Κοινοποίηση Βίου Αγίου
Αλφανός και Αδελφοί Νοβογκόροντ Κτίτορες
Πέντε αδελφοί από την παλαιά ρωσική γη έχτισαν στον λόφο Σόκολ μια ξύλινη εκκλησία προς τιμήν του Αγίου Νικολάου το χίλια τριακόσια ογδόντα εννέα. Γύρω από αυτό τον μικρό ναό φύτρωσε αργότερα η ονομαστή μονή Σοκολνίτσκι, που έδωσε στους κτίτορες το δεύτερο όνομά τους και την προσωνυμία Σοκολνίτσκιγιε. Οι πέντε αδελφοί ονομάζονταν Νικήτας, Κύριλλος, Νικηφόρος, Κλήμης και Ισαάκ, και έζησαν στο Νόβγκοροντ κατά τον δέκατο τέταρτο αιώνα της Εκκλησίας.
Το επώνυμό τους ήταν Αλφάνοφ, και πέρασαν τη ζωή τους μέσα στη δικαιοσύνη, στην προσευχή και στη φιλόθεη εργασία. Όλοι μαζί διάλεξαν τον δρόμο της κοινής μοναστικής κλήσης και δεν χώρισαν ποτέ την αδελφική τους συνοδεία. Τα παλαιά χρονικά της εποχής διασώζουν τη μαρτυρία ότι στον λόφο Σόκολ ανεγέρθηκε ξύλινος ναός του Αγίου Νικολάου. Συγχρόνως θεμελιώθηκε εκεί και η μονή τους, που δέχτηκε τους μοναχούς και την κοινή ασκητική ζωή. Η ίδρυση αυτής της μονής έγινε μεγάλος σταθμός στην εκκλησιαστική ιστορία ολόκληρης της περιοχής του Νόβγκοροντ εκείνης της εποχής.
Οι πέντε όσιοι έγιναν πρότυπο για τους κατοίκους και έδωσαν στη ρωσική γη μια νέα εστία προσευχής, ασκητικής ζωής και φιλανθρωπικού πνεύματος. Έτσι ξεκίνησε η ιερή ιστορία τους μέσα στην παράδοση της ρωσικής Εκκλησίας του βορρά και έγινε γνωστή σε όλο τον τόπο. Οι όσιοι αδελφοί Αλφάνοφ, που έμειναν γνωστοί και ως Σοκολνίτσκιγιε, είχαν στενή συγγενική σχέση με τον χρονικογράφο Ιάκωβο Ανφάλοφ. Στις παλιές πηγές αυτός ο Ιάκωβος αναφέρεται και με το επώνυμο Αλφάνοφ, όπως και οι ίδιοι οι αδελφοί.
Ο Ιάκωβος αναγκάστηκε να καταφύγει στον ποταμό Ντβίνα, ώστε να γλιτώσει από τις διώξεις εξαιτίας των πολιτικών επαφών του με τη Μόσχα. Η συγγένεια με τον διωκόμενο Ιάκωβο έσυρε και τους πέντε αδελφούς σε μεγάλη δυσκολία και πικρή δοκιμασία μέσα στις τοπικές συγκρούσεις. Παρ’ όλο που οι ίδιοι ήταν εντελώς αθώοι, υπέφεραν στερήσεις και ταλαιπωρίες λόγω της οικογενειακής αυτής σχέσης με τον Ιάκωβο. Μέσα όμως στην άδικη θλίψη τους ωρίμασαν πνευματικά και καθαρίστηκαν, σαν χρυσός μέσα στο χωνευτήρι της μακροθυμίας και της υπομονής.
Οι όσιοι δέχτηκαν τη δοκιμή χωρίς γογγυσμό, και η αθώα τους θλίψη έγινε αφορμή αγιασμού και εσωτερικής λάμψης ενώπιον του Θεού. Οι Ρώσοι πιστοί τους αναγνώρισαν ως μάρτυρες της αδικίας και τους τίμησαν με βαθιά ευλάβεια και θερμή εμπιστοσύνη. Η Διήγηση των αδελφών, ένα παλαιό αφήγημα της ρωσικής παράδοσης, φυλάει την ανάμνηση ενός θαύματος που έγινε στα ιερά τους λείψανα. Η μνήμη του θαύματος στερέωσε τη φήμη της αγιότητάς τους στο Νόβγκοροντ και διαδόθηκε γρήγορα στις γύρω περιοχές.
Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των πέντε οσίων αδελφών Αλφάνοφ στις τέσσερις Μαΐου και ξανά στις δεκαεπτά Ιουνίου κάθε έτους με ιερές ακολουθίες. Πολλά χρόνια μετά την κοίμησή τους, μια μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε ολόκληρη τη μονή Σοκολνίτσκι, που οι ίδιοι είχαν κτίσει με τόσο κόπο και με τόση αγάπη. Οι πιστοί φρόντισαν τότε να μη χαθούν τα ιερά λείψανα των αγίων κτιτόρων μέσα στις στάχτες της μονής που είχε καεί. Έτσι, την τέταρτη ημέρα του Μαΐου, το χίλια επτακόσια εβδομήντα πέντε, μετέφεραν τα τίμια λείψανα στη γειτονική μονή του Αντόνιεφ.
Η μεταφορά αυτή υπήρξε γεγονός μεγάλης ευλάβειας και βαθιάς συγκίνησης για ολόκληρο το ποίμνιο της εκκλησίας του Νόβγκοροντ. Από εκείνη την ιστορική ημέρα, οι πιστοί άρχισαν να συρρέουν στη μονή Αντόνιεφ, για να προσκυνήσουν τους πέντε αδελφούς και να ζητήσουν τη βοήθειά τους. Έτσι η μνήμη της τέταρτης Μαΐου απέκτησε διπλή σημασία, αφού γιορτάζει και τη ζωή τους και τη μετακομιδή των ιερών λειψάνων. Οι όσιοι Νικήτας, Κύριλλος, Νικηφόρος, Κλήμης και Ισαάκ παρέμειναν στη συνείδηση του πιστού λαού ως οι αδελφοί κτίτορες της μονής Σοκολνίτσκι. Η αγιότητά τους συνεχίζει να φωτίζει τη ρωσική παράδοση μέχρι σήμερα και τρέφει την ευλάβεια του ορθόδοξου λαού.