Στις παλιές πεδιάδες της δυτικής Ρωσίας, εκεί όπου τα ποτάμια κυλούν ανάμεσα σε σκοτεινά δάση και αρχαία χωριά, αναπαύεται η ιερή εικόνα του Χόλμ. Σύμφωνα με την παράδοση που μεταβίβασε ο επίσκοπος Ιάκωβος ο Λεπτότατος, η εικόνα της Θεοτόκου ζωγραφίστηκε από τον ίδιο τον ευαγγελιστή Λουκά. Φέρθηκε από την Ελλάδα στη Ρωσία την εποχή του Αγίου Βλαδίμηρου, ο οποίος μετά το βάπτισμά του έλαβε πολλές ιερές εικόνες ως δώρα. Τα δώρα αυτά προέρχονταν από την Κωνσταντινούπολη, την πρωτεύουσα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, που ήταν τότε μητέρα όλων των ορθόδοξων Εκκλησιών.

Η εικόνα του Χόλμ φιλοτεχνήθηκε σε σανίδα από ξύλο κυπαρισσιού, υλικό ευγενές που διατηρεί τη μυρωδιά και την αντοχή του στους αιώνες. Η σύνθεση και τα χρώματα δείχνουν τέχνη βυζαντινή υψηλής στάθμης, και μαρτυρούν τη βαθιά πίστη του ζωγράφου της. Από την αρχή ακόμη της παρουσίας της στη Ρωσία, η εικόνα έγινε αντικείμενο μεγάλης ευλάβειας και θαυμασμού. Οι πιστοί προσέρχονταν με δάκρυα και έβρισκαν ενώπιόν της παρηγοριά, θεραπεία και πνευματική αναψυχή στις δύσκολες ώρες.

Η εικόνα αναδείχθηκε σύντομα προστάτιδα της περιοχής και πύργος ακαταμάχητος ενάντια σε κάθε επιδρομή και κίνδυνο. Φυλασσόταν με μεγάλη ευλάβεια στον κεντρικό ναό της πόλεως του Χόλμ, όπου την ασπάζονταν άρχοντες και απλοί λαϊκοί. Όμως ο δέκατος τρίτος αιώνας έφερε μεγάλη συμφορά, καθώς οι Τάταροι του Μογγολικού στρατού επιτέθηκαν στις ρωσικές πόλεις. Όταν λεηλατήθηκε η πόλη του Χόλμ, η εικόνα της Θεοτόκου υπέστη επίσης βαριά φθορά από τα χέρια των επιδρομέων.

Άρπαξαν την πολύτιμη επένδυσή της που ήταν στολισμένη με κοσμήματα, κατέστρεψαν τη ζωγραφική και την πέταξαν στο έδαφος. Στην εικόνα έμειναν δύο βαθιές χαρακιές, η μία στον αριστερό ώμο της Θεοτόκου και η άλλη στο δεξί της χέρι. Έμειναν εκεί ως μάρτυρες της βαρβαρότητας των επιδρομέων, αλλά και ως απόδειξη της θαυματουργικής διάσωσης της εικόνας. Σύμφωνα με την παράδοση, οι επιδρομείς Τάταροι τιμωρήθηκαν θεόθεν για την ασέβεια που έδειξαν προς την αγία εικόνα.

Έχασαν αμέσως την όρασή τους και τα πρόσωπά τους παραμορφώθηκαν, σημείο της δικαιοσύνης και του ελέους του Θεού. Έπειτα από εκατό χρόνια, η ιερή εικόνα μεταφέρθηκε και τοποθετήθηκε με δοξολογία στον καθεδρικό ναό του Χόλμ. Εκεί συνέχισε να επιτελεί θαύματα στους πιστούς, αναδεικνύοντας τη ζωντανή παρουσία της Θεοτόκου ανάμεσα στον λαό. Οι θαυματουργικές μαρτυρίες και τα ουράνια σημεία που ενεργήθηκαν δια της αγίας εικόνας καταγράφηκαν σε ξεχωριστό βιβλίο.

Συγγραφέας του ήταν ο αρχιμανδρίτης Ιωαννίκιος Γκολυάτοβσκι, και το έργο του φέρει τον τίτλο «Ο Νέος Ουρανός». Έτσι η εικόνα του Χόλμ παρέμεινε αιώνες προστάτιδα της Ρωσίας και πηγή ουράνιας χάριτος για όσους με πίστη την προσκυνούν. Ταις πρεσβείαις της υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.