Στο Ικόνιο της Μικράς Ασίας, σε μια εποχή που το Ευαγγέλιο μόλις άρχιζε να ακούγεται στις πόλεις των εθνικών, ζούσε μια νεαρή κόρη ευγενούς καταγωγής. Επρόκειτο για τη Θέκλα, θυγατέρα μιας ευσεβούς εθνικής γυναίκας ονόματι Θεόκλεια, η οποία ανήκε σε επιφανή και εύπορη οικογένεια της πόλης. Η Θέκλα, σε ηλικία δεκαοκτώ ετών, ήταν ήδη μνηστευμένη με κάποιον νεαρό εθνικό ονόματι Θάμυρι, που ήταν γνωστός για τον πλούτο και την ομορφιά του. Όλα έδειχναν πως η ζωή της θα ακολουθούσε τον δρόμο της εθνικής κοινωνίας, ώσπου ο Απόστολος Παύλος έφθασε στο Ικόνιο για να κηρύξει.

Ο Παύλος καταλύτευσε στη γειτονική οικία του πιστού Ονησιφόρου, όπου κήρυττε ακούραστα τον Λόγο του Θεού και τη χάρη της Παρθενίας. Η νεαρή Θέκλα παρακολουθούσε από το παράθυρο τα κηρύγματα του Αποστόλου και η καρδιά της φλεγόταν από αγάπη προς τον Χριστό. Μετεστράφη στη χριστιανική πίστη χάρη στα ίδια τα κηρύγματα του Αποστόλου Παύλου και αποφάσισε να αφιερωθεί ολοκληρωτικά. Όταν η μητέρα της Θεόκλεια και ο μνηστήρας της Θάμυρις αντιλήφθηκαν τη μεταστροφή της, προσπάθησαν με κάθε τρόπο να την κάνουν να αρνηθεί.

Όταν είδαν ότι η προσπάθειά τους ήταν εντελώς ανώφελη, αποφάσισαν να καταγγείλουν τον ίδιο τον Απόστολο Παύλο στον ηγεμόνα. Ο ηγεμόνας Καστίλιος αμέσως φυλάκισε τον Απόστολο και τελικά διέταξε την απέλασή του από το Ικόνιο. Τη νύχτα της φυλακίσεως η Θέκλα βγήκε από το σπίτι της να αναζητήσει τον δάσκαλό της, και έδωσε στον φύλακα τα χρυσά της κοσμήματα. Έτσι μπήκε στη φυλακή και στάθηκε στα πόδια του Αποστόλου Παύλου ασπαζόμενη τις αλυσίδες του και ακούγοντας τα λόγια του.

Όταν αποκαλύφθηκε η παρουσία της εκεί, η ίδια οδηγήθηκε ενώπιον του ηγεμόνα, ο οποίος τη δίκασε σκληρά. Η μητέρα της φώναξε με αγανάκτηση να καεί η Θέκλα ζωντανή στο αμφιθέατρο της πόλης ως παράδειγμα προς αποφυγή. Έτσι, ο ηγεμόνας μαστίγωσε τον Παύλο και τον έδιωξε, ενώ τη Θέκλα την καταδίκασε στη φωτιά μπροστά στο πλήθος. Όμως, καθώς ανέβαινε στην πυρά, η Παρθένος είδε τον Σωτήρα της να της εμφανίζεται με τη μορφή του Παύλου να την ενισχύει. Η φωτιά άναψε γύρω της, αλλά κανένα κάρβουνο δεν την άγγιξε, και ο Θεός έστειλε ξαφνική δυνατή βροχή να σβήσει τις φλόγες.

Η Θέκλα αφέθηκε ελεύθερη και βρήκε τον Παύλο που είχε καταφύγει με τον Ονησιφόρο σε έναν τάφο έξω από την πόλη. Μαζί ξεκίνησαν για την Αντιόχεια της Πισιδίας, όπου την περίμενε νέα δοκιμασία και νέο μαρτύριο της πίστεως. Στην Αντιόχεια, ένας ευγενής ονόματι Αλέξανδρος γοητεύτηκε από την ομορφιά της και ζήτησε να την προσβάλει στη μέση του δρόμου. Εκείνη όμως αμύνθηκε με δύναμη, σχίζοντας το ένδυμά του και ρίχνοντας το στεφάνι του στη γη. Από εκδίκηση ο Αλέξανδρος την παρέδωσε στον ηγεμόνα, ο οποίος την καταδίκασε να ριχθεί στα άγρια θηρία του αμφιθεάτρου.

Την έδεσαν μπροστά σε λέαινα, αλλά εκείνη δεν την έβλαψε, αντίθετα έγλειφε ευλαβικά τα πόδια της παρθένου. Την επόμενη μέρα της επιτέθηκαν πολλά άγρια θηρία, αλλά η λέαινα τη φύλαξε με τη ζωή της και κανένα δεν την άγγιξε. Έπειτα ετοίμασαν δοχείο γεμάτο νερό και επικίνδυνα φίδια, και η Θέκλα φώναξε ότι ήρθε η στιγμή να λάβει το λουτρό της αναγέννησης. Πέφτοντας στο νερό βαπτίστηκε μόνη της στο όνομα του Ιησού Χριστού, και ένα δυνατό φως κατέκαψε όλα τα φίδια.

Στη συνέχεια την έδεσαν στα κέρατα δύο μανιασμένων ταύρων που τους κέντησαν με πυρωμένα σίδερα. Όμως, φωτιά κατέβηκε από τον ουρανό και έκαψε τα σχοινιά, και η Θέκλα παρέμεινε σώα ανάμεσα στα ζώα. Βλέποντας πως καμία βασανιστική μέθοδος δεν την έβλαπτε, ο ηγεμόνας και ο Αλέξανδρος αναγκάστηκαν τελικά να την αφήσουν ελεύθερη. Έπειτα από όλα αυτά τα μαρτύρια, η Θέκλα έφυγε από την Αντιόχεια και πήγε στα Μύρα της Λυκίας για να συναντήσει ξανά τον Απόστολο Παύλο.

Από τα Μύρα γύρισε στο Ικόνιο για να αναγγείλει στους δικούς της τα μεγαλεία του Θεού και τα έργα της σωτηρίας. Όμως βρήκε τον Θάμυρι ήδη νεκρό και τη μητέρα της Θεόκλεια κωφή στο μήνυμα της σωτηρίας, εντελώς απρόσιτη στο Ευαγγέλιο. Με βαθιά λύπη για την οικογένειά της η ισαπόστολος Θέκλα αναχώρησε για τη Σελεύκεια, όπου θα έβρισκε τόπο ασκητικής αφοσιώσεως. Κατέφυγε στο όρος Καλαμών, σε μια σπηλιά λίγο έξω από την πόλη, όπου παρέμεινε για δεκαετίες ολόκληρες μέχρι το τέλος της.

Έζησε εκεί για εβδομήντα δύο χρόνια σκληρής ασκητικής ζωής, παλεύοντας με τους δαίμονες και προσευχόμενη ακατάπαυστα για τη σωτηρία του κόσμου. Έγινε γνωστή σε όλη την περιοχή για τα θαύματα που επιτελούσε, ιδιαίτερα για τις θαυμαστές θεραπείες ασθενών που της ζητούσαν τη βοήθεια. Η φήμη της προκάλεσε τον φθόνο των ειδωλολατρών ιατρών της πόλης, που έστειλαν νεαρούς ακολάστους για να την ατιμάσουν. Όμως ο Θεός, ευλαβούμενος τη σώφρονα κόρη του, άνοιξε την πέτρα του βουνού και την έκρυψε μέσα στους κόλπους της γης.

Έτσι η ισαπόστολος Θέκλα κοιμήθηκε εν ειρήνη σε ηλικία ενενήντα ετών, και η Εκκλησία την εορτάζει ως πρωτομάρτυρα και ισαπόστολο. Ταις πρεσβείαις της αγίας ενδόξου πρωτομάρτυρος και ισαποστόλου Θέκλης της παρθένου, της κρυβείσης εις την πέτραν του Καλαμώνος, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.