Στη χώρα της αρχαίας Ιλλυρίας, εκεί όπου τα βουνά ντύνονται με ομίχλη και τα παλιά λατομεία αντηχούν τους χτύπους των σκαπανέων, ξετυλίγεται μια συγκλονιστική ιστορία ομολογίας. Δύο νεαροί τεχνίτες έγραψαν με το αίμα τους μια από τις πιο φωτεινές σελίδες του χριστιανικού μαρτυρολογίου. Οι Άγιοι Φλώρος και Λαύρος ήταν δίδυμα αδέλφια κατά σάρκα, αλλά πολύ περισσότερο αδέλφια κατά πνεύμα. Ζούσαν άρρηκτα ενωμένοι μέσω της θερμής πίστης και της θαυμαστής αγάπης που έτρεφαν προς τον Χριστό από τα νεανικά τους χρόνια.

Κατάγονταν από την περιοχή του Βυζαντίου και είχαν διδαχθεί τα μυστήρια της χριστιανικής πίστης από δύο εξαιρετικούς δασκάλους. Πρόκειται για τους Αγίους Πρόκλο, που ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ονομάζει Πάτροκλο, και Μάξιμο, οι οποίοι τους έμαθαν επίσης την τέχνη του λιθοξόου. Οι δύο εκείνοι ευσεβείς διδάσκαλοι υπέστησαν μαρτυρικό θάνατο για τον Χριστό, σφραγίζοντας έτσι την παραίνεση που είχαν δώσει στους μαθητές τους. Μετά τον θάνατο των αγαπημένων δασκάλων, οι αδελφοί Φλώρος και Λαύρος αναχώρησαν από το Βυζάντιο και κατευθύνθηκαν προς την Ιλλυρία.

Διάλεξαν ως τόπο διαμονής τους την αρχαία πόλη Ουλπιανά, όπου άρχισαν να ασκούν επαγγελματικά την τέχνη που είχαν μάθει. Παράλληλα με το χειρωνακτικό έργο, εργάζονταν αδιάκοπα για την εξάπλωση του Ευαγγελίου ανάμεσα στους ειδωλολάτρες κατοίκους της περιοχής. Στην πόλη Ουλπιανά ζούσε κάποιος ιερέας ειδώλων ονόματι Μερέντιος, ο οποίος υπηρετούσε με αφοσίωση στους ναούς των αρχαίων θεών. Ο γιος του Αθανάσιος έπαθε ξαφνικά τύφλωση στο ένα του μάτι, και η ιατρική επιστήμη της εποχής αδυνατούσε να βρει θεραπεία στο πρόβλημά του.

Τότε ο νέος πλησίασε τους δύο αδελφούς τεχνίτες, που εργάζονταν τότε σε κάποιο οικοδομικό έργο της περιοχής. Εκείνοι με την επίκληση του ονόματος του Χριστού θεράπευσαν θαυματουργικά το μάτι του γιου του ειδωλολάτρη ιερέα. Έτσι πίστεψαν στον Χριστό τόσο ο πατέρας Μερέντιος όσο και ο νέος Αθανάσιος, και έγιναν φλογεροί ομολογητές της νέας πίστης. Μόλις πληροφορήθηκε όλα αυτά ο έπαρχος Λύκων, συνέλαβε αμέσως τους δύο αδελφούς και τους υπέβαλε σε φρικτά βασανιστήρια.

Στη συνέχεια έδωσε εντολή να τους ρίξουν μέσα σε ένα βαθύ πηγάδι και να τους σκεπάσουν με χώματα. Εκεί παρέδωσαν το πνεύμα τους οι δύο τεχνίτες αδελφοί, και εισήλθαν θριαμβευτικά στην αιώνια πόλη του Θεού. Είναι εκείνη η ουράνια πόλη, την οποία ο απόστολος Παύλος περιγράφει ως πόλη «ἧς τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ Θεός», όπως αναφέρει στην προς Εβραίους Επιστολή. Πιστοί χριστιανοί συνέλεξαν αργότερα τα άγια λείψανά τους και τα μετέφεραν με τιμές στη Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη.

Ταις πρεσβείαις των αγίων μαρτύρων Φλώρου και Λαύρου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.