Στις απέραντες δασώδεις εκτάσεις της κεντρικής Ρωσίας του δέκατου πέμπτου και του δέκατου έκτου αιώνα, εκεί όπου άνθιζε η ησυχαστική παράδοση των μοναχών, ξεχώρισε ένας μεγάλος ασκητής. Ο Όσιος Γεράσιμος του Μπολτίνσκ, κατά κόσμον Γρηγόριος, γεννήθηκε το χίλια τετρακόσια ενενήντα στην ευσεβή πόλη Πέρεσλαβ Ζάλεσκ της Ρωσίας. Από μικρή ηλικία διακρινόταν ανάμεσα στα άλλα παιδιά για το φιλακόλουθο του χαρακτήρα του και τη βαθιά ευσέβεια της παιδικής του καρδιάς.

Συχνά πήγαινε από νωρίς στις εκκλησίες της πόλεως και παρακολουθούσε με κατάνυξη τις θείες ακολουθίες του ορθοδόξου τυπικού. Είχε ως πρότυπό του τον λαμπρό βίο του Οσίου Δανιήλ του Περεγιασλάβλ, ο οποίος τιμάται στις επτά Απριλίου κάθε χρόνο. Με αυτό το πρότυπο μπροστά του ο νεαρός Γρηγόριος ακολούθησε νωρίς τον μοναχικό βίο, εγκαταλείποντας τις κοσμικές χαρές. Μετά από ένα σύντομο χρονικό διάστημα δοκιμασίας, εκάρη μοναχός από τα χέρια του Οσίου Δανιήλ και έλαβε το όνομα Γεράσιμος.

Ο νέος μοναχός εκπλήρωσε με μεγάλο ζήλο τις αρετές της νηστείας, της προσευχής και της υπακοής στον πνευματικό του πατέρα. Σύντομα έγινε ευρύτερα γνωστός στη Μόσχα για την πνευματικότητά του και τον αυστηρό μοναχικό του βίο. Αυτός ακριβώς ήταν ο λόγος για τον οποίο κλήθηκε στη Μόσχα, όπου παρουσιάστηκε ενώπιον του ίδιου του τσάρου. Η μεγάλη φήμη του στη χώρα ήταν σύντομα ένα βαρύ φορτίο για τον ταπεινό Όσιο, που επιθυμούσε ολόψυχα την ησυχία της ερήμου.

Έτσι, μετά από είκοσι έξι χρόνια κάτω από την πνευματική καθοδήγηση του Αγίου Δανιήλ, ο Όσιος έλαβε την ευλογία του Γέροντός του. Με αυτή την ευλογία ξεκίνησε τον ησυχαστικό βίο και εγκαταστάθηκε κοντά στην πόλη Ντορογκομπούζα, στη χώρα των Σμόλενκ. Διάλεξε ένα παρθένο και άγριο δάσος ως τόπο της ασκήσεώς του, στο οποίο κατοικούσαν μόνο φίδια, αρκούδες και άλλα άγρια θηρία της ρωσικής γης. Εκεί ο Όσιος δάμασε το σώμα του με αυστηρές νηστείες, ολονύκτιες προσευχές και συνεχείς αγρυπνίες κάτω από τον ουρανό.

Συχνά ο Όσιος δεχόταν επιθέσεις από ληστές, αλλά τις υπέμενε με ηρεμία και ησυχία, προσευχόμενος για εκείνους που βρίσκονταν μακριά από τον δρόμο του Θεού. Εξαιτίας ενός συγκεκριμένου θείου οράματος, πήγε στο βουνό Μπολντίνα, όπου σε μια κρύα πηγή υψωνόταν μια τεράστια αρχαία βελανιδιά. Οι γηγενείς κάτοικοι τον κτύπησαν αρχικά με ρόπαλα και ήθελαν να τον πνίξουν, νομίζοντας ότι ήταν ύποπτος αλήτης. Επειδή όμως φοβήθηκαν τις συνέπειες, τον παρέδωσαν στον κυβερνήτη της Ντορογκοπούζα, ο οποίος τον έριξε στη φυλακή ως άστεγο και επικίνδυνο πρόσωπο.

Ο Όσιος Γεράσιμος υπέμεινε με βαθιά υπομονή τον εξευτελισμό αυτόν, παραμένοντας σιωπηλός και προσευχόμενος για τους εχθρούς του. Κατά τη διάρκεια αυτής της δύσκολης περιόδου, ένας αυτοκρατορικός αντιπρόσωπος ήλθε από τη Μόσχα στον κυβερνήτη της επαρχίας. Βλέποντας μέσα στη φυλακή τον Όσιο Γεράσιμο, υποκλίθηκε αμέσως ταπεινά και ζήτησε την ευλογία του γέροντα μοναχού. Παλαιότερα είχε δει τον Όσιο μαζί με τον Άγιο Δανιήλ ενώπιον του τσάρου, και τον αναγνώρισε αμέσως.

Ο κυβερνήτης τρομοκρατήθηκε με τη σκηνή και αμέσως ικέτευσε για τη συγχώρηση του Οσίου από τα σφάλματά του. Υποσχέθηκε μάλιστα να κτίσει με δικά του έξοδα ένα οίκημα, για να προστατεύει τον Άγιο από τους ληστές της περιοχής. Από εκείνη την περίοδο ο Όσιος Γεράσιμος άρχισε να δέχεται αυτούς που διακατέχονταν από τον πόθο για τον μοναχικό βίο. Ζήτησε άδεια από τη Μόσχα, για να κτίσει ένα κανονικό μοναστήρι στον τόπο της ησυχίας του. Το χίλια πεντακόσια τριάντα έκτισε μία λαμπρή εκκλησία αφιερωμένη στην Αγία Τριάδα, και οικοδόμησε γύρω της κελλιά για τους νέους μοναχούς.

Εκτός από το μοναστήρι αυτό στη Μπολντίνα, ο Όσιος ίδρυσε αργότερα ένα δεύτερο μοναστήρι στην πόλη της Βιάζμα προς τιμήν του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Ίδρυσε επίσης και τρίτο μοναστήρι στο δάσος Βράιανκ, αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, με ηγούμενο τον μαθητή του Πέτρο Κοροστέλεβ. Αρκετοί άλλοι σπουδαίοι ασκητές ήταν υπό την πνευματική του καθοδήγηση, λαμβάνοντας από τον ίδιο φως, νουθεσία και ευλογία. Ανάμεσά τους ξεχώριζε ο ηγούμενος Αντώνιος, ο οποίος αργότερα αξιώθηκε να γίνει Επίσκοπος Βολόγκντα και τιμάται στις είκοσι έξι Οκτωβρίου.

Ξεχώριζε επίσης ο Αρκάδιος, μαθητής του Οσίου, που ασκήτεψε ως ερημίτης και ενταφιάσθηκε με τιμές στο μοναστήρι της Μπολντίνα. Πριν από τον επικείμενο θάνατό του, ο Όσιος Γεράσιμος κάλεσε όλους τους ηγουμένους και τους μοναχούς από τα μοναστήρια που είχε ιδρύσει στη ρωσική γη. Τους μίλησε με συγκίνηση για τον δικό του πνευματικό βίο και τους έδωσε με στοργή τις τελευταίες πνευματικές υποθήκες του. Όλα αυτά τα παραινετικά λόγια καταγράφηκαν αργότερα στο βιβλίο «Ζωή», το οποίο έγραψε ο Άγιος Αντώνιος κατ' απαίτηση των γερόντων της μονής.

Έτσι διασώθηκαν μέχρι τις ημέρες μας τα διδάγματα του ταπεινού αυτού δασκάλου της ρωσικής ησυχαστικής παραδόσεως. Ο Όσιος Γεράσιμος είχε κάποτε γίνει πρότυπο πραότητας και υπομονής ακόμη και για τους πιο σκληρούς ληστές. Με την προσευχή του προσελκύστηκαν στον Χριστό άνθρωποι σκληροτράχηλοι, που μετανόησαν και ακολούθησαν τον δρόμο της σωτηρίας. Ο Όσιος υπήρξε φωτεινό λυχνάρι της Εκκλησίας στη δύσκολη εποχή του και ευλογία για τη ρωσική γη. Μετά από αυτές τις τελευταίες οδηγίες προς τα πνευματικά του τέκνα, ο Άγιος Γεράσιμος κοιμήθηκε εν ειρήνη το χίλια πεντακόσια πενήντα τέσσερα. Ταις πρεσβείαις του οσίου σου πατρός Γερασίμου του ηγουμένου της Αγίας Τριάδος εν Μπολτίνσκ Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.