Στους σκληρούς χρόνους του αυτοκράτορα Διοκλητιανού άθλησαν με γενναιότητα οι Άγιοι Θεόφιλος, Τρόφιμος και οι μαζί δεκατρείς ομολογητές μάρτυρες. Έζησαν την εποχή του μεγάλου διωγμού κατά των χριστιανών, που συγκλόνισε τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία από το διακόσια ογδόντα τέσσερα έως το τριακόσια τέσσερα μετά Χριστόν. Διεκρίθησαν με χριστιανικό θάρρος και ψυχική γενναιότητα μπροστά στους εκπροσώπους των αρχόντων του κόσμου τούτου, χωρίς δειλία ή υποχωρήσεις. Με σθεναρή φωνή ομολόγησαν την πίστη τους στον σαρκωθέντα Κύριο Ιησού Χριστό, ως τη μοναδική οδό σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους.

Η σταθερή στάση τους εξόργισε τους διώκτες της πίστεως, οι οποίοι αποφάσισαν να τους υποβάλουν σε σειρά φρικτών μαρτυρικών βασανιστηρίων. Πρώτα τους λιθοβόλησαν οι δήμιοι με μεγάλους και βαρείς λίθους, χωρίς να μπορέσουν να κάμψουν τη γενναία ψυχή τους. Έπειτα ξέσχισαν τις άγιες σάρκες τους με σιδερένια αιχμηρά όργανα, αφήνοντας πάνω τους πληγές βαθιές και αιματηρές. Στη συνέχεια προχώρησαν σε ακόμη πιο φοβερό μαρτύριο, καίγοντας τις ανοιχτές πληγές του σώματός τους με αναμμένες λαμπάδες.

Παρά τους ασύλληπτους πόνους, οι ομολογητές ζούσαν και το στόμα τους εξακολουθούσε να ομολογεί τον σαρκωθέντα Κύριο. Επαναλάμβαναν με στεντόρεια φωνή τη χριστιανική ομολογία τους, δοξάζοντας τον Θεό μέσα στις φοβερές δοκιμασίες της σαρκός. Όταν οι δήμιοι κατάλαβαν ότι δεν δυνηθήκαν να κάμψουν τη γενναία πίστη τους, κατέφυγαν στο τελειωτικό ξίφος. Έτσι αποκεφάλισαν τον Θεόφιλο, τον Τρόφιμο και τους υπόλοιπους δεκατρείς συναθλητές ομολογητές μάρτυρες της ορθόδοξης Εκκλησίας.

Με τις θερμές πρεσβείες των δεκαπέντε αυτών ομολογητών οι ορθόδοξοι πιστοί ζητούν θάρρος και ομολογητική σταθερότητα μέσα στις δικές τους δοκιμασίες.