Στην καρδιά του ορθοδόξου Καυκάσου, στις αρχές του ενδεκάτου αιώνα, αναδείχθηκε ένας μεγάλος ιεράρχης που έμελλε να σημαδέψει ανεξίτηλα την εκκλησιαστική ιστορία της Γεωργίας. Μετά την κοίμηση του Καθολικού Συμεών, η ηγεσία της Γεωργιανής Εκκλησίας πέρασε στα χέρια του αγίου Μελχισεδέκ του Πρώτου. Ο άγιος ποίμανε την Εκκλησία περίπου από το χίλια δέκα έως το χίλια τριάντα, κατά τη βασιλεία τριών διαδοχικών μοναρχών. Αυτοί ήταν ο Βαγκράτ ο Τρίτος, ο Γεώργιος ο Πρώτος και ο Βαγκράτ ο Τέταρτος, οι θεμελιωτές της ενοποιημένης γεωργιανής μοναρχίας.

Πιστεύεται ότι ο άγιος Μελχισεδέκ υπήρξε ο πρώτος Γεωργιανός Καθολικός που μνημονεύτηκε επίσημα με τον τίτλο Καθολικού-Πατριάρχη. Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, ο Μελχισεδέκ καταγόταν από ευγενική γενιά και υπήρξε μαθητής του βασιλιά Βαγκράτ του Τρίτου. Η σχέση αυτή με τον λαμπρό μονάρχη του προσέφερε βαθιά παιδεία και του άνοιξε τον δρόμο προς τη μεγάλη εκκλησιαστική διακονία. Υπό την σοφή πνευματική του καθοδήγηση πραγματοποιήθηκε ένα τεράστιο έργο αναστήλωσης και διακόσμησης του ιστορικού καθεδρικού ναού του Σβετιτσχοβέλι.

Ταξίδεψε στο μακρινό Βυζάντιο για να συγκεντρώσει τα απαραίτητα οικονομικά μέσα για αυτό το μεγαλόπνοο εκκλησιαστικό εγχείρημα. Κατά την παραμονή του στην Κωνσταντινούπολη, ο άγιος επισκέφθηκε προσωπικά τον αυτοκράτορα Βασίλειο τον Δεύτερο, τον Βουλγαροκτόνο. Επέστρεψε στη μητρική του πατρίδα φέρνοντας πλούσια δώρα και άρχισε το μεγαλύτερο οικοδομικό έργο εκείνου του αιώνα. Το έργο της διακόσμησης του Σβετιτσχοβέλι περιλάμβανε στολισμό με χρυσό, με ασήμι, με μαργαριτάρια και με πολύτιμους λίθους.

Ο άγιος Μελχισεδέκ πραγματοποίησε στη διάρκεια της ζωής του πολλά ταξίδια στη βυζαντινή πρωτεύουσα για εκκλησιαστικές αποστολές. Οι ιστορικοί ερευνητές πιστεύουν ότι σε μία από αυτές τις επισκέψεις συνέβη ένα γεγονός τεράστιας εκκλησιαστικής σημασίας. Οι πατριάρχες της Ανατολής ενέκριναν τότε επίσημα τον τίτλο Καθολικού-Πατριάρχη ως επίσημο τίτλο του προκαθημένου της Γεωργιανής Αποστολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας. Η ιστορία διέσωσε τη γραπτή διαθήκη του αγίου Μελχισεδέκ, μέσα από την οποία αποκαλύπτεται η μέριμνά του για το ποίμνιο.

Σε αυτήν τη διαθήκη ο ιεράρχης κληροδότησε στον καθεδρικό ναό του Σβετιτσχοβέλι μία μακρά σειρά ιερών αντικειμένων, πολλά μοναστήρια και χωριά. Μέσα στη διαθήκη ο πρώτος ιεράρχης της Γεωργιανής Εκκλησίας αναφέρεται ξεκάθαρα με τον νέο τίτλο Καθολικού-Πατριάρχη. Η διαθήκη αποκαλύπτει επιπλέον ότι ο ίδιος προσδιόρισε με σαφήνεια τον ακριβή τόπο όπου επιθυμούσε να ταφεί μετά την κοίμησή του. Ο άγιος Μελχισεδέκ ποίμανε το ποίμνιό του με βαθιά σοφία, πατρική στοργή και υποδειγματική φιλόθεη αφοσίωση.

Έθεσε τα θεμέλια της εκκλησιαστικής αυτονομίας της Γεωργίας και ενίσχυσε την παρουσία της μέσα στην οικογένεια των ορθοδόξων Εκκλησιών. Παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή του στον Κύριο γύρω στο χίλια τριάντα, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ορθόδοξη παράδοση. Η Εκκλησία τον κατέταξε επίσημα στις τάξεις των αγίων κατά την δέκατη έβδομη Οκτωβρίου του δύο χιλιάδες δύο. Ταις πρεσβείαις του αγίου ιεράρχου ημών Μελχισεδέκ του πρώτου Καθολικού-Πατριάρχου πάσης Γεωργίας, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.