Έζησε πενήντα χρόνια αυστηρής ασκήσεως στις παγερές βόρειες ρωσικές γαίες, και κοιμήθηκε την ίδια ημέρα με τον Άγιο Πατρίκιο της Προύσας. Ο Όσιος Σέργιος, με το κοσμικό όνομα Στέφανος, υπήρξε σχημόμοναχος της ιστορικής μονής της Σουχτόμ της ρωσικής γης. Η μονή του βρισκόταν στο ομώνυμο χωριό, σε απόσταση πενήντα χιλιομέτρων από την πόλη Τσερεπόβετς της βόρειας Ρωσίας. Γεννήθηκε και ανατράφηκε στην ιστορική και αρχοντική πόλη του Καζάν, εκεί όπου άκουσε για πρώτη φορά τον λόγο του Σωτήρα.
Από την παιδική του ηλικία ένιωσε βαθύ σεβασμό για τη μοναχική ζωή των ασκητών της ρωσικής Εκκλησίας. Θεωρούσε όμως τον εαυτό του εντελώς ανάξιο για το αγγελικό σχήμα, παρά τον βαθύ ψυχικό του πόθο. Πέρασε τρία ολόκληρα χρόνια ως ταπεινός οδοιπόρος μέσα σε Παλαιστίνη, Κωνσταντινούπολη και Ελλάδα της Ορθοδοξίας. Προσκύνησε με κατάνυξη τους ιερούς τόπους της θείας οικονομίας και τα μαρτυρικά λείψανα των αγίων της Εκκλησίας. Έμαθε από κοντά τη μοναχική ζωή σε διάφορες χώρες, και συγκέντρωσε στην ψυχή του πολύτιμη πνευματική πείρα.
Επισκέφθηκε ορθόδοξα προσκυνήματα από τους ιερούς Αγίους Τόπους ως την απόμακρη μονή Σολόβκι του Βορρά της ρωσικής γης. Συνάντησε γέροντες και ασκητές, στους οποίους άνοιξε με ταπείνωση την καρδιά του και ζήτησε πνευματική καθοδήγηση. Η ζωή του υπήρξε εξαιρετικά αυστηρή σε όλη τη διάρκεια της επίγειας πορείας του προς τον ουρανό του Θεού. Νήστευε αδιάκοπα και επέτρεπε στον εαυτό του να κοιμάται μόνον καθιστός, χωρίς ποτέ να ξαπλώνει στο έδαφος. Έλαβε για τον λόγο αυτό από τον φιλάνθρωπο Θεό μεγάλα πνευματικά χαρίσματα, τα οποία διηγείται η παράδοση του γέροντος.
Έλαβε το χάρισμα της αδιαλείπτου προσευχής, της διοράσεως και της θαυματουργίας προς δόξαν του Σωτήρος Χριστού. Στο χίλιο εξακοσιοστό τρίτο σωτήριο έτος έφθασε ο άνθρωπος του Θεού στην απόμακρη περιοχή της Βολογκντά. Εκεί εκάρη μοναχός με το όνομα Σέργιος από τον Αρχιμανδρίτη Ησαΐα της μονής της Αναστάσεως του Τσερεπόβετς. Ο πατήρ Ησαΐας ζωγράφισε στη συνέχεια ιερή εικόνα η οποία αναπαριστά την ίδια την κουρά του Οσίου. Έζησε ως μοναχός με αυστηρή άσκηση και έπαλαιψε σκληρά εναντίον των δαιμόνων και των πειρασμών της σαρκός.
Δίδαξε με τη ζωή του ότι η αληθινή χαρά πηγάζει μόνον από την κοινωνία με τον Νυμφίο Χριστό. Παρέμεινε σταθερός στην προσευχή και στη νηστεία ως τα τελευταία χρόνια της επιγείου ζωής του στη μονή του. Έγινε φωτεινό στήριγμα για τους νεότερους μοναχούς και τους πιστούς που έσπευδαν στο κελί του για συμβουλή. Πολλοί έλαβαν παρηγοριά από τα θεόπνευστα λόγια του και την προσευχή του στον φιλάνθρωπο Σωτήρα Χριστό. Παρέδωσε την οσία ψυχή του στις δεκαεννέα Μαΐου του χιλίου εξακοσιοστού ενάτου σωτηρίου έτους από τη γέννηση του Χριστού.
Εκείνη ακριβώς η ημέρα ήταν η εορτή του Αγίου Πατρικίου Επισκόπου Προύσας, μάρτυρος της αληθινής πίστεως. Ήταν τα χρόνια της βασιλείας του Τσάρου Βασιλείου του τετάρτου του Σούισκι στην απέραντη ρωσική γη. Πατριάρχης Μόσχας ήταν τότε ο Άγιος Ερμογένης, η μνήμη του οποίου τιμάται στις δεκαεπτά Φεβρουαρίου και δώδεκα Μαΐου. Έφθασε ο Όσιος σε αξιοσέβαστη ηλικία εβδομήντα εννέα ετών, αφού πέρασε πενήντα ολόκληρα χρόνια αυστηρής ασκήσεως. Το φιλόπονο σώμα του ετάφη μέσα στο παρεκκλήσιο του ναού της Ζωοποιού Τριάδος και της Σκέπης της Θεοτόκου.
Ο ίδιος εκείνος ναός βρισκόταν στη Σουχτόμα, στην ευρύτερη περιοχή της φημισμένης Λευκής Λίμνης της Ρωσίας. Όταν αργότερα η μονή του καταργήθηκε από τις κοσμικές αρχές, ο ναός μετατράπηκε σε ενοριακό της Σκέπης. Τα ιερά λείψανα του Οσίου Σεργίου ετάφησαν με σεβασμό κάτω από το δάπεδο του παλαιού εκείνου ναού της μονής. Άφησε στους πιστούς υπόδειγμα ολόψυχης αφιερώσεως στον Σωτήρα Χριστό μέσα στην ασκητική πενία και τη σιωπή. Η μνήμη του διατηρήθηκε ζωντανή μέσα στις γενιές των πιστών της περιοχής της Λευκής Λίμνης. Με τις θείες πρεσβείες του Οσίου Σεργίου της Σουχτόμα, αξίωσε και εμάς, Κύριε, της επουρανίου σου βασιλείας.