Στις αρχές του τετάρτου αιώνα η μακρινή χώρα της Γεωργίας έζησε ένα από τα μεγαλύτερα θαύματα της εκκλησιαστικής ιστορίας. Ο βασιλιάς Μιριάν και η σύζυγός του βασίλισσα Νάνα έγιναν οι πρώτοι ηγέτες του γεωργιανού λαού που δέχτηκαν τον χριστιανισμό. Πολύ πριν από αυτούς όμως, μια άλλη ιερή ιστορία είχε προετοιμάσει το έδαφος για τη μεγάλη αυτή αλλαγή. Επί της βασιλείας του Αδέρκη της Καρτλίας, οι Εβραίοι της Μτσχέτας έμαθαν ότι στην Ιερουσαλήμ είχε γεννηθεί ένα παράξενο θεϊκό παιδί.

Τριάντα χρόνια αργότερα έφθασε στην πόλη ένας απεσταλμένος της Ιερουσαλήμ φέρνοντας ένα συγκλονιστικό μήνυμα από το ιερό κέντρο. Το παιδί είχε μεγαλώσει και κήρυττε ως Υιός Θεού μια νέα διαθήκη ανάμεσα στον Θεό και τους ανθρώπους. Το εβραϊκό Σανχεντρίν συγκάλεσε όλους τους σπουδαίους ραββίνους από κάθε πλήθος διασποράς για να αποφασίσουν για το θέμα. Από τη Μτσχέτα στάλθηκαν δύο μορφωμένοι άνδρες, ο Ελιόζ και ο Λονγκινόζ, για να εκπροσωπήσουν τους Γεωργιανούς Ιουδαίους.

Η μητέρα του Ελιόζ ήταν ευσεβής γυναίκα και τον ικέτευσε με δάκρυα να μη συμμετάσχει σε καμιά απόφαση κατά του Μεσσία. Όταν οι Ρωμαίοι στρατιώτες κάρφωναν τον Σωτήρα στον σταυρό του Γολγοθά, η μητέρα του Ελιόζ άκουσε θαυματουργικά κάθε κτύπημα του σφυριού. Με αυτή την αποκάλυψη η ευλαβής γυναίκα φώναξε με τρόμο και είπε ότι οι Ιουδαίοι σκότωσαν τον Σωτήρα και Λυτρωτή τους. Αμέσως μετά παρέδωσε την ψυχή της στον Θεό, καθώς δεν άντεξε το μέγεθος του εγκλήματος που έγινε.

Στον Γολγοθά οι Ρωμαίοι στρατιώτες έβαλαν κλήρο για τον άρραφο χιτώνα του Κυρίου και αυτός κατέληξε στα χέρια του Ελιόζ. Μαζί με τον Λονγκινόζ τον μετέφεραν με μεγάλη ευλάβεια και τιμή πίσω στη Μτσχέτα της μακρινής Γεωργίας. Όταν έφθασε στο σπίτι του, βγήκε αμέσως να τον υποδεχθεί η αδελφή του η αγία Σιδωνία. Άκουσε την ιστορία της σταυρώσεως, πήρε στα χέρια της τον ιερό χιτώνα και τον αγκάλιασε στο στήθος της. Από τη συγκίνηση η αγία Σιδωνία παρέδωσε αμέσως την ψυχή της στον Κύριο και έγινε μάρτυς από αγάπη.

Πολλά θαύματα έγιναν μετά μέσω του χιτώνα και τα νέα διαδόθηκαν σαν αστραπή στην πόλη της Μτσχέτας. Ο βασιλιάς Αδέρκης ήθελε να αρπάξει το ιερό ένδυμα, αλλά τα θαύματα τον τρόμαξαν και δεν τόλμησε να το πλησιάσει. Ο Ελιόζ αναγκάστηκε τότε να θάψει την αδελφή του μαζί με τον ιερό χιτώνα του Κυρίου ημών. Πάνω στον τάφο της Σιδωνίας φύτρωσε με υπερφυσικό τρόπο ένα κυπαρίσσι που έμελλε να γίνει αργότερα στύλος του ναού. Μετά την Πεντηκοστή, οι Απόστολοι έβαλαν κλήρο και η Γεωργία έπεσε στο μερίδιο της ίδιας της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Ο Κύριος όμως φανέρωσε στη Μητέρα του ότι το έθνος εκείνο θα ευαγγελιζόταν από τον Απόστολο Ανδρέα τον Πρωτόκλητο. Της είπε ακόμη ότι αναλάμβανε εκείνη την ουράνια προστασία του γεωργιανού λαού μέχρι το τέλος των αιώνων. Με την ευλογία της Παναγίας, ο Ανδρέας ο Πρωτόκλητος έφθασε στη Γεωργία κρατώντας μια αχειροποίητη εικόνα της Θεοτόκου. Εισήλθε στη χώρα από τα νοτιοδυτικά, στην περιοχή της Ατσάρας, και κήρυξε με ζήλο σε όλες τις επαρχίες. Ίδρυσε επίσημη ιεραρχία για τη Γεωργιανή Εκκλησία και επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ για να γιορτάσει το άγιο Πάσχα.

Στη δεύτερη επίσκεψή του στη Γεωργία ήρθε μαζί με τους αποστόλους Ματθία και Σίμωνα τον Καναναίο. Πέρασαν όμως οι αιώνες, και υπό την πίεση των Περσών πυρολατρών η μνήμη του Χριστού εξασθένησε στη Γεωργία. Στις αρχές του τετάρτου αιώνα, με νέα ευλογία της Θεοτόκου, ήρθε στη χώρα η αγία Νίνα η παρθένος. Εγκαταστάθηκε ταπεινά μέσα σε ένα βατόπι του βασιλικού κήπου της Μτσχέτας και άρχισε το ευαγγελικό κήρυγμα. Αναζητούσε επίμονα τον χιτώνα του Κυρίου και γνώρισε τους απογόνους του Ελιόζ, τον ιερέα Αβιαθάρ και την κόρη του Σιδωνία.

Τους κατήχησε και τους βάπτισε χριστιανούς, και άρχισε να κάνει πολλά θαύματα με σταυρό φτιαγμένο από κλήμα. Στην εποχή εκείνη βασίλευε στην Καρτλία ο Μιριάν, που ακολουθούσε τους προγόνους του στη λατρεία του ειδώλου Αρμάζι. Στο βάθος όμως της καρδιάς του τον γοήτευε η νέα πίστη που κήρυττε η αγία παρθένος. Η σύζυγός του βασίλισσα Νάνα ήταν κόρη γνωστού στρατηγού του Πόντου και γνώριζε ήδη την πίστη των Ελλήνων. Κάποια ημέρα η βασίλισσα Νάνα αρρώστησε βαριά και κανείς γιατρός δεν μπορούσε να της δώσει αληθινή ίαση.

Έτρεξαν τελικά στην αγία Νίνα, η οποία με την προσευχή της θεράπευσε θαυματουργικά τη βασίλισσα από βέβαιο θάνατο. Από εκείνη τη στιγμή ο βασιλιάς Μιριάν άρχισε να ενδιαφέρεται για τη νέα πίστη και ρωτούσε τον Αβιαθάρ για τις Γραφές. Κάποια στιγμή ο βασιλιάς πήγε να κυνηγήσει στο όρος Τκόθι κοντά στη Μτσχέτα και τον κατέλαβε πονηρό πνεύμα. Άρχισε να φλέγεται από την επιθυμία να εξοντώσει όλους τους χριστιανούς της χώρας και ιδιαίτερα την παρθένο Νίνα.

Ξαφνικά όμως ο ήλιος υπέστη πλήρη έκλειψη και ο βασιλιάς βυθίστηκε ολόκληρος σε ένα παγωμένο σκοτάδι. Φοβισμένος πολύ ο Μιριάν προσευχήθηκε επανειλημμένα στα είδωλα, αλλά οι προσευχές του δεν έφεραν καμία απάντηση. Σε απόγνωση στράφηκε τότε προς τον σταυρωθέντα Χριστό, και το θαύμα έγινε αμέσως φανερό μέσα στη σκοτεινιά. Το πυκνό σκοτάδι σκόρπισε ξαφνικά και ο ήλιος έλαμψε ξανά όπως πριν στον γαλάζιο φωτεινό ουρανό. Σηκώνοντας τα χέρια του προς την Ανατολή, ο βασιλιάς φώναξε με δάκρυα δοξάζοντας τον Θεό που του είχε αποκαλυφθεί.

«Πραγματικά είσαι ο Θεός που κηρύσσει η Νίνα, ο Θεός των Θεών και ο Βασιλιάς των βασιλέων», ομολόγησε δημόσια. Επιστρέφοντας αμέσως στη πρωτεύουσά του, ο Μιριάν έσπευσε στα βατόπια του κήπου όπου ζούσε η αγία Νίνα. Τη χαιρέτησε με βαθιά τιμή και πέρασε πολλές ώρες ζητώντας τη συμβουλή της για την επόμενη πορεία του. Με την προτροπή της έστειλε αμέσως αγγελιοφόρους στον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο στο Βυζάντιο για να ζητήσει βοήθεια. Παρακάλεσε τον αυτοκράτορα να στείλει ιερείς για να βαπτίσουν τον λαό και αρχιτέκτονες για να κτίσουν εκκλησίες στη Γεωργία.

Όλα αυτά τα συγκλονιστικά γεγονότα συνέβησαν στις είκοσι τέσσερις Ιουνίου του έτους τριακόσια είκοσι τέσσερα, ημέρα Σάββατο. Ο βασιλιάς ξεκίνησε αμέσως την ανέγερση εκκλησίας για να εξυπηρετήσει τους ιερείς που θα έρχονταν από την Κωνσταντινούπολη. Επτά μεγάλοι κίονες κατασκευάστηκαν από το ξύλο του κυπαρισσιού που είχε φυτρώσει στον βασιλικό κήπο της Μτσχέτας. Έξι κίονες υψώθηκαν χωρίς πρόβλημα, αλλά ο έβδομος αρνιόταν να μετακινηθεί από τη θέση όπου σκαλίστηκε.

Όλη τη νύχτα εκείνη η αγία Νίνα και οι μαθήτριές της προσευχήθηκαν ικετευτικά για το ποθούμενο θαύμα. Με την αυγή κατέβηκε ένας ένδοξος νέος μέσα σε εκτυφλωτικό φως και ύψωσε τον κίονα στον αέρα. Ο θαυματουργός εκείνος κίονας στάθηκε μετέωρος στον αέρα σε ύψος δώδεκα πήχεων και άρχισε να ακτινοβολεί δυνατό φως. Από τα θεμέλια του Ζωηφόρου Στύλου άρχισε να αναβλύζει μύρο γλυκύτατο και θεραπευτικό για όλους τους πιστούς. Όλος ο λαός της Μτσχέτας συγκεντρώθηκε εκεί, και οι άρρωστοι θεραπεύονταν, οι τυφλοί έβρισκαν το φως τους και οι παράλυτοι περπατούσαν.

Από την Κωνσταντινούπολη έφθασε τότε ο επίσκοπος Ιωάννης μαζί με τη συνοδεία του και κήρυξε ευρέως την πίστη. Ο Μέγας Κωνσταντίνος έστειλε ως δώρα ένα σταυρό, εικόνα του Σωτήρα, τεμάχιο του Ζωοποιού Σταυρού και ένα ήλο της σταυρώσεως. Στη συμβολή των ποταμών Μτκβάρι και Αραγκβί ο βασιλιάς, η βασίλισσα και όλος ο λαός βαπτίστηκαν χριστιανοί. Ο επίσκοπος Ιωάννης πήγε αργότερα στη νότια Γεωργία και έκτισε νέες εκκλησίες στο μικρό χωριό Ερουσέτι. Εκεί δώρισε τον ήλο της σταυρώσεως και άρχισε την ανέγερση του ναού της Μάνγκλισι με τεμάχιο του Σταυρού.

Από το θαυματουργό δένδρο της Μτσχέτας κατασκευάστηκαν τρεις σταυροί, ένας στο όρος Τκόθι και ένας στο χωριό Ουτζάρμα. Ο τρίτος σταυρός υψώθηκε σε βραχώδη λόφο που σήμερα ονομάζεται Τζβάρι και δεσπόζει η μονή του ίδιου ονόματος. Τη στιγμή που υψώθηκε ο σταυρός, όλα τα είδωλα της Μτσχέτας έπεσαν και θρυμματίστηκαν σε χίλια κομμάτια. Πριν από τον θάνατό του ο Μιριάν ευλόγησε τον διάδοχό του Πρίγκιπα Μπακάρ να αφιερωθεί στην Αγία Τριάδα. Έπειτα κοιμήθηκε ειρηνικά εν Κυρίω και τάφηκε με τιμή στον άνω ναό της μονής Σαμτάβρο της Μτσχέτας.

Δύο χρόνια αργότερα κοιμήθηκε ειρηνικά και η βασίλισσα Νάνα, και τάφηκε δίπλα στον αγιασμένο σύζυγό της. Ταις πρεσβείαις των ισαποστόλων βασιλέων Μιριάν και Νάνα, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.