Τον τέταρτο αιώνα, την εποχή της σκληρής βασιλείας του Λικινίου, η Εκκλησία τιμήθηκε με τρεις γενναίους ομολογητές της αληθινής πίστης. Ονομάζονταν Λουκιανός, Ζωτικός και Ηλεί, και ομολόγησαν μαζί τον Χριστό μέσα στους τελευταίους μεγάλους διωγμούς της εποχής τους. Έζησαν στην ευρύχωρη παραδουνάβια περιοχή της Σκυθίας, εκεί όπου άνθιζε ήδη μια πολυάριθμη και ζωντανή χριστιανική κοινότητα. Η πόλη που τους δέχτηκε με αγάπη ήταν οι Τόμεις, τόπος μαρτυρίας γνωστός στην εκκλησιαστική ιστορία της Ανατολής.

Οι τρεις άγιοι ομολόγησαν με μεγάλη παρρησία τον Κύριο Ιησού Χριστό μπροστά στους ειδωλολάτρες της εποχής τους, χωρίς να φοβηθούν τίποτα. Δεν δίστασαν ποτέ να κηρύξουν δημόσια την πίστη τους, παρά την επιτηδευμένη τρομοκρατία που σκέπαζε τα χωριά της επαρχίας τους. Ο σκληρός και υπερήφανος άρχοντας Μάξιμος, που είχε εξουσία στην ευρύτερη περιοχή, οργίστηκε με την παρρησία των αγίων. Διέταξε αμέσως τη σύλληψή τους και τους οδήγησε όλους μαζί ενώπιόν του για ανάκριση και τελική κρίση.

Όταν είδε ότι κανένας από τους τρεις δεν λύγιζε στους εκβιασμούς, στις απειλές και στις δελεαστικές υποσχέσεις, εξέδωσε δίχως οίκτο την τελική του απόφαση. Ο Μάξιμος διέταξε χωρίς κανέναν δισταγμό τον αποκεφαλισμό και των τριών έξω από την πόλη των Τομέων. Με χαρά παρέδωσαν τα κεφάλια τους στο ξίφος και πότισαν με τα τίμια αίματά τους τη γη της πόλης. Έτσι έλαβαν από τον δίκαιο Κύριο τους αμάραντους στεφάνους της μαρτυρικής δόξας και της αληθινής ομολογίας του Χριστού. Ταις πρεσβείαις των αγίων μαρτύρων Λουκιανού, Ζωτικού και Ηλεί των εν Τομέοις, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.