Καθιερώθηκε ως ξεχωριστή κοινή εορτή προς όλους τους αγίους πατριάρχες της Κωνσταντινουπόλεως, από τον πρωτόκλητο Ανδρέα μέχρι σήμερα. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ευθύς μετά την εκλογή του, πρότεινε στην Ενδημούσα Σύνοδο τη θέσπιση αυτής της κοινής εορτής. Η εορτή αυτή τελείται κάθε χρόνο στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, την Κυριακή της Σαμαρείτιδος, μέσα στην πασχάλια περίοδο. Είναι μια ιερή σύναξη που τιμά πάντες τους εν αγίοις πατέρες, αρχιεπισκόπους και πατριάρχες της Πόλεως.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος ο Πρώτος εξελέγη το έτος χίλια εννιακόσια ενενήντα ένα και εμπνεύστηκε αυτή την κοινή τιμή. Αμέσως μετά την εκλογή του, στη συνεδρία της εικοστής τετάρτης Οκτωβρίου του ίδιου έτους, υπέβαλε επίσημη πρόταση. Ζήτησε τη θέσπιση κοινής εορτής όλων των προκατόχων του αγίων πατριαρχών, από τα πρώτα χρόνια μέχρι το νεότερο μαρτύριο. Η σύναξη ξεκινά από τον ιδρυτή της Βυζαντίδος Εκκλησίας, τον πρωτόκλητο απόστολο Ανδρέα, και τον πρώτο επίσκοπο Στάχυν.

Ο άγιος Στάχυς υπηρέτησε τη νεοσύστατη Εκκλησία της Πόλεως μεταξύ των ετών τριάντα οκτώ και πενήντα τέσσερα μετά Χριστόν. Καταλήγει στον Οικουμενικό Πατριάρχη Κύριλλο τον Έκτο, ο οποίος ποίμανε την Εκκλησία μεταξύ χίλια οκτακόσια δεκατρία και χίλια οκτακόσια δεκαοκτώ. Η εορτή περιλαμβάνει αποστόλους, μάρτυρες, ομολογητές, διδασκάλους και θεολόγους που λάμπρυναν τον πατριαρχικό θρόνο της Πόλεως. Ο πατριάρχης Κύριλλος ο Έκτος μαρτύρησε τραγικά κατά τα γεγονότα της εθνεγερσίας στις δεκαοκτώ Απριλίου του χίλια οκτακόσια εικοσιένα.

Οι Τούρκοι τον απαγχόνισαν παρά την θύρα της Μητροπόλεως Αδριανουπόλεως, σε πράξη απάνθρωπη και βάρβαρη εκείνης της εποχής. «Ούτω θα έχομεν την ευκαιρίαν να επικαλούμεθα την χάριν αυτών υπέρ της Μητρός Εκκλησίας», είπε τότε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Με αυτά τα λόγια εξέφρασε τη βαθιά πνευματική σημασία της κοινής εορτής για τη ζωή και τη μαρτυρία της Εκκλησίας. Με Συνοδική απόφαση κατά τη συνεδρία της δεκάτης ενάτης Νοεμβρίου του χίλια εννιακόσια ενενήντα ένα θεσπίστηκε επίσημα η εορτή.

Έκτοτε εορτάζεται κάθε χρόνο πανηγυρικώς και εκκλησιοπρεπώς μέσα στην έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινουπόλεως, με μεγαλοπρέπεια. Η τέλεση γίνεται με Πατριαρχική και Συνοδική Λειτουργία στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου του τροπαιοφόρου. Η ίδια λαμπρή ακολουθία είναι κοινή για όλους τους αγίους πατριάρχες και υμνεί την αδιάκοπη συνέχεια της Μητρός Εκκλησίας. Επί τη ευκαιρία της θεσπίσεως συνετάγη ιδιαίτερη ιερά ακολουθία από τον αοίδιμο υμνογράφο Γεράσιμο τον Μικραγιαννανίτη της Μεγάλης Εκκλησίας.

Η ακολουθία αυτή ψάλλεται μαζί με την ακολουθία του Πεντηκοσταρίου την ίδια Κυριακή της Σαμαρείτιδος, σύμφωνα με το Τυπικό. Η σύνδεσή της με την πασχάλια περίοδο της προσδίδει ιδιαίτερο χαρμόσυνο και φωτεινό χαρακτήρα, μαζί με πνευματική λάμψη. Στην εορτή τιμώνται όλοι όσοι ποίμαναν την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως και αναδείχθηκαν άγιοι μέσα στους αιώνες της ιστορίας της. Πρόκειται για χορό αγίων που λάμπουν στον ουρανό της Ορθοδοξίας, με αρχή τον πρωτόκλητο Ανδρέα και τον πρώτο επίσκοπο Στάχυν.

Στη συνέχεια τιμώνται οι μεγάλοι πατέρες και διδάσκαλοι, όπως ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο ιερός Χρυσόστομος. Επίσης μνημονεύονται οι ομολογητές της εικονομαχίας, οι οσιομάρτυρες της τουρκοκρατίας και πολλοί άλλοι λαμπροί ιεράρχες της Πόλεως. Όλοι μαζί συνιστούν ζωντανή απόδειξη της αδιάκοπης χάριτος του Αγίου Πνεύματος επάνω στην Μητέρα Εκκλησία της Πόλεως. Η νέα αυτή εορτή αναδεικνύει τη σημασία του πατριαρχικού θρόνου ως πηγής αγιότητας μέσα στους αιώνες.

Δίνει στους πιστούς ευκαιρία να παρακαλούν συγκεντρωτικά όλους τους ιεράρχες της Πόλεως, σε ενιαία πανηγυρική σύναξη μέσα στον χρόνο. Ο Μητροπολίτης Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου Νικόδημος εδώρησε στη Μεγάλη Εκκλησία ιερά εικόνα όλων αυτών των αγίων πατέρων. Η εικόνα αυτή κοσμεί την εορτή και την κάνει πιο ζωντανή και σαφή στους πιστούς που συμμετέχουν στη λειτουργία. Έτσι η Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως διαφυλάσσει την αγιολογική της παράδοση και προβάλλει την αδιάκοπη συνέχεια της χάριτος του Θεού. Με τις πρεσβείες πάντων των αγίων πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως, αξίωσε και εμάς Κύριε, της επουρανίου σου βασιλείας.