Στις παγωμένες ακτές της βόρειας θάλασσας απλωνόταν ένα μοναχικό νησί, καλυμμένο από πυκνά δάση και άγρια σιωπή χωρίς καμία ανθρώπινη παρουσία. Πάνω σε αυτό το ασκητικό τοπίο έμελλε να ανθίσει ένα λουλούδι αρετής, που έλαβε αργότερα το όνομα Σαββάτιος του Σολοβέτσκι. Δεν διασώθηκαν πληροφορίες για την πατρίδα του, τους γονείς του ή την ηλικία κατά την οποία ντύθηκε το αγγελικό μοναχικό σχήμα. Γνωρίζουμε όμως ότι την εποχή του μητροπολίτη πάσης Ρωσίας Φωτίου, ασκούσε στη μονή του Λευκού Λίμνου με ηγούμενο τον όσιο Κύριλλο.

Νέκρωνε το σώμα του με αδιάλειπτη προσευχή, αγρυπνία, πείνα, δίψα και αμέτρητους κόπους του αυστηρού μοναχικού βίου που είχε υιοθετήσει. Εκτελούσε χωρίς οκνηρία όλα τα διακονήματα και υπάκουε ταπεινά στον ηγούμενο και στην αδελφότητα της μονής με βαθιά αγάπη. Όλοι οι μοναχοί τον αγαπούσαν για την σταθερότητα στην τήρηση των μοναστικών υποσχέσεων και τον προέβαλλαν ως πρότυπο αρετής. Ο όσιος όμως βάραινε από τους επαίνους και θυμόταν ότι η δόξα πρέπει να αναζητείται από τον Θεό μόνο.

Στη γη η ψυχή του δεν επιθυμούσε ανθρώπινη τιμή, αλλά την αδιάκοπη συνομιλία με τον Νυμφίο της. Σκεφτόταν συνεχώς να φύγει από τη μονή του Κυρίλλου, αναζητώντας ένα νέο τόπο για τους ασκητικούς του αγώνες στην αφάνεια. Λαχταρούσε με όλη την καρδιά του την βαθιά ησυχία και την πλήρη απομόνωση από κάθε ανθρώπινο έπαινο και κοσμική φήμη. Άκουσε για το νησί Βαλαάμ στη λίμνη Νέβο, όπου υπήρχε μοναστήρι αφιερωμένο στη Μεταμόρφωση του Σωτήρα Χριστού. Οι μοναχοί εκεί αγωνίζονταν με αυστηρή άσκηση, προσευχή ασταμάτητη και εργασία των χειρών τους για την καθημερινή τους τροφή.

Ζήτησε από τον ηγούμενο Κύριλλο την ευλογία να μεταβεί στη νέα αδελφότητα, και έλαβε ευχές πατρικές για το ταξίδι του. Πορεύτηκε λοιπόν με υπομονή και θερμή προσευχή προς τον τόπο εκείνο, μέσω δασωμένων μονοπατιών της βόρειας ρωσικής γης. Στο Βαλαάμ τον δέχτηκαν με χαρά μεγάλη οι αδελφοί και τον περιέβαλαν με αγάπη ενθαρρυντική και ειλικρινή προσφορά. Μιμούμενος τους κόπους των τοπικών ασκητών, ο Σαββάτιος ξεπέρασε όλους στους αγώνες και απαλούσε εξαντλημένο το ασθενές σώμα του.

Έγινε γνωστή και εκεί η ενάρετη πολιτεία του, διότι ζούσε φανερά ως κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος του Θεού. Πάλι όμως άρχισε να τον πειράζει ο έπαινος των αδελφών και θλιβόταν για τις τιμές που του απέδιδαν δημόσια. Αναζητούσε ξανά τόπο σιωπής και απομόνωσης, όπου θα μπορούσε να συνομιλεί απερίσπαστος με τον Νυμφίο της ψυχής του. Είχε ακούσει για το νησί Σολοβέτσκι, ένα ακατοίκητο μέρος μέσα στα παγωμένα νερά της Λευκής Θάλασσας του Βορρά. Με ζήλο πύρινο παρακάλεσε τον ηγούμενο του Βαλαάμ να τον αφήσει, αλλά εκείνος αρνιόταν να στερηθεί τέτοιον ενάρετο συνασκητή.

Ύστερα από προσευχή έντονη, ο όσιος έφυγε νύχτα κρυφά από τη μονή και κατευθύνθηκε προς τις ακτές της Λευκής Θάλασσας του Βορρά. Στο δρόμο συνάντησε ψαράδες της παραλίας και τους ρώτησε με ενδιαφέρον για το απομονωμένο νησί Σολοβέτσκι του Βορρά. Εκείνοι του εξήγησαν ότι το νησί απέχει δύο ημερών πλεύση από την στεριά και ο δρόμος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος. Άκουσε ότι έχει περιφέρεια πάνω από εκατό βέρστια και διαθέτει γλυκό πόσιμο νερό, ψαρολίμνες και πλούσια βλάστηση.

Έμαθε ακόμη ότι κανείς δεν τόλμησε ποτέ να εγκατασταθεί εκεί, εξαιτίας των μεγάλων κινδύνων της βόρειας ταραγμένης θάλασσας. Άναψε μέσα του φλόγα ασίγαστη και απάντησε στους αμφισβητίες ότι έχει Δεσπότη που ανανεώνει τη φύση του γέροντα σε νεότητα. Είπε ότι ο Κύριος πλουτίζει τους φτωχούς, ντύνει τους γυμνούς και χορταίνει τους πεινασμένους με λίγη μόνο τροφή. Θύμισε το θαύμα της ερήμου, όπου ο Χριστός χόρτασε πέντε χιλιάδες ανθρώπους με μόλις πέντε άρτους και δύο ψάρια.

Πορεύτηκε στον ποταμό Βύγκ και εκεί συνάντησε τον ασκητή Γερμανό, που ζούσε κοντά σε ένα μικρό παρεκκλήσι του Θεού. Συζήτησαν εκτενώς μαζί τη βούληση του Θεού και αποφάσισαν να ενώσουν τις προσευχές τους για τον ίδιο στόχο. Από κοινού οι δύο όσιοι αποφάσισαν να ταξιδέψουν με μια εύθραυστη βάρκα στο ακατοίκητο νησί, εμπιστευόμενοι την πορεία στον Κύριο. Με τη βοήθεια του Θεού έφτασαν την τρίτη ημέρα στο νησί Σολοβέτσκι, υμνώντας τον Δημιουργό για το θαυμαστό αυτό καταφύγιο της ησυχίας.

Στην ακτή όπου άραξαν, έστησαν αμέσως έναν τίμιο σταυρό ως σημείο ευλογίας για τον τόπο αγιασμού τους. Προχώρησαν λίγο μέσα στο νησί και διέκριναν κοντά σε λίμνη μια όμορφη βουνώδη τοποθεσία κατάλληλη για μόνιμη κατοικία. Έχτισαν εκεί ένα ταπεινό κελί και έζησαν με κόπο, καλλιεργώντας τη γη με τις τσάπες για να εξασφαλίζουν τροφή. Δούλευαν με τα χέρια και δοξολογούσαν με το στόμα τον Κύριο, καθώς ένωναν την προσευχή με την σωματική σκληρή εργασία.

Έψαλλαν τους ψαλμούς του Δαβίδ μέρα και νύχτα, ενώ η καρδιά τους ευφραινόταν στην παρουσία του ζωντανού Θεού. Μετά από καιρό κάποιοι ψαράδες της παραλίας ζήλεψαν, και ένας ήρθε με την οικογένειά του να εγκατασταθεί κοντά τους. Άρχισαν να ψαρεύουν στις λίμνες, ενώ οι όσιοι έμεναν αφιερωμένοι στην ησυχία και την σωτηρία της ψυχής τους. Μια κυριακάτικη αυγή ο Σαββάτιος βγήκε με το θυμιατήριο για να θυμιάσει τον σταυρό κοντά στο μικρό κελί του. Άκουσε τότε κραυγές γυναικείες, σαν να την χτυπούσαν, και ξαφνιάστηκε από τους ήχους που ξεσπούσαν μέσα στη σιωπή.

Σταυρώθηκε ευλαβικά και πληροφόρησε τον Γερμανό, που βγήκε γρήγορα και βρήκε τη γυναίκα του ψαρά κλαμμένη να εξιστορεί τα όσα συνέβησαν. Η γυναίκα διηγήθηκε ότι την συνάντησαν δύο φωτεινοί νέοι ντυμένοι με λευκά ενδύματα και της επιτέθηκαν με ραβδιά εκείνη τη στιγμή. Της είπαν να φύγει αμέσως από εκείνον τον τόπο, διότι ο Θεός είχε ορίσει το νησί για μοναχικούς αγώνες. Της απείλησαν ότι αν δεν φύγουν θα χαθούν με κακό θάνατο, και έπειτα οι νεαροί έγιναν άφαντοι από τα μάτια της.

Ο ψαράς τρομοκρατήθηκε όταν άκουσε τα όσα συνέβησαν στη γυναίκα του, και αμέσως μάζεψε τα πράγματα και την οικογένεια. Έπλευσε γρήγορα πίσω στον τόπο της προηγούμενης κατοικίας του, και έκτοτε κανένας λαϊκός δεν τόλμησε ξανά να εγκατασταθεί εκεί. Μόνο ψαράδες πήγαιναν στο νησί περιοδικά για την αλιεία τους, και επέστρεφαν χωρίς να μείνουν σε αυτό. Μετά από αρκετά χρόνια ο όσιος Γερμανός αποχώρησε για τον ποταμό Ονέγα, και ο Σαββάτιος έμεινε μόνος του στο νησί.

Ο μόνος που γνώριζε τους κρυφούς αγώνες του ήταν ο Κύριος και οι άγγελοι Του, που τον επισκέπτονταν συχνά. Μιμούταν με το σαρκικό σώμα του τη ζωή των ασωμάτων δυνάμεων, νηστεύοντας αυστηρά και προσευχόμενος μέρα και νύχτα ασταμάτητα. Με πύρινες ευχές και δάκρυα πολλά αναζητούσε αδιάκοπα την έξοδο από το σώμα και την αιώνια ένωση με τον Κύριο. Στα βαθιά γεράματα του ο όσιος Σαββάτιος αισθάνθηκε ότι πλησιάζει η ώρα της κοιμήσεως του και επιθύμησε να μεταλάβει των Αχράντων Μυστηρίων.

Προσευχήθηκε στον Κύριο και έπλευσε με μικρό σκάφος δύο ολόκληρα μερόνυχτα μέχρι την αντικρινή στεριά της Λευκής Θάλασσας. Συνάντησε στον δρόμο τον ηγούμενο Ναθαναήλ, που πορευόταν να κοινωνήσει έναν ασθενή σε απομακρυσμένο χωριό της περιοχής Βύγκ. Παρακάλεσε ο γέροντας τον ηγούμενο να τον εξομολογήσει και να τον αξιώσει της Θείας Μεταλήψεως πριν την έξοδο της ψυχής. Ο Ναθαναήλ διέκρινε αμέσως την αγιότητα του και του πρότεινε να τον περιμένει στο παρεκκλήσι μέχρι την επιστροφή του.

Ο όσιος επέμεινε ότι ο θάνατος μπορεί να φτάσει εκείνη τη μέρα και ζήτησε να μην αναβληθεί η Θεία Κοινωνία. Ο ηγούμενος υπάκουσε και τον κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων, και ο Σαββάτιος κλείστηκε σε κελί κοντά στο παρεκκλήσι για ησυχία. Έφτασε εκεί ένας έμπορος Νοβγκορόντ ονόματι Ιωάννης, και ζήτησε από τον γέροντα ευλογία και κατήχηση πνευματική. Νύχτωσε ο έμπορος εκεί λόγω μεγάλης τρικυμίας, και το πρωί βρήκε τον γέροντα κεκοιμημένο μέσα σε ευωδία θαυμαστή.

Ο ηγούμενος Ναθαναήλ επέστρεψε εγκαίρως, και μαζί έθαψαν με ευλάβεια το σώμα του οσίου εκείνη τη βραδιά. Ταις πρεσβείαις του οσίου και θαυματουργού πατρός ημών Σαββατίου του Σολοβέτσκι, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.