Στα σκληρά χρόνια των διωγμών του τρίτου αιώνα, ο Όσιος Χαρίτων ο Ομολογητής έγινε ζωντανή εικόνα της ανδρείας πίστης και της ασκητικής αγάπης. Από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας ξεκίνησε ένας δρόμος που τον οδήγησε από τα δικαστήρια στα σπήλαια της Παλαιστίνης. Γεννήθηκε στο Ικόνιο της Λυκαονίας και ανατράφηκε σε ευσεβή χριστιανική οικογένεια στα χρόνια του αυτοκράτορα Αυρηλιανού. Ξεχώριζε από νωρίς για την προσευχή του, για τη φιλανθρωπία και για τη σταθερή ομολογία της πίστης του στον Χριστό.

Όταν ο Αυρηλιανός εξέδωσε σκληρό διάταγμα κατά των Χριστιανών, οι στρατιώτες συνέλαβαν πρώτον αυτόν, ως τον πιο ξακουστό πιστό της πόλης του Ικονίου. Τον οδήγησαν στον έπαρχο και τον ανέκριναν με σκληρά λόγια, μα εκείνος ομολόγησε χωρίς φόβο τον Χριστό και κατήγγειλε τα είδωλα. Τον έδειραν ανηλεώς, του ξέσχισαν τις σάρκες και τον έκλεισαν στη φυλακή για να σπάσει η ψυχή του. Ο Κύριος όμως οικονόμησε με θαυμαστό τρόπο την απελευθέρωσή του, διότι ο Αυρηλιανός σύντομα δολοφονήθηκε εν μέσω εκστρατείας.

Ο διάδοχος του θρόνου Πρόβος ακύρωσε το διάταγμα κατά των Χριστιανών και έδωσε αμνηστία στους εξορίστους. Έτσι ο Χαρίτων αφέθηκε ελεύθερος, φέροντας όμως στο σώμα του τα τιμημένα στίγματα του μαρτυρίου του Κυρίου. Αποφάσισε τότε να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στον Θεό μέσω της ασκητικής ζωής και κατευθύνθηκε προς τους Αγίους Τόπους της Παλαιστίνης. Στον δρόμο του για τα Ιεροσόλυμα, σε μια δύσβατη περιοχή της ερήμου, τον αιχμαλώτισε μια συμμορία ληστών.

Τον έδειραν ανηλεώς με μαστίγια και τον έκλεισαν δεμένο μέσα στο μεγάλο σκοτεινό σπήλαιο που είχαν για κρησφύγετο. Η θεία δικαιοσύνη όμως φανέρωσε γρήγορα την προστασία της προς τον δούλο του Θεού με τρόπο εξαιρετικό. Οι ληστές ήπιαν κρασί στο οποίο μια φαρμακερή οχιά είχε αφήσει το δηλητήριό της και πέθαναν όλοι μαζί. Ο Χαρίτων σώθηκε με θαυμαστό τρόπο μέσα από τα δεσμά και βρέθηκε μόνος κληρονόμος των κλεμμένων αγαθών ολόκληρης της συμμορίας. Όλα αυτά τα τίμια αντικείμενα τα μοίρασε στους φτωχούς και αφιέρωσε ένα μεγάλο μέρος στην ανέγερση εκκλησιών προς δόξαν Θεού.

Παρέμεινε ο ίδιος στο ερημικό εκείνο σπήλαιο, κοντά στον τόπο που ονομαζόταν Φαράν, και άρχισε να ασκείται με αυστηρή νηστεία και ολονύκτια προσευχή. Πολλοί ειδωλολάτρες έτρεξαν κοντά του, βαπτίστηκαν στο όνομα της Αγίας Τριάδος και ζήτησαν να ακολουθήσουν τη μοναχική ζωή. Έκτισε γι' αυτούς μεγάλη Λαύρα στη Φαράν, την πρώτη Λαύρα της Παλαιστίνης, με κοινό κανόνα ασκητικής και προσευχητικής ζωής. Δίδαξε τους πνευματικούς του γιους να φυλάγουν την εγκράτεια στην τροφή και στον ύπνο, να προσεύχονται νύχτα και ημέρα και να φιλοξενούν τους πτωχούς και τους ξένους ως τον ίδιο τον Χριστό.

Όταν όμως είδε ότι το πλήθος των μαθητών τον στερούσε από την ησυχία, αναχώρησε για άλλη ερημία. Άφησε επικεφαλής της Φαράν τον καλύτερο μαθητή του και τραβήχτηκε στο όρος Δουκάς, κοντά στην παλαιά Ιεριχώ. Ούτε εκεί όμως κατάφερε να μείνει μόνος για πολύ καιρό, αφού γρήγορα συγκεντρώθηκαν γύρω του πλήθη πρόθυμων μαθητών. Αναγκάστηκε να ιδρύσει δεύτερη Λαύρα και έπειτα να φύγει σε ακόμη πιο απομονωμένη τοποθεσία της ερήμου, που ονομαζόταν Θεκουέ.

Εκεί μαζί με ολίγους εκλεκτούς νεοφώτιστους έχτισε τρίτη Λαύρα, την οποία οι Σύροι αποκαλούσαν Σουκά, δηλαδή Παλαιά Λαύρα. Η φήμη της αγιότητάς του διαδιδόταν ολοένα και έφερνε κοντά του μαθητές, ασκητές, αλλά και ειδωλολάτρες διψασμένους για τη χάρη του Θεού. Ποθώντας ακόμη βαθύτερη ησυχία, σκαρφάλωσε σε δυσπρόσιτο σπήλαιο πάνω από τη Σουκά, όπου ανέβαινε κανείς μόνο με σχοινένια σκάλα. Έμεινε εκεί στο ψηλό σπήλαιο χρόνια ολόκληρα, πίνοντας νερό από μικρή πηγή που ανέβλυσε θαυματουργικά με την προσευχή του.

Όταν ο Κύριος του αποκάλυψε την ημέρα της εκδημίας, επέστρεψε στην πρώτη του Λαύρα της Φαράν, για να αποχαιρετήσει τους γιους του. Άφησε εκεί πνευματική διαθήκη, στην οποία ονόμαζε ως ασφαλή οδό την άσκηση με ταπείνωση και την αγάπη προς όλους. Αφού ολοκλήρωσε τη διδαχή του, ξάπλωσε στο φτωχικό κρεβάτι του και κοιμήθηκε ειρηνικά εν Κυρίω σε γήρας μακρόν. Πρεσβείαις του Οσίου Χαρίτωνος του Ομολογητού, Κύριε ημών Ιησού Χριστέ, χάρισε σε εμάς μετάνοια, ταπείνωση και αγάπη προς όλους, αμήν.