Πάλεψε γενναία επί τριάντα ολόκληρα χρόνια ένας ταπεινός εγκλείστης μοναχός μέσα σε σκοτεινό σπήλαιο για να νικήσει την σαρκική επιθυμία. Ο όσιος πατήρ Ιωάννης ο Πολύτλας ασκήθηκε με αυτοθυσία στη ξακουστή Λαύρα των Σπηλαίων του ευλογημένου Κιέβου. Δέχθηκε αμέτρητες θλίψεις και πικρές δοκιμασίες χάριν της παρθενίας που είχε υποσχεθεί στον Νυμφίο των ψυχών Χριστόν. Από τη νεαρή του ηλικία ο ευσεβής όσιος υπέφερε φοβερά από την ορμή της σαρκικής σαρκολατρικής επιθυμίας.

Τίποτε δεν μπορούσε να τον απαλλάξει από τον σκληρό αυτό πειρασμό, ούτε νηστεία, ούτε δίψα, ούτε βαριές αλυσίδες. Αγωνιζόταν με αυστηρότητα νηστεύοντας επί δύο και τρεις ολόκληρες συνεχόμενες ημέρες χωρίς οποιαδήποτε βρώση φυσικής τροφής της φύσεως. Πολλές φορές παρέμεινε ολόκληρη εβδομάδα χωρίς το παραμικρό φαγητό, σκληραγωγώντας το σώμα του με την δίψα. Ολόκληρες νύκτες αγρυπνούσε προσευχόμενος, αλλά παρά τα όλα αυτά δεν εύρισκε καμία ησυχία στην ψυχή του.

Έπειτα από τρία περίπου χρόνια αυτής της σκληρής αυτοκαταστροφικής ασκητικής αγωνίας προσέφυγε στον τάφο του οσίου Αντωνίου. Παρέμεινε εκεί ολόκληρη την ημέρα και τη νύκτα προσευχόμενος αδιαλείπτως κοντά στα ιερά λείψανα του παλαιού πατρός. Ικέτευε τον μέγα ασκητή να μεσιτεύσει στον φιλάνθρωπο Σωτήρα Χριστόν και να τον ελευθερώσει από τη φοβερή εκείνη τυραννία. Με δάκρυα συντριβής έχυνε την καρδιά του ενώπιον του τάφου, αναμένοντας με υπομονή την ουράνια απάντηση του ευλογημένου πατρός.

Ξαφνικά ο όσιος άκουσε υπερφυσική φωνή του οσίου Αντωνίου να τον προσφωνεί με ζεστασιά και πατρική στοργή. Του είπε ότι έπρεπε να εγκλειστεί σε σπήλαιο, ώστε χωρίς να βλέπει τίποτε και μένοντας σε σιωπή να καταβάλει την επιθυμία. Του τόνισε ότι ο φιλάνθρωπος Κύριος θα τον βοηθούσε αναμφίβολα διά των πρεσβειών των αγίων ασκητικών πατέρων του. Από εκείνη τη μνημειώδη στιγμή ο όσιος Ιωάννης εγκλείστηκε σε στενό και θλιβερό μέρος μέσα στις σπηλιές του Κιέβου.

Έζησε στον στενό αυτό εγκλεισμό επί δεκατρία ολόκληρα χρόνια, αγωνιζόμενος αδιαλείπτως κατά των φοβερών παθών της σάρκας. Δεν επετεύχθη όμως αμέσως η πολυπόθητη πνευματική του ανάπαυση, καθώς ο πόλεμος συνεχιζόταν με μεγάλη ένταση. Έπειτα από πολλά χρόνια αυστηρού αγώνα με μεγάλη νηστεία και αγρυπνία αποφάσισε να σκληρύνει ακόμη περισσότερο την ασκητική του βιοτή. Επινόησε τότε κάτι ακόμη πιο πικρό, να ζει εντελώς γυμνός μέσα στην παγωμένη υγρασία του σπηλαίου.

Κρέμασε επίσης πάνω στο εξαντλημένο σώμα του βαριές σιδερένιες αλυσίδες ως νέο φοβερό όργανο της εκούσιας ταλαιπωρίας του. Με αυτές τις βαριές αλυσίδες ταλαιπωρούσε αδιαλείπτως το σώμα του από το παγωμένο κρύο και το βάρος του σιδήρου. Έτσι από τότε αγωνιζόταν αυστηρότερα κατά της σαρκικής επιθυμίας με κάθε δυνατή ασκητική μέθοδο εκούσιας ταλαιπωρίας. Όταν ούτε αυτά αρκούσαν για την κατάπτωση των φοβερών παθών, ο γενναίος πολεμιστής του Χριστού επινόησε νέο σχέδιο ταλαιπωρίας.

Έσκαψε με τα ίδια του τα χέρια έναν βαθύ λάκκο μέσα στο σπήλαιό του μέχρι το ύψος των δικών του ώμων. Όταν ξεκίνησαν οι ευλογημένες ημέρες της Μεγάλης Νηστείας μπήκε μέσα στον λάκκο και κάλυψε όλο το σώμα του με χώμα. Έμεινε ελεύθερα μόνο τα χέρια του και η ευλογημένη του κεφαλή για τη δυνατότητα της προσευχής. Έτσι παρέμεινε κάτω από το βάρος της γης κατά τη διάρκεια ολοκλήρου της Σαρακοστής χωρίς να κινήσει κανένα μέλος του.

Αλλά ούτε και έτσι δεν κατάπεσε η φλογερή σαρκική επιθυμία του φοβερού παμπόνηρου εχθρού της ψυχικής σωτηρίας. Ο διάβολος προσπαθούσε επιμόνως να τον εκδιώξει από το σπήλαιό του και να σπάσει την υπομονή του. Στον πυθμένα του λάκκου ξαφνικά εμφανίστηκαν φοβερές φλόγες, οι οποίες έκαιγαν με δριμύτητα τα παγωμένα ταλαιπωρημένα του πόδια. Τα νεύρα του τραβιόντουσαν με σφοδρότητα, τα κόκαλά του τρέμανε από τους ασύλληπτους πόνους της αφάνταστης δοκιμασίας.

Η φλόγα έφθασε μέχρι την κοιλιά του και τα μέλη του άρχισαν να καίγονται φοβερά μέσα στον λάκκο. Όμως ο μακάριος όσιος δεν έδωσε προσοχή στους ασύλληπτους πόνους, αλλά αντιθέτως χαίρονταν με την ψυχή του. Χαίρονταν διότι η ψυχή του παρέμενε καθαρή από τη βεβήλωση της αμαρτίας και της πνευματικής φθοράς. Προτίμησε να καεί ζωντανός μέσα σε εκείνη τη φωτιά παρά να εξέλθει του λάκκου ντροπιασμένος από τους πειρασμούς. Ταυτόχρονα είδε με τα μάτια του φοβερό και θηριώδη όφι, ο οποίος ανέπνεε φωτιά και τον έκαιγε με σπινθήρες.

Ο σατανικός όφις προσπαθούσε με μανία να τον καταβροχθίσει ολόκληρο μέσα στον λάκκο της ασκήσεώς του. Επί πολλές ημέρες ο φοβερός όφις προσπαθούσε ακαταπαύστως να τρομοκρατήσει τον γενναίο μακάριο όσιο και να τον αναγκάσει να φύγει. Με την εκκλησιαστική νύκτα της Αναστάσεως του Σωτήρος Χριστού όρμησε ξαφνικά ο φοβερός όφις πάνω στον γέροντα. Άρπαξε στο στόμα του την κεφαλή και τα χέρια του γενναίου οσίου, καίγοντας του τα μαλλιά και τα γένια.

Τότε ο μακάριος όσιος Ιωάννης φώναξε με μεγάλη ένταση από τα βάθη της πιστής του ψυχής. Επικαλέστηκε τον φιλάνθρωπο Σωτήρα Χριστόν να μην τον εγκαταλείψει, αλλά να σπεύσει να τον ελευθερώσει από τον φοβερό εχθρό. Ζητούσε λάμψη του ουρανίου φωτός και αστραπή της θείας δυνάμεως, ώστε να σκορπιστεί ο φοβερός σατανικός εχθρός. Τη στιγμή ακριβώς που τελείωσε την προσευχή του άστραψε ξαφνικά το θείο φως και ο φοβερός όφις εξαφανίστηκε.

Άκουσε τότε αμέσως την υπερφυσική φωνή του Σωτήρος Κυρίου να τον προσφωνεί με τρυφερή και ανείπωτη πατρική στοργή. Του είπε ότι αυτή ήταν η αναμενόμενη βοήθεια και έπρεπε στο εξής να προσέχει για να μην πάθει ξανά. Έπρεπε επίσης να προσέξει ώστε να μη βλάφτηκε στον μέλλοντα ουράνιο αιώνα της δικαίας κρίσεως του Σωτήρος. Τότε ο μακάριος όσιος προσκύνησε με δάκρυα ευγνωμοσύνης και ρώτησε γιατί τον είχε εγκαταλείψει σε τέτοια σκληρή βάσανο.

Η ουράνια φωνή του απάντησε ότι τον είχε δοκιμάσει ανάλογα με την υπομονή του και τη δύναμη της ψυχής του. Έστειλε τον πειρασμό αυτόν προκειμένου να καθαριστεί ο μακάριος όσιος εντελώς ως καθαρός χρυσός μέσα στη φωτιά. Τόνισε ότι ο φιλάνθρωπος Θεός δεν επιτρέπει σε άνθρωπο πειρασμό υπεράνω των δυνάμεών του, ώστε να μην εξασθενήσει. Όπως ο σοφός κύριος αναθέτει στους δυνατούς δούλους βαριές εργασίες και στους ασθενείς ελαφρότερες, έτσι γίνεται και στην πνευματική ζωή.

Του ζήτησε ο Σωτήρ Χριστός να προσευχηθεί στον γειτονικό νεκρό, ο οποίος θα τον θεράπευε από το πάθος. Ο νεκρός αυτός ήταν ο όσιος Μωυσής ο Ούγγρος, ο οποίος είχε ξεπεράσει με αρετή ακόμη και τον Ιωσήφ τον πάγκαλο. Τότε ο όσιος Ιωάννης φωτίστηκε από ανέκφραστο ουράνιο φως, μέσα στο οποίο ζούσε στο εξής αδιαλείπτως. Δεν χρειαζόταν πια άλλο φως ούτε ημέρα ούτε νύκτα μέσα στο σκοτεινό σπήλαιο της ασκήσεώς του. Όλοι οι άξιοι επισκέπτες του απολάμβαναν αυτό το ουράνιο φως και έβλεπαν με τα ίδια τους τα μάτια την παρηγοριά.

Σύντομα έπειτα από αυτή την συγκλονιστική διήγηση κάποιος αδελφός ταλαιπωρημένος από σαρκικά πάθη του ζήτησε σωστική πνευματική βοήθεια. Ο όσιος Ιωάννης τον συμβούλευσε να μην παρακούει στις θεϊκές εντολές και να μην εγκαταλείπει τη σωτήρια μοναχική του πορεία. Προσευχήθηκε μαζί του και του έδωσε ένα ευλογημένο οστούν από τα ιερά λείψανα του οσίου Μωυσή του Ούγγρου. Του είπε να εφαρμόσει το ευλογημένο οστούν επάνω στο σώμα του ως πνευματικό αντίδοτο της σαρκικής αρρώστιας.

Μόλις το έπραξε ο πάσχων αδελφός αμέσως αισθάνθηκε ότι έσβησε εντελώς ο φοβερός φλογερός πειρασμός μέσα από το σώμα του. Έκτοτε ο αδελφός δεν δοκίμασε ποτέ ξανά τέτοιες σαρκικές βασανιστικές δοκιμασίες χάρη στη μεσιτεία των δύο οσίων. Λίγο αργότερα ο πολυπαθής εγκλείστης όσιος Ιωάννης παρέδωσε ειρηνικά το ευλογημένο πνεύμα του στα χέρια του Σωτήρος Κυρίου. Τα ιερά λείψανά του παραμένουν μέχρι σήμερα ακέραια στον τόπο όπου είχε καταχωθεί ζωντανός κατά τους ασκητικούς του αγώνες.

Διά πρεσβειών του οσίου Ιωάννου του Πολύτλα, Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς τους αμαρτωλούς δούλους Σου.