Στα ορεινά χωριά της Κλαρτζετίας, στη μεσαιωνική Γεωργία, γεννήθηκε ο Όσιος Σεραπίων μέσα από οικογένεια αριστοκρατική και βαθύτατα ευσεβή. Ο πατέρας του ήταν ευγενής γνωστός σε όλη την περιοχή για τον πλούτο του και ακόμη περισσότερο για τις πολλές αγαθοεργίες και ελεημοσύνες του. Ο Σεραπίων είχε δύο νεότερα αδέρφια, και ολόκληρη η οικογένεια ζούσε φιλόξενα ανοίγοντας το σπίτι της στους ξένους και στους φτωχούς. Η μητέρα του εκοιμήθη όσο τα παιδιά ήταν ακόμη μικρά, και λίγο αργότερα ακολούθησε και ο πατέρας του προς τον Κύριο.

Ορφανός σε νεαρή ηλικία, ο Σεραπίων ένιωθε από παιδί να καίει μέσα του ο πόθος της ερημικής και ησυχαστικής ζωής. Όταν μεγάλωσε αρκετά, πήρε μαζί του τον νεότερο αδελφό του Ιωάννη και ξεκίνησε για το μοναστήρι του Παρεχίου της περιοχής. Εκεί ζητούσαν τη πνευματική καθοδήγηση του μεγάλου θαυματουργού Μιχαήλ, ο οποίος ήταν γνωστός ως πατέρας και διδάσκαλος των ορφανών της εποχής εκείνης. Ο μεγαλύτερος αδελφός παρέμεινε στο πατρικό σπίτι, συνεχίζοντας με τιμή την οικογενειακή παράδοση φροντίδας προς τους ξένους και τους πένητες.

Έτσι, οι δύο νεότεροι αδελφοί ξεκίνησαν την κουραστική ανηφορική ορεινή πορεία προς τη μονή του γέροντα Μιχαήλ, αναζητώντας τη σωτηρία της ψυχής τους κοντά στον φωτεινό εκείνο πατέρα και πνευματικό οδηγό. Ο Άγιος Μιχαήλ διέκρινε από νωρίς μέσα στον νεαρό Σεραπίωνα την αληθινή ζέση και τον φλογερό ζήλο για τη θεία διακονία. Έτσι τον ευλόγησε να λάβει το χρίσμα της ιερωσύνης, παρά τη νεαρή του ηλικία, αναγνωρίζοντας μέσα του τα χαρίσματα του Παρακλήτου.

Κάποτε, ενώ ο γέροντας προσευχόταν, έλαβε αποκαλυπτική όραση από τον Κύριο και πληροφορήθηκε ότι όφειλε να αποστείλει τους δύο μαθητές του στο Σαμτσχέ. Εκεί όριζε ο Θεός να ιδρυθεί νέα μονή για τη σωτηρία πολλών ψυχών της περιοχής εκείνης. Ο Σεραπίων ταράχτηκε ακούγοντας το βάρος της τόσο μεγάλης ευθύνης που έπεφτε στους νεανικούς του ώμους. Όμως, υπακούοντας τυφλά στο θέλημα του πνευματικού του πατέρα, ξεκίνησε με αρκετούς συνοδοιπόρους για την άγνωστη επαρχία του Σαμτσχέ.

Πήρε μαζί του και τη θαυματουργή εικόνα της Μεταμόρφωσης του Κυρίου, που υπήρξε προστασία και οδηγός σε όλη την πορεία τους. Μαζί με τον αδελφό του Ιωάννη και τους συνοδούς ανέβηκαν στην κορυφή ενός πολύ ψηλού βουνού, παρατήρησαν τη γύρω περιοχή και αποφάσισαν να εγκατασταθούν εκεί. Όμως οι χωρικοί της περιοχής έδιωξαν σύντομα τους μοναχούς, και τότε οι άγιοι πατέρες αναζήτησαν με προσευχή το ακριβές μέρος που είχε υποδείξει ο γέροντας Μιχαήλ μέσα στο όραμά του.

Στην ορεινή εκείνη περιφέρεια κυβερνούσε ένας πιστός και ευσεβής άρχοντας ονόματι Γεώργιος Τσορτσανέλι, που αγαπούσε τον Χριστό. Κάποια ημέρα, καθώς κυνηγούσε στο δάσος, είδε καπνό να ανεβαίνει μέσα από τα πυκνά δέντρα και έστειλε υπηρέτη του να ερευνήσει την αιτία. Πληροφορήθηκε ότι δύο αξιοπρόσεκτοι μοναχοί είχαν εγκατασταθεί στο μέρος εκείνο, και αμέσως ξεκίνησε ο ίδιος για να τους συναντήσει. Ο άρχοντας προσκύνησε με ταπείνωση τη θαυματουργή εικόνα, χαιρέτησε τους μοναχούς και ζήτησε με ευλάβεια την ευλογία τους.

Συγκλονισμένος από το κήρυγμα του Σεραπίωνα, έπεσε στα γόνατα και υποσχέθηκε να βοηθήσει με κάθε τρόπο στην ίδρυση της νέας μονής. Παραχώρησε στους μοναχούς τη γη και την ευρύτερη περιοχή με επίσημο έγγραφο, ορίζοντας ως κτήμα της μονής όση έκταση θα κάλυπταν περπατώντας σε μία ημέρα. Έστειλε μάλιστα και τον υπηρέτη του να τους συνοδεύσει, και μαζί τους ξεκίνησαν δύο ντόπιοι θεοφοβούμενοι, η Ία και ο Γκαρμπανέλι. Άλλοι ντόπιοι, οι κάτοικοι του Τσισκβίλι, δέχτηκαν τους μοναχούς με εχθρότητα και προσπάθησαν να εμποδίσουν την οδοιπορία τους.

Όμως εκείνη τη νύχτα έγινε φοβερό θαύμα, καθώς σεισμός έσπασε τους βράχους που συγκρατούσαν τη λίμνη Σατάχβε και τα νερά κατέκλυσαν ολόκληρο το χωριό. Δύο μόνο αδέλφια διασώθηκαν τότε από εκείνη την οργή των στοιχείων, και έκτοτε ο τόπος ονομάστηκε Ζάρζμα από τη γεωργιανή λέξη που σημαίνει τραγωδία. Οι μοναχοί άρχισαν αμέσως να αναζητούν κατάλληλο τόπο για να ανεγείρουν τον ναό της μονής τους. Ο Όσιος Σεραπίων ήθελε να χτίσει την εκκλησία στην ψηλή κορυφή του βουνού, ενώ ο Ιωάννης και οι άλλοι αδελφοί έφεραν αντίρρηση.

Έλεγαν ότι ο τόπος ήταν πολύ ψηλός και κρύος, και ότι οι αδελφοί ήταν ντυμένοι μόνο με φτωχά κουρέλια. Για να λύσουν τη διαφωνία, οι άγιοι πατέρες γέμισαν δύο μικρά καντηλάκια με ίσες ποσότητες λαδιού και τα τοποθέτησαν σε δύο σημεία. Ο Σεραπίων έβαλε το ένα στην κορυφή του λόφου, και ο Ιωάννης το δεύτερο κοντά σε ένα ρυάκι στη νότια πλαγιά. Άρχισαν να προσεύχονται με πίστη, και κατά τη χαραυγή το καντήλι του Σεραπίωνα είχε σβήσει, ενώ του Ιωάννη συνέχιζε να καίει μέχρι το μεσημέρι.

Έτσι αποφάσισαν να χτίσουν την εκκλησία στον τόπο που είχε υποδείξει ο Ιωάννης μέσα από το θαύμα του καντηλιού. Η κατασκευή του ναού συνάντησε πολλές δυσκολίες, γιατί η περιοχή ήταν σκεπασμένη με πυκνό δάσος και οι πέτρες βρίσκονταν μόνο στο ρέμα. Με την πρόταση του άρχοντα Γεωργίου, χρησιμοποίησαν λίθους από έναν παλαιότερο ναό που είχε καταστραφεί νωρίτερα από τον φοβερό σεισμό. Μετά από τρία χρόνια συνεχούς εργασίας ολοκληρώθηκε η μονή, και τοποθετήθηκε στο ιερό βήμα η θαυματουργή εικόνα.

Όταν πλησίαζε στο τέλος της ζωής του, ο γέροντας Μιχαήλ ο Παρεχίτης απέστειλε δύο μαθητές του προς τον Σεραπίωνα και τον Ιωάννη με ευλογία. Μόλις πληροφορήθηκε ότι η ανέγερση της μονής είχε ολοκληρωθεί κανονικά, χάρηκε υπερβολικά και ευλόγησε ολόψυχα τον γενναιόδωρο ευεργέτη τους Γεώργιο Τσορτσανέλι. Πήρε τότε στα χέρια του έναν ξερό κλώνο πυξαριού και τον προσέφερε ως δώρο στον ευλαβή εκείνον άρχοντα της περιοχής. «Παιδί μου», είπε, «φύτεψε αυτό το ξύλο κοντά στον ναό, και αν ξανανθίσει, μάθε ότι είναι θέλημα Θεού να συνεχίσεις με ζήλο».

Μετά από καιρό το ξερό κλαδί άνθισε μέσα στον περίβολο της μονής, και το θαύμα έγινε γνωστό σε πολλούς πιστούς της περιοχής. Όταν ο μακάριος Σεραπίων ένιωσε ότι έφτανε το τέλος της επίγειας ζωής του, κάλεσε τους αδελφούς της μονής κοντά του. Τους αποχαιρέτησε έναν προς έναν με στοργή και όρισε διάδοχό του στο ηγουμενικό αξίωμα τον ιερομόναχο Γεώργιο. Παρέδωσε ειρηνικά την αγία ψυχή του στον Κύριο, και ενταφιάστηκε με πολλή τιμή στην ανατολική πλευρά του αγίου βήματος του καθολικού. Η μονή της Ζάρζμα συνέχισε στους αιώνες να φωτίζει την περιοχή ως φάρος αγιότητας και ησυχαστικής ζωής. Διά πρεσβειών του οσίου πατρός ημών Σεραπίωνος της Ζάρζμα, Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.