Μέσα στις ταραγμένες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, η Ορθόδοξη Εκκλησία της κεντρικής Ευρώπης ανέδειξε έναν γενναίο νέο ιερομάρτυρα και επίσκοπο. Ο μετέπειτα Γοράζδ γεννήθηκε ως Ματίας Πάβλικ το χίλια οκτακόσια εβδομήντα εννέα στη μοραβική κωμόπολη Χρουμπαβρμπκα, μέσα σε ευσεβή ρωμαιοκαθολική οικογένεια του βοημικού χώρου. Σπούδασε στο σεμινάριο του Όλομουτς και χειροτονήθηκε ιερέας της δυτικής παράδοσης, χωρίς να φαντάζεται ακόμη ποια πορεία ετοίμαζε γι' αυτόν ο Θεός.

Όταν τελείωσε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και η Τσεχοσλοβακία γεννήθηκε από τα ερείπια της Αυστροουγγαρίας, χαλάρωσε η νομική επιβολή του καθολικού δόγματος. Χιλιάδες κληρικοί και πιστοί άφησαν τότε τον καθολικισμό και αναζήτησαν την αρχαία πίστη των πατέρων τους στους κόλπους της Ορθοδοξίας. Ο πατήρ Ματίας ακολούθησε την ίδια πορεία και πήρε υπό την προστασία της Σερβικής Εκκλησίας τα πρώτα μοναχικά του βήματα. Έλαβε τότε το νέο όνομα Γοράζδ προς τιμήν εκείνου του μαθητή των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, που τους διαδέχθηκε ως επίσκοπος Μοραβίας.

Σε ηλικία σαράντα δύο ετών χειροτονήθηκε στο Βελιγράδι ορθόδοξος επίσκοπος από τον σερβικό πατριάρχη Δημήτριο μαζί με τον φημισμένο μητροπολίτη Κιέβου Αντώνιο Χραποβίτσκι. Η χειροτονία πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή του επισκόπου Δοσιθέου του Ζάγκρεμπ, που αργότερα κατατάχθηκε επίσης στο αγιολόγιο της Ορθοδοξίας. Με την επισκοπική του ενθρόνιση άρχισε μια νέα εποχή της ορθόδοξης ιεραποστολής στη Μοραβία και τη Σιλεσία. Αμέσως μετά την ενθρόνισή του ο επίσκοπος Γοράζδ αφιερώθηκε στη στερέωση και την οργανωτική ανάπτυξη της ορθόδοξης παρουσίας στη βοημική γη.

Ίδρυσε και ανήγειρε έντεκα ναούς και δύο μικρά παρεκκλήσια, ενώ μετέφρασε στην τσεχική γλώσσα τα κύρια λειτουργικά βιβλία. Έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στους Καρπαθορρώσους της ανατολικής Τσεχίας, που επέστρεφαν επίσης στην προγονική ορθόδοξη πίστη των πατέρων τους. Το χίλια εννιακόσια τριάντα τέσσερα συμμετείχε στις εκδηλώσεις για την εικοστή επέτειο της δίκης της Μαρμαρόσα Σίγκετ, ενός σημαντικού αγιολογικού γεγονότος. Σε εκείνη τη δίκη το χίλια εννιακόσια δεκατέσσερα είχαν δικαστεί ενενήντα τέσσερις Καρπαθορρώσοι ορθόδοξοι μαζί με τον ιερέα τους Αλέξιο Καμπαλούκ.

Η κατηγορία ήταν προδοσία, επειδή είχαν εγκαταλείψει την ελληνοκαθολική ομολογία και είχαν ασπαστεί ολόψυχα την Ορθοδοξία. Για είκοσι ολόκληρα χρόνια ο Γοράζδ ποίμανε πιστά το ποίμνιό του ως καλός ποιμένας, στηρίζοντας πάντοτε τους ασθενέστερους. Παρέμεινε σταθερός στην ορθόδοξη πίστη, παρά τις συνεχείς προσπάθειες πολλών καθολικών να τον πείσουν να επιστρέψει στη Ρώμη. Ακόμη και ο καθολικός επίσκοπος Στόιαν είχε ομολογήσει δημόσια ότι κανείς δεν ήταν άξιος να λύσει τα κορδόνια των υποδημάτων του.

Είχε προσθέσει επιπλέον ότι θα ήταν ευλογία αν κάθε ιερέας έμοιαζε στη γενναιότητα και την ακεραιότητα του Πάβλικ. Η μαρτυρία του γινόταν σταδιακά γνωστή σε ολόκληρη την περιοχή ως υπόδειγμα ποιμενικού ζήλου και ορθόδοξης πιστότητας στην πίστη. Όταν οι Γερμανοί ναζιστές εισέβαλαν και κατέλαβαν την Τσεχοσλοβακία το χίλια εννιακόσια τριάντα οκτώ, η ορθόδοξη εκκλησία τέθηκε υπό τον μητροπολίτη Βερολίνου Σεραφείμ. Στις είκοσι επτά Μαΐου του χίλια εννιακόσια σαράντα δύο μια ομάδα Τσέχων αντιστασιακών δολοφόνησε τον γερμανό διοικητή Ράινχαρντ Χάιντριχ μέσα στην πρωτεύουσα.

Οι αντιστασιακοί στη συνέχεια κατέφυγαν για να κρυφτούν στην κρύπτη του ορθόδοξου καθεδρικού ναού των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου. Όταν ο Γοράζδ έμαθε για την παρουσία τους κατάλαβε αμέσως τον τεράστιο κίνδυνο που απειλούσε το ποίμνιο και την εκκλησία του. Λίγο πριν αναχωρήσει για το Βερολίνο, ώστε να συμμετάσχει στη χειροτονία του Φιλίππου Γκάρντνερ, ζήτησε επίμονα την απομάκρυνσή τους. Επέμενε να βρουν οι αντιστασιακοί άλλον τόπο καταφυγής, για να μη μετατραπεί ο ιερός χώρος του ναού σε αιτία αντιποίνων.

Όμως στις δεκαοκτώ Ιουνίου η κρυψώνα αποκαλύφθηκε μετά από προδοσία και βασανισμό, και όλη η ομάδα εξοντώθηκε. Οι ναζιστές ξεκίνησαν αμέσως μαζικά αντίποινα και συνέλαβαν τους δύο ιερείς και τα ανώτερα στελέχη του καθεδρικού. Ο Γοράζδ, θέλοντας να σώσει το ποίμνιο και την εκκλησία από την ολοκληρωτική καταστροφή, έγραψε γενναία επιστολή στις γερμανικές αρχές. Ομολόγησε εκεί ολόκληρη την ευθύνη για όσα είχαν συμβεί στον ναό και δηλώθηκε έτοιμος για κάθε ποινή, ακόμη και για τον θάνατο.

Συνελήφθη στις είκοσι επτά Ιουνίου, υπέμεινε φρικτά βασανιστήρια και προετοιμάστηκε ψυχικά για την επικείμενη μαρτυρική του τελείωση. Στις τέσσερις Σεπτεμβρίου του χίλια εννιακόσια σαράντα δύο, ο επίσκοπος Γοράζδ εκτελέστηκε με τυφεκισμό στο πεδίο βολής της Κομπιλίσι. Ήταν τότε εξήντα τριών ετών, στην πιο γόνιμη και ώριμη φάση της επισκοπικής του διακονίας προς το πιστό ποίμνιο. Μαζί του εκτελέστηκαν και οι δύο ιερείς του καθεδρικού ναού, αλλά τα αντίποινα δεν σταμάτησαν εκεί τα κτηνώδη γερμανικά εγκλήματα.

Συνολικά πεντακόσια πενήντα άτομα θανατώθηκαν στη συνέχεια από τους ναζιστές ως αιματηρή εκδίκηση για τη δολοφονία του Χάιντριχ. Σε μια ιδιαίτερα ειδεχθή πράξη, εξοντώθηκε ολόκληρο το χωριό Λίντιτσε με τους κατοίκους και τα σπίτια του. Όλοι οι άνδρες εκτελέστηκαν, οι γυναίκες και τα παιδιά μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, και τα οικήματα ισοπεδώθηκαν. Μετά το μαρτύριο του Γοράζδ, η ορθόδοξη εκκλησία στη Βοημία και τη Μοραβία τέθηκε εκτός νόμου και όλοι οι ναοί έκλεισαν.

Οι ορθόδοξοι ιερείς εξορίστηκαν σε γερμανικά στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας και η εκκλησιαστική ζωή έσβησε για χρόνια. Επειδή ο Γοράζδ θυσίασε εκούσια τη ζωή του για να προστατεύσει το ποίμνιο, η Σερβική Εκκλησία τον αναγνώρισε ως νέο ιερομάρτυρα. Η επίσημη ανακήρυξη έγινε στις τέσσερις Μαΐου του χίλια εννιακόσια εξήντα ένα από το πατριαρχείο της Σερβίας. Στις είκοσι τέσσερις Αυγούστου του χίλια εννιακόσια ογδόντα επτά τιμήθηκε πανηγυρικά στον ομώνυμο καθεδρικό ναό του Όλομουτς.

Στον τόπο του μαρτυρίου του υψώνεται σήμερα μνημείο στη μνήμη του και των άλλων θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας. Κύριε, ταις πρεσβείαις του ιερομάρτυρα Γοράζδ, στερέωσε την Ορθόδοξη Εκκλησία της Τσεχίας και της Σλοβακίας, αμήν.