Δεκατέσσερα μόλις χρόνια μέτραγε ο νεαρός πρίγκιπας Θεόδωρος, όταν πήρε το σπαθί και βάδισε μαζί με τα ρωσικά στρατεύματα ενάντια στους ειδωλολάτρες ηγεμόνες της Μορδοβίας. Λίγα χρόνια αργότερα, την ώρα που οι καλεσμένοι κάθονταν στο γαμήλιο τραπέζι του, ο γαμπρός ξεψύχησε ξαφνικά, αφήνοντας τη νύφη του να αφιερωθεί στον μοναχικό βίο. Ο Άγιος Θεόδωρος Γιάροσλαβιτς, ο μεγαλύτερος αδελφός του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκι, γεννήθηκε το χίλια διακόσια δεκαοκτώ μετά Χριστόν στη ρωσική γη.

Η ηγεμονική του διακονία στην πατρίδα του ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία, όταν ο πατέρας του Γιάροσλαβ Βσέβολοντοβιτς τον άφησε μαζί με τον αδελφό του στο Νόβγκοροντ. Ήταν το χίλια διακόσια εικοσιεννέα μετά Χριστόν, όταν τα δύο αδέλφια ορίστηκαν εκπρόσωποι του πατέρα τους στην ταραγμένη εκείνη πόλη. Δεν πέρασε όμως ούτε ένας χρόνος, και οι ίδιοι οι Νοβγκορόντιοι αποφάσισαν στη λαϊκή τους συνέλευση, το λεγόμενο βέτσε, να καλέσουν άλλον ηγεμόνα στη θέση τους.

Ωστόσο, ο επόμενος χρόνος έφερε πείνα και επιδημία, και τότε οι κάτοικοι ζήτησαν ξανά τον Γιάροσλαβ για άρχοντά τους. Στις τριάντα Δεκεμβρίου του χίλια διακόσια τριάντα μετά Χριστόν, ο Γιάροσλαβ κάθισε για τέταρτη φορά στον ηγεμονικό θρόνο του Νόβγκοροντ, όμως παρέμεινε εκεί μονάχα δύο εβδομάδες. Έπειτα εγκατέστησε τους γιους του στην πόλη και ο ίδιος αναχώρησε για το Περεγιασλάβλ Ζαλέσκ, αφήνοντας στα νεαρά τους χέρια τη διοίκηση. Έτσι, ο δεκατετράχρονος Θεόδωρος βρέθηκε να υπηρετεί τον Θεό όχι μόνο με την προσευχή, αλλά και με το σπαθί στη μάχη.

Συμμετείχε στην εκστρατεία των ρωσικών στρατευμάτων εναντίον των ειδωλολατρών ηγεμόνων της Μορδοβίας, δείχνοντας πρώιμη ανδρεία και πίστη. Τρία χρόνια αργότερα, με την επιθυμία του πατέρα του, ετοιμάστηκε να νυμφευτεί τη Θεοδουλία, την κόρη του αγίου πρίγκιπα Μιχαήλ του Τσερνίγκοφ. Οι καλεσμένοι είχαν ήδη συγκεντρωθεί στη γαμήλια εορτή, όταν ο νεαρός γαμπρός αρρώστησε ξαφνικά και άφησε την τελευταία του πνοή. Η νύφη του, μπροστά στον αναπάντεχο αυτό θάνατο, εγκατέλειψε τα εγκόσμια και έλαβε το αγγελικό σχήμα σε μια από τις μονές του Σούζνταλ.

Εκεί διέπρεψε με τους ασκητικούς της αγώνες και έμεινε γνωστή ως η Αγία Ευφροσύνη του Σούζνταλ, της οποίας τη μνήμη τιμούμε στις εικοσιπέντε Σεπτεμβρίου. Ο Άγιος Θεόδωρος ενταφιάστηκε με τιμές στη μονή του Αγίου Γεωργίου, τη φημισμένη Γιούριεφ, που βρίσκεται κοντά στο Νόβγκοροντ. Πολλούς αιώνες αργότερα, το χίλια εξακόσια δεκατέσσερα μετά Χριστόν, οι Σουηδοί λεηλάτησαν το μοναστήρι και έσπασαν τον τάφο του αγίου πρίγκιπα με μανία. Βρήκαν το σώμα του ολόκληρο και άφθαρτο, όμως αντί να σεβαστούν το θαύμα, χλεύασαν τα ιερά λείψανα με ασέβεια.

Τελικά, εγκατέλειψαν το άγιο σκήνωμα στο προαύλιο του ναού, χωρίς ταφή και χωρίς την παραμικρή ευλάβεια προς τον κεκοιμημένο. Χρόνια αργότερα, ο μητροπολίτης Ισίδωρος του Νόβγκοροντ μετέφερε με ευλάβεια τα λείψανα στον περίφημο καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας. Τα τοποθέτησε στο παρεκκλήσιο του αγίου ενδόξου προφήτη, προδρόμου και βαπτιστή Ιωάννη, όπου παρέμειναν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Εκεί τα προσκυνούσαν οι πιστοί μέχρι το χίλια εννιακόσια δεκαεννέα μετά Χριστόν, όταν οι μπολσεβίκοι τα απομάκρυναν βίαια από τον ναό. Η ιερή ακολουθία προς τιμήν του αγίου Θεοδώρου συντάχθηκε το χίλια επτακόσια ογδόντα επτά μετά Χριστόν από τον μητροπολίτη Γαβριήλ της Πετρούπολης και του Νόβγκοροντ, ο οποίος εκοιμήθη το χίλια οκτακόσια ένα.