Γύρω στο χίλια οκτακόσια, κάποιος ταπεινός μοναχός από το Άγιον Όρος ξεκίνησε για τη Μικρά Ασία, όπου υπήρχαν αγιορείτικα μετόχια, μεταφέροντας μαζί του πολύτιμες αγιογραφημένες εικόνες προς πώληση. Ανάμεσά τους ήταν και μία εικόνα της Παναγίας της επονομαζομένης Γοργοεπηκόου, ζωγραφισμένη με νηστείες, προσευχές και πολλή κατάνυξη. Στη Σμύρνη την εικόνα αγόρασε μία ευσεβής οικογένεια, η οποία τη μετέδιδε με τον καιρό ως πολύτιμη κληρονομιά σε κάθε πρωτότοκο παιδί.

Έτσι έφθασε αργότερα στα χέρια της Ιφιγένειας Αναπλιώτου, που αποτέλεσε τη μεταγενέστερη φύλακα της θαυματουργής αυτής εικόνας. Μια μέρα του χίλια εννιακόσια επτά, όταν η Ιφιγένεια ήταν ακόμη βρέφος στην κούνια, συνέβη ένα συγκλονιστικό θαυμάσιο γεγονός. Οι γονείς της γευμάτιζαν στον κάτω όροφο του σπιτιού, όταν από τον επάνω όροφο, όπου βρισκόταν η κούνια, ακούστηκε ξαφνικά δυνατός θόρυβος. Έντρομη η μητέρα Ελευθερία φοβήθηκε πως άρπαξαν το παιδί και έτρεξε αμέσως πάνω μαζί με τους υπόλοιπους.

Και αυτό που αντίκρισαν ήταν κάτι το απίστευτο και συγκινητικό. Η εικόνα μόνη της είχε κατέβει από το εικονοστάσι και στεκόταν όρθια στο κιγκλίδωμα της κούνιας, ενώ το βρέφος κοιμόταν ήσυχο και αμέριμνο. Τρομαγμένοι κάλεσαν τον ιερέα και έκαναν κατανυκτική παράκληση στην Παναγία, βάζοντας με δέος την εικόνα στο εικονοστάσι. Όταν το χίλια εννιακόσια είκοσι δύο έγινε η Μικρασιατική Καταστροφή και ο διωγμός των ελληνικών πληθυσμών, η οικογένεια της Ελευθερίας κατόρθωσε να περάσει στη Μυτιλήνη.

Μέσα στα ελάχιστα πράγματα που πρόλαβαν να πάρουν μαζί τους, πρώτη ήταν η ιερή εικόνα της Παναγίας Γοργοεπηκόου. Στη Μυτιλήνη όπου εγκαταστάθηκαν, η μητέρα της Ιφιγένειας γιόρταζε κάθε όγδοη Σεπτεμβρίου τη Θεοτόκο εις ανάμνησιν του μεγάλου θαύματος της Σμύρνης. Μια χρονιά, οχτώ Σεπτεμβρίου, ετοίμαζε την εικόνα για την εορτή και με πολλή ευλάβεια καθάρισε το ασημένιο φωτοστέφανο με αμμωνία. Αφού την τακτοποίησε, την ακούμπησε στο τραπέζι που βρισκόταν ακριβώς κάτω από το εικονοστάσι, ανάμεσα σε διάφορα θρησκευτικά βιβλία.

Κάποια στιγμή, ενώ ήταν σε άλλο δωμάτιο, φύσηξε δυνατός αέρας από το ανοιχτό παράθυρο και σήκωσε το πετσετάκι που ακουμπούσε στο αναμμένο καντήλι. Πήρε φωτιά μια άκρη, έπεσε αναμμένο κομμάτι στο τραπέζι, άναψαν τα βιβλία και κάηκε το τραπέζι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Η φωτιά μεταδόθηκε ραγδαία σε ολόκληρο το δωμάτιο, ενώ η Ελευθερία, καίτοι βαρύκοη από την ηλικία, άκουσε κάποιους έντονους χτύπους. Ανέβηκε πάνω και μόλις άνοιξε την πόρτα του δωματίου, πετάχτηκαν φλόγες και πυκνοί καπνοί προς το μέρος της.

Με κόπο φώναξε τους γείτονες, οι οποίοι κατάφεραν τελικά να σβήσουν την πυρκαγιά πριν προκαλέσει μεγαλύτερο κακό. Όταν μπήκε στο δωμάτιο, η Ελευθερία είδε κάτι το ακατανόητο μέσα στις φλόγες που ακόμη τρεμοσβήναν στις γωνιές. Η εικόνα της Παναγίας την κοίταζε από μακριά χαμογελαστή, με το γλυκύτατο μειδίαμά της, ανέγγιχτη από τη φωτιά και τους καπνούς. Έλαμπε όπως ακριβώς την είχε γυαλίσει η ίδια το πρωί, σαν να μην είχε συμβεί τίποτε γύρω της. Οι φλόγες την είχαν σεβαστεί και ούτε ίχνος καπνού δεν είχε αμαυρώσει την αγία της μορφή.

Όλη η οικογένεια φύλαγε αυτό το θαύμα σαν πολύτιμο μαργαριτάρι μέσα στην καρδιά τους. Πέρασαν τα χρόνια και τέσσερις ευλαβείς μοναχές ξεκίνησαν το έργο να κτίσουν ένα νέο ησυχαστήριο για τη ζωή τους. Τον Ιανουάριο του χίλια εννιακόσια εξήντα πέντε ήρθαν στην Αθήνα και έμεναν προσωρινά σε εξοχικό σπίτι στα Μελίσσια. Εκεί εκτελούσαν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα και συγχρόνως αναζητούσαν κατάλληλο τόπο για να χτίσουν σιγά σιγά το μοναστήρι τους. Σκόπευαν μάλιστα να παραγγείλουν στο Άγιον Όρος μία εικόνα της Παναγίας Γοργοεπηκόου, στο όνομα της οποίας θα αφιέρωναν τον νέο τόπο τους.

Μία μέρα τις επισκέφθηκε η Ιφιγένεια Αναπλιώτου και αναφέρθηκε σε μια θαυματουργή εικόνα οικογενειακή, που την είχε φέρει η ίδια από τη Σμύρνη. Όταν εκείνες ρώτησαν στη χάρη ποιας Παναγίας ανήκει, και έμαθαν ότι πρόκειται για τη Γοργοεπήκοο, μια αγαλλίαση γέμισε αμέσως την καρδιά τους. Τις πρώτες ημέρες η Ιφιγένεια αρνήθηκε ευγενικά να τους δώσει την εικόνα, και εκείνες δεν επέμειναν σεβόμενες την οικογενειακή της παράδοση. Προς το Πάσχα όμως, η Ιφιγένεια τους έστειλε ξαφνικά μήνυμα ότι θα τους δώσει την εικόνα μόλις θεμελιωθεί το μοναστήρι.

Είπε ακόμη πως πάντοτε ονειρευόταν να κτίσει εκκλησία προς τιμήν της Παναγίας, αλλά δεν διέθετε ποτέ την οικονομική δυνατότητα. Τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς οι μοναχές της ζήτησαν να τους δώσει την εικόνα για λίγο, ώστε να βγάλουν φωτογραφίες. Έδωσε ευχαρίστως την εικόνα και όταν εκείνες πήγαν να την επιστρέψουν, εκείνη τους είπε να την κρατήσουν για πάντα. Από εκείνη την ευλογημένη ώρα η εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου της Γοργοεπηκόου βρίσκεται στα χέρια της αδελφότητας.

Με τη χάρη της και τη δύναμή της κτίστηκε αργότερα η Ιερά Μονή της Μάνδρας Αττικής, που τιμά το όνομά της. Μια γυναίκα μάλιστα είδε σε όνειρο πως το μοναστήρι δεν θα χτιζόταν στο Καπανδρίτι, αλλά πάνω σε ψηλή οροσειρά. Μετά από πολλά εμπόδια οι μοναχές πήγαν στη Μάνδρα μαζί με δικηγόρους και τον διοικητή της αστυνομίας Κηφισιάς. Όταν η γυναίκα του ονείρου αντίκρισε από μακριά το βουνό, αναφώνησε ότι εκεί ακριβώς της είχε υποδείξει η Παναγία να χτιστεί η μονή.

Ανέβηκαν με μεγάλο κόπο στην απόκρημνη κορυφή, όπου ο τόπος ήταν δύσβατος, άνυδρος, γεμάτος βράχια, πέτρες και πυκνούς θάμνους. Με θεϊκό σημάδι στην ηγουμένη των τεσσάρων αδελφών αποφάσισαν τελικά πως η Μάνδρα ήταν η αληθινή θέληση της Θεοτόκου. Αμέσως ήλθαν σε επαφή με τον ιδιοκτήτη του οικοπέδου και ο αείμνηστος Νικόλαος Σταμίδης προσέφερε δωρεά είκοσι πέντε στρεμμάτων. Στις είκοσι πέντε Μαρτίου ανέβηκαν όλοι μαζί και έστησαν ένα πρόχειρο προσκυνητάρι της Παναγίας στο σημείο που είχε υποδειχθεί.

Αρχικά πήγαιναν κάθε ημέρα από τα Μελίσσια στη Μάνδρα και σκαρφάλωναν έως την κορυφή, παλεύοντας μόνες τους να ανοίξουν δρομάκι. Τις Κυριακές βέβαια ανέβαιναν είκοσι με τριάντα άτομα από την περιοχή και βοηθούσαν με μεγάλη προθυμία στο επίπονο αυτό έργο. Ο Γιώργος Λιάσκος, κάτοικος της περιοχής, θυμήθηκε τα λόγια μιας μυστηριώδους καλόγριας που είχε δει σε νεαρή ηλικία στην κορυφή του βουνού. Έτσι, αναγνωρίζοντας στις τέσσερις αδελφές τη φανέρωση εκείνης της προφητικής επίσκεψης, προσέφερε και το άλλο μισό οικόπεδο από τη νότια πλευρά.

Έφτιαξαν αρχικά ένα μικρό εκκλησάκι και εγκαταστάθηκαν εκεί στις δεκαοκτώ Δεκεμβρίου χίλια εννιακόσια εξήντα έξι, μέσα στην ερημιά του βουνού. Στην αρχή δεν ανέβαιναν προσκυνητές, σιγά σιγά όμως άρχισαν να φθάνουν άνθρωποι που έλεγαν πως είδαν την Παναγία στον ύπνο τους. Τους έλεγε πως εκείνη μένει εκεί πάνω και τους καλούσε να ανέβουν να την προσκυνήσουν στο σπίτι της. Αν και ζούσαν μόνες τους στην ερημιά, είχαν προστάτη και φύλακα την ίδια την Παναγία, που με σημεία δήλωνε την παρουσία της.

Κάθε πρωί στον Όρθρο και κάθε εσπερινό η εικόνα χτυπούσε σαν με ένα πετράδι, για να δείχνει ότι ήταν εκεί. Μετά από πολλά εμπόδια ο μητροπολίτης Αττικής και Μεγαρίδος ζήτησε σχέδιο της μονής και προχώρησε στην υπογραφή του διατάγματος ιδρύσεως. Η άδεια ιδρύσεως δόθηκε επίσημα το χίλια εννιακόσια εβδομήντα δύο, με βασιλική βούλα και αναγνώριση από την Εκκλησία της Ελλάδος. Στις έξι Αυγούστου χίλια εννιακόσια εβδομήντα ένα τοποθετήθηκε ο θεμέλιος λίθος του μοναστηριού, ενώ τα εγκαίνια έγιναν δύο χρόνια αργότερα.

Στις είκοσι εννέα Οκτωβρίου χίλια εννιακόσια εβδομήντα οκτώ θεμελιώθηκε ο καθολικός ναός από τον μητροπολίτη Μεγάρων και Σαλαμίνος Βαρθολομαίο. Πλήθος θαυμάτων ακολούθησε από τότε την παρουσία της Παναγίας στη Μάνδρα, με ιάσεις σωμάτων, παρηγοριές ψυχών και απελευθερώσεις ανθρώπων από κίνδυνο. Παρακαλούμε λοιπόν τη μητέρα του Κυρίου λέγοντας: Ταις πρεσβείαις της υπεραγίας Θεοτόκου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.