειά του. Στις αρχές του εικοστού αιώνα κυκλοφόρησε στην Αγία Πετρούπολη ένα ολόκληρο βιβλίο για τα θαύματα του Αγίου.

Όταν ξέσπασε ο μεγάλος δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, ο Άγιος εμφανίστηκε στο όνειρο ενός βαθιά πιστού Γέροντα του Μποροβίτσι. Του είπε να περιφέρουν την εικόνα του γύρω από την πόλη τρεις φορές, και υποσχέθηκε να τη σκεπάσει από κάθε κακό. Πράγματι, μια μικρή ομάδα πιστών περπάτησε γύρω από την πόλη τρεις ολόκληρες νύχτες με τον τίμιο σταυρό. Έψαλλαν προσευχές και κρατούσαν την εικόνα του Αγίου μαζί με ένα τεμάχιο από τα τίμια λείψανά του.

Η λιτανεία γινόταν κρυφά τη νύχτα, επειδή οι πιστοί φοβούνταν τους διωγμούς των άθεων αρχών εκείνης της εποχής. Το μέτωπο πλησίασε τόσο πολύ, που έφτασε μόλις εβδομήντα χιλιόμετρα μακριά, όμως η πόλη έμεινε εντελώς ανέπαφη. Η μνήμη του τιμάται τρεις φορές τον χρόνο: στις είκοσι δύο Μαΐου, στις είκοσι τρεις Οκτωβρίου, και την τρίτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή. Με την ευχή του οσίου Ιακώβου ας πορευόμαστε όλοι στον δρόμο της σωτηρίας και της μετανοίας.