Στην ακρογιαλιά του Δραπάνου της Κεφαλονιάς, δίπλα ακριβώς στο νεκροταφείο της περιοχής, στέκεται από αιώνες ένας ναός που κρατά ζωντανή την παράδοση της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας. Στο νησί η εορτή της εικοστής τετάρτης Σεπτεμβρίου τιμάται κάθε χρόνο ιδιαίτερα μέσα στον Ιερό Ναό του Αγίου Διονυσίου, που οι κάτοικοι ονομάζουν ναό της Δραπανιώτισσας. Γύρω του απλώνεται ολόκληρο το κτιριακό συγκρότημα με τον περίβολο, τα προσκτίσματα και το όμορφο ανακατασκευασμένο καμπαναριό, που δεσπόζει σε ολόκληρη την περιοχή του Δραπάνου.

Η ίδια η εκκλησία άρχισε να κτίζεται γύρω στα χιλιάδες οκτακόσια δεκατρία, σε μια εποχή ταραγμένη και δύσκολη για τους κατοίκους των Επτανήσων. Κοντά στον ναό υπήρχε τότε ένας μώλος της θάλασσας που οι ναυτικοί και οι κάτοικοι αποκαλούσαν με ευλάβεια μώλο της Παναγίας. Σύμφωνα με τον ιστοριοδίφη Ηλία Τσιτσέλη, ο αρχιδιάκονος της Επισκοπής Κεφαλληνίας Σπυρίδων Δεφαράνας υπέβαλε αίτηση στις είκοσι δύο Ιουλίου του χιλιάδες οκτακόσια δώδεκα στη Μητρόπολη.

Η αίτηση απευθυνόταν στο γραφείο της Επισκοπής και ζητούσε επίσημα την άδεια ώστε να ανεγερθεί ο Ιερός Ναός σε αυτή ακριβώς τη θέση. Η οικοδόμηση του ναού άρχισε αμέσως, ύστερα από τη θετική απάντηση του τότε αρχιεπισκόπου Κεφαλληνίας, Ζακύνθου και Ιθάκης Ιωαννικίου Άννινου, που ευλόγησε ολόθερμα το έργο. Έτσι μπήκε στέρεα η αρχή για ένα προσκύνημα που σύντομα θα συγκέντρωνε γύρω του ολόκληρη τη λαϊκή ευλάβεια της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης. Τη θεμελίωση του ναού ανέλαβε η μοναχή Κωνσταντίνα Χαλικιά, χήρα του Αναστασίου Κλαδά και ψυχή ολόκληρου του έργου.

Η ίδια έγινε και η κύρια χρηματοδότης, καθώς διέθεσε για τον σκοπό αυτό ολόκληρη την περιουσία της, τριακόσια πενήντα ένα γρόσια. Τα χρήματα τα παρέδωσε στον τεχνίτη Τουμάζο Ζακυνθινό, ώστε να φέρει σε πέρας την κατασκευή με τη μεγαλύτερη δυνατή φροντίδα. Η μοναχή, εκτός από την οικονομική προσφορά, χάρισε στον ναό και δύο εικονίσματα μεγάλης ευλάβειας και πνευματικής αξίας. Στο ένα εικονίζονταν μαζί οι άγιοι Νικόλαος, Σπυρίδων, Βαρβάρα και Σάββας, σαν συνοδεία ολόκληρη ουρανίων προστατών του νέου ναού.

Το δεύτερο παρίστανε τη Θεομήτορα ως την Ελεούσα του Κύκκου, εικόνα γνώριμη στους πιστούς ως πηγή σκέπης και θεραπείας. Υπάρχει ακόμη μια ζωντανή τοπική παράδοση που λέει πως η εικόνα της Παναγίας έφτασε στην Κεφαλονιά από τα Κύθηρα. Λένε πως την έφερε η ίδια η μοναχή Κλαδά, που είχε ασκητέψει πρωταρχικά στο μοναστήρι της Μυρτιδιώτισσας ή ίσως μετέβη εκεί ως απλή προσκυνήτρια. Στην αρχή η εικόνα είχε τοποθετηθεί στον Ναό του Αγίου Ελευθερίου, στο κελί του οποίου ασκήτευε επί χρόνια η ίδια η μοναχή.

Τελικά, σύμφωνα με τη διαθήκη της, κατέληξε στον νεόκτιστο ναό του Δραπάνου, στη θέση που σήμερα την προσκυνούν χιλιάδες πιστοί κάθε χρόνο. Επίσημα η εκκλησία αυτή είναι αφιερωμένη στον Άγιο Διονύσιο της Ζακύνθου, αν και ο λαός την αναγνωρίζει πρωταρχικά ως ναό της Δραπανιώτισσας. Τα εγκαίνια του ναού, ύστερα από πολλές ταλαιπωρίες και αλλεπάλληλες αναβολές, πραγματοποιήθηκαν τελικά στις τριάντα Νοεμβρίου του χιλιάδες οκτακόσια τριάντα έξι. Η πρώτη λιτανεία θεωρείται πως ήταν μια αυθόρμητη έκφραση πίστης των κατοίκων, οι οποίοι σήκωσαν τον θρόνο μέχρι την Κολόνα της Γέφυρας.

Από το χιλιάδες οκτακόσια πενήντα πέντε, σύμφωνα με τον Άγγελο-Διονύση Δεμπόνο, η πομπή της λιτανείας έφθασε για πρώτη φορά μέχρι το ίδιο το Αργοστόλι. Από τότε η συνήθεια διατηρείται αδιάκοπη και κάθε χρόνο οι επιστάτες του κοιμητηρίου ετοιμάζονται μέρες πριν για την ιερά πανήγυρη. Μετά τον εσπερινό και τη θεία Λειτουργία της εορτής, το απόγευμα η εικόνα λιτανεύεται κατανυκτικά από τον ιερό ναό του Δραπάνου. Η πομπή περνά τη γέφυρα, συνεχίζει την παραλιακή οδό του Αγίου Σπυρίδωνα και η εικόνα τίθεται σε προσκύνημα από όλους τους πιστούς.

Παλαιότερα το προσκύνημα γινόταν στον Μητροπολιτικό Ναό του Σωτήρος, και μόνο ύστερα από δέκα ημέρες ο θρόνος επιστρέφει στον δικό του ναό. Στο πέρασμα της εικόνας οι δρόμοι ήταν πεντακάθαροι, ενώ οι πιστοί έριχναν δαφνόφυλλα και οι κωδωνοκρουσίες ακούγονταν ασταμάτητα μέσα στις γειτονιές. Δεν έλειπε ποτέ το λιβάνι και το ευλαβικό σταυροκόπημα στο πέρασμα του θρόνου της Δραπανιώτισσας, εκφράσεις βαθιάς λαϊκής πίστης και λατρείας. Ταις πρεσβείαις της Παναχράντου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου της Δραπανιώτισσας και του οσίου πατρός ημών Διονυσίου του Ζακυνθίου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.