Σε ένα ξεχωριστό μέρος της Φρυγίας, στις Κολοσσές κοντά στην Ιεράπολη και τη Λαοδίκεια, αναδείχθηκε ένας μεγάλος ευεργετικός τόπος. Εκεί η ίδια η γη ανέβλυσε αγιασμένο και θαυματουργό νερό, με τη δύναμη του ασωμάτου Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Η ευλογημένη εκείνη πηγή χάριζε θεραπεία σε κάθε αρρώστια όσων προσέρχονταν σε αυτήν με πίστη και ταπείνωση. Στη γειτονική Λαοδίκεια ζούσε ένας μη χριστιανός άρχοντας, που είχε μία μονάκριβη και αγαπημένη του κόρη βουβή.

Παρά τις πολλές προσπάθειες και τις απελπισμένες παρακλήσεις του, καμιά θεραπεία δεν έβρισκε ανταπόκριση από τους ψεύτικους θεούς. Μία νύχτα παρουσιάστηκε στον ύπνο του ένας Άγγελος ολόλαμπρος, καταυγαζόμενος με φως σαν τον λαμπερό μεσημεριάτικο ήλιο. Ο επουράνιος εκείνος ταξιάρχης τον κάλεσε να οδηγήσει την κόρη του στο άγιο νερό κοντά στην Ιεράπολη. Όταν η κόρη ήπιε από το ευλογημένο νάμα, ο σιωπηλός και χρόνια δεμένος γλώσσος της λύθηκε αμέσως.

Έγινε φανερό σε όλους πως η δύναμη του Χριστού και η μεσιτεία του Αρχαγγέλου είχε επισκεφθεί τη Λαοδίκεια. Από ευγνωμοσύνη ο ευεργετηθείς πατέρας έχτισε επάνω στην πηγή έναν λαμπρότατο ναό αφιερωμένο στον Αρχιστράτηγο των ασωμάτων δυνάμεων. Ο ίδιος βαπτίστηκε χριστιανός μαζί με την κόρη του και όλη την οικογένειά του στο όνομα της Αγίας Τριάδος. Η περιοχή εκείνη είχε προφητευθεί από τους αγίους αποστόλους Ιωάννη τον Θεολόγο και Φίλιππο ως τόπος μεγάλων θαυμάτων.

Πέρασαν ενενήντα ολόκληρα χρόνια από την οικοδομή εκείνου του ιερού ναού, και ήλθε εκεί ένας ευλαβής νέος ονόματι Άρχιππος. Καταγόταν από την Ιεράπολη και είχε ανατραφεί από ευσεβείς και ζηλωτές γονείς με τα νάματα της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης. Στα δέκα του χρόνια έφθασε στον ναό και έμεινε εκεί ως υπηρέτης και νεωκόρος του ιερού καθιδρύματος. Έζησε αυστηρή και σκληρή ασκητική ζωή, με συνεχή νηστεία, εγκράτεια, αδιάλειπτη προσευχή και πλήρη αποχή των κοσμικών απολαύσεων.

Δεν έτρωγε ψωμί, ούτε κρέας, ούτε έπινε κρασί, παρά μόνο λίγα χόρτα της ερήμου που μάζευε και έβραζε. Έπαιρνε ξηρή και πενιχρή τροφή μία μόνο φορά την εβδομάδα, και αυτή χωρίς αλάτι, μόλις λίγο νερό για να ζήσει. Φορούσε πάντα μόνο δύο φτωχά τραχιά ενδύματα, και κοιμόταν πάνω σε αιχμηρές πέτρες ως καθημερινή ταπεινή κλίνη. Η αγάπη του για τον Χριστό και ο φλογερός ζήλος του για τη σωτηρία των άλλων ήταν ασύγκριτα μεγάλος. Πολλούς ειδωλολάτρες έπεισε να αρνηθούν τα μάταια είδωλα και να βαπτιστούν χριστιανοί στο όνομα του αληθινού Θεού.

Οι παγανιστές της περιοχής εξανέστησαν και ξέσπασαν με σκληρό μίσος εναντίον του Αρχίππου και του θαυματουργού ναού. Πολλές φορές τον έπιασαν, τον τράβηξαν από τα μαλλιά και τη γενειάδα, και τον χτύπησαν δυνατά. Έπειτα όρμησαν να καταστρέψουν τον ιερό ναό και να σβήσουν την πηγή του αγιασμένου θαυματουργού νερού. Όμως ω της μεγάλης δυνάμεως του ασωμάτου ταξιάρχου, καθώς πλησίαζαν τους σταμάτησε ένα φοβερό τείχος φωτιάς. Παρόλο που σταμάτησαν προσωρινά, οι σκληροί εκείνοι παγανιστές δεν εγκατέλειψαν το ολέθριο σχέδιό τους, αλλά συνέχισαν με ακόμη μεγαλύτερο πείσμα.

Σκέφτηκαν λοιπόν να εκτρέψουν την κοίτη του κοντινού ποταμού, ώστε να παρασύρει τον ναό και να πνίξει τον Άρχιππο. Όμως ο ποταμός, με θαυμαστό τρόπο, γύρισε τα νερά του προς τα πίσω και ακολούθησε άλλη κοίτη. Τότε εκείνοι αποφάσισαν να ενώσουν δύο μεγάλους ποταμούς που κατέβαιναν από το βουνό, τον Λυκοκάπερο και τον Κούφο. Έσκαψαν με κόπο μεγάλο και βαθύ χαντάκι, ώστε τα ενωμένα νερά να καταρρεύσουν με βία πάνω στον ναό. Επί δέκα ολόκληρες ημέρες δούλεψαν ασταμάτητα στο μάταιο εκείνο και πονηρό έργο της καταστροφής του ιερού καθιδρύματος.

Όταν τελικά άνοιξαν τη ροή, τα νερά όρμησαν με τρομερό θόρυβο, σαν κεραυνός που έσκαγε από τον ουρανό. Ο Άρχιππος έπεσε στο έδαφος και προσευχόταν στον Θεό και τον Αρχάγγελο Μιχαήλ με δάκρυα και σπαρακτικές κραυγές. Είχε αποφασίσει να μην εγκαταλείψει τον ιερό τόπο, αλλά να πεθάνει εκεί μαζί με τον ναό, αν ήταν θέλημα Κυρίου. Τότε ξαφνικά παρουσιάστηκε σε αυτόν ο Αρχάγγελος Μιχαήλ ολόλαμπρος, μέσα σε μια φλεγόμενη και ολόφωτη στήλη πυρός. Με γαλήνια φωνή ο επουράνιος ταξιάρχης τον κάλεσε έξω από τον ναό και τον στήριξε φοβισμένο όπως ήταν.

Ο επουράνιος ταξιάρχης έκανε τότε το σημείο του τιμίου σταυρού στην επιφάνεια των νερών που πλησίαζαν. Αμέσως οι ορμητικοί ποταμοί στάθηκαν ακίνητοι σαν τείχος πέτρινο, και υψώθηκαν σαν βουνό μπροστά στον επίγειο ναό. Έπειτα ο Αρχιστράτηγος γύρισε προς τον ναό και χτύπησε με τη δύναμη του ραβδιού τον μεγάλο βράχο. Με δυνατή βροντή και σεισμό η γη τραντάχτηκε, και ο βράχος χωρίστηκε στα δύο, ανοίγοντας μέγα φαράγγι. Στη συνέχεια ο Αρχάγγελος Μιχαήλ πρόσταξε τα συγκρατημένα νερά να εισέλθουν με ορμή στο νεοσχηματισμένο εκείνο φαράγγι.

Από εκείνη τη μέρα τα νερά των ποταμών χωνεύονταν θαυμαστά μέσα στον βράχο και διοχετεύονταν προς άλλη πλευρά. Έτσι ο τόπος εκείνος ονομάστηκε για όλους τους αιώνες Χώναι, που σημαίνει χωνευτήριο ή κατάδυση των υδάτων. Οι παγανιστές εχθροί στάθηκαν στην αριστερή όχθη απολιθωμένοι από τον τρόμο μπροστά στο μέγα θαύμα της δυνάμεως. Ο Άρχιππος ευχαρίστησε με δάκρυα ευγνωμοσύνης τον Θεό και τον προστάτη και υπερασπιστή των πιστών Αρχάγγελο. Έζησε στο ευλογημένο εκείνο μέρος ασκητικά μέχρι τα εβδομήντα του χρόνια και κοιμήθηκε ειρηνικά σε βαθιά γεροντική ηλικία.

Οι πιστοί τον έθαψαν στον ίδιο τόπο, όπου το θαύμα του Αρχαγγέλου ευεργέτησε τη χριστιανική Εκκλησία. Ταις πρεσβείαις του Αρχιστρατήγου Μιχαήλ και του οσίου Αρχίππου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.