Στο παλαιό «Μαρκά» της Λευκάδας, εκεί όπου η ιστορία του νησιού συναντά την εκκλησιαστική παράδοση των αιώνων, υψώνεται ένας αξιόλογος και ευλογημένος ναός. Πρόκειται για τον Ιερό Ναό της Παναγίας των Ξένων, ένα σημαντικό προσκύνημα με ιδιαίτερη πνευματική, ιστορική και κοινωνική σημασία για όλα τα Επτάνησα. Ο ναός αυτός είναι αφιερωμένος στο Γενέσιον της Πανάχραντης Παναγίας, και πανηγυρίζει με ιδιαίτερη λαμπρότητα στις οκτώ Σεπτεμβρίου κάθε χρόνου.

Η ιστορία του ναού ξεκινά αρκετούς αιώνες πίσω, μέσα στα δύσκολα αλλά και ευλογημένα χρόνια της ενετοκρατίας του νησιού. Συγκεκριμένα, ο ναός κτίστηκε αρχικά το χίλια επτακόσια δεκαοκτώ, ως ένα μικρό αλλά σημαντικό προσκύνημα της Παναγίας. Λίγες δεκαετίες αργότερα, το χίλια επτακόσια ογδόντα πέντε, ο ναός ανοικοδομήθηκε εξ ολοκλήρου, ώστε να καλύψει τις διαρκώς αυξανόμενες λατρευτικές ανάγκες των πιστών. Η τελευταία και πιο εκτεταμένη ανακαίνιση και επέκταση πραγματοποιήθηκε αρκετά αργότερα, το χίλια οκτακόσια τριάντα έξι.

Τότε ο ναός έφτασε στο σημερινό του μέγεθος και την επιβλητική του εξωτερική όψη, που εντυπωσιάζει τους πιστούς. Η οροφή του ναού είναι ζωγραφισμένη από τον Σπυρίδωνα Γαζή, όπως και τμήματα των πλαϊνών τοίχων. Ο ναός είναι ευρέως γνωστός ως η Παναγία των Ξένων, λόγω μιας ιδιαίτερης και συγκινητικής αποστολής. Σε όλα τα νησιά της Επτανήσου κτίστηκαν παρόμοιοι ναοί, για να δέχονται τους κατατρεγμένους από τους Τούρκους Έλληνες. Οι ξεριζωμένοι αδελφοί έβρισκαν εκεί καταφύγιο και πνευματική προστασία, ζητώντας τη μεσιτεία της Θεοτόκου στις δύσκολες περιστάσεις τους. Ταις πρεσβείαις της υπεραγίας Θεοτόκου των Ξένων, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.