Στις απέραντες ουκρανικές πεδιάδες του δέκατου όγδοου αιώνα έλαμψε η φωτεινή μορφή ενός μεγάλου ορθόδοξου ιεράρχη. Ο άγιος Ιωάσαφ γεννήθηκε στην Προλούκα της παλαιάς διοίκησης Πολτάβας στις οκτώ Σεπτεμβρίου του χίλια επτακόσια πέντε, ημέρα που συνέπεσε με την μεγάλη εορτή του Γενεθλίου της Υπεραγίας Θεοτόκου. Καταγόταν από την αρχαία και σεβαστή ουκρανική οικογένεια των Γκορλένκο, μια γενιά γνωστή για την ευσέβεια. Στο ιερό βάπτισμα έλαβε από τους ευσεβείς γονείς το όνομα Ιωακείμ, προς τιμήν του δικαίου πατέρα της Θεοτόκου.

Όταν συμπλήρωσε τα επτά χρόνια, ο πατέρας του τον ενέγραψε στην ονομαστή Πνευματική Ακαδημία του Κιέβου, όπου ο νέος Ιωακείμ ένιωσε από νωρίς έντονη έλξη προς τη μοναχική ζωή. Σπούδασε επτά ολόκληρα χρόνια θεολογία και τελικά αποκάλυψε στους γονείς του τη βαθιά εσωτερική του απόφαση. Για πολύ καιρό η μητέρα και ο πατέρας του παρακαλούσαν τον πρωτότοκο γιο τους να μη γίνει μοναχός. Όμως το χίλια επτακόσια είκοσι πέντε, χωρίς να γνωρίζουν τίποτε εκείνοι, έγινε ρασοφόρος μοναχός στο Μεζιγκόρσκ.

Πήρε τότε το νέο όνομα Ιλαρίωνας και άρχισε επίσημα να ακολουθεί την αυστηρή οδό της μοναχικής τελειότητας. Στις είκοσι ένα Νοεμβρίου του χίλια επτακόσια είκοσι επτά εκάρη μοναχός στη μονή Μπράτσκι με το όνομα Ιωάσαφ. Το σπουδαίο γεγονός της κουράς συνέπεσε με την επιτυχημένη ολοκλήρωση των ακαδημαϊκών του σπουδών στη θεολογική σχολή. Μετά τον θάνατο του ιεράρχη Βαρλαάμ, ο έδρανος του Κιέβου περιήλθε στα χέρια του αρχιεπισκόπου Ραφαήλ Ζαμπορόφσκι.

Ο αρχιεπίσκοπος Ραφαήλ πρόσεξε αμέσως τις σπάνιες ικανότητες του νέου ασκητή και του ανέθεσε μεγαλύτερη εκκλησιαστική διακονία. Του εμπιστεύθηκε τα δύσκολα καθήκοντα του εξεταστή της αρχιεπισκοπής, μια θέση μεγάλης εκκλησιαστικής ευθύνης και αυστηρού πνευματικού ελέγχου. Τον Νοέμβριο του χίλια επτακόσια τριάντα τέσσερα χειροτονήθηκε ιερομόναχος από τον ίδιο αρχιεπίσκοπο και μεταφέρθηκε από τη σχολή της μονής Μπράτσκι στον αρχιεπισκοπικό οίκο της Αγίας Σοφίας του Κιέβου.

Ταυτόχρονα διορίστηκε επίσημα μέλος του εκκλησιαστικού συμβουλίου της αρχιεπισκοπής, ώστε να συμμετέχει στις σημαντικές διοικητικές αποφάσεις της εποχής. Στην εξεταστική του διακονία εργάστηκε σκληρά για τη διόρθωση των ηθικών ελλειμμάτων της ενοριακής κληρικού τάξεως. Η υπηρεσία στο εκκλησιαστικό συμβούλιο του έδωσε την ευκαιρία να αναπτύξει τις αξιόλογες διοικητικές του ικανότητες. Μελέτησε με βαθιά αφοσίωση τις πραγματικές ανάγκες του κλήρου και κατέγραψε ταυτόχρονα τα προτερήματα και τις αδυναμίες.

Το διοικητικό του ταλέντο συνδυάστηκε άρρηκτα με μεγάλο πνευματικό αγώνα, συνεχή προσευχητική εργασία και αυστηρή προσωπική άσκηση. Ανέβηκε γοργά την κλίμακα της πνευματικής τελειότητας, καθώς φαίνεται καθαρά στο γνωστό έργο του για τις αρετές και τα θανάσιμα αμαρτήματα. Έγραψε εκεί τον περίφημο πνευματικό αγώνα των επτά σεβαστών αρετών εναντίον των επτά θανασίμων αμαρτημάτων του ανθρώπου. Στις είκοσι τέσσερις Ιουνίου του χίλια επτακόσια τριάντα επτά ο ιερομόναχος Ιωάσαφ διορίστηκε ηγούμενος της μονής Μγκάρσκι.

Η μονή ήταν αφιερωμένη στην Αγία Μεταμόρφωση και αποτελούσε παλαιό προπύργιο της ορθοδοξίας απέναντι στην επεκτατική Ουνία της εποχής. Εκεί φυλάσσονταν με ευλάβεια τα ιερά λείψανα του αγίου Αθανασίου, πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως και θαυματουργού της Λούμπνι. Αρκετές φορές ο άγιος Αθανάσιος εμφανίστηκε στον ηγούμενο Ιωάσαφ ως σημείο της πατρικής του ουράνιας προστασίας. Εργάστηκε εκεί με όλες του τις δυνάμεις, ώστε να φέρει τη μονή σε άριστη τάξη και πνευματική ανθοφορία.

Το χίλια επτακόσια σαράντα τέσσερα ο μητροπολίτης Ραφαήλ τον ανύψωσε στο αξίωμα του αρχιμανδρίτη και στο τέλος της ίδιας χρονιάς προσκλήθηκε στη Μόσχα ως αντιπρόεδρος της Αγίας Λαύρας του Σεργίου. Σε εκείνο το ιερό μοναστήρι εργάστηκε χωρίς ανάπαυση για την ανοικοδόμηση των κτιρίων μετά από μεγάλη πυρκαγιά. Στις δύο Ιουνίου του χίλια επτακόσια σαράντα οκτώ χειροτονήθηκε επίσκοπος Μπέλγκοροντ στον καθεδρικό Πέτρου και Παύλου της Αγίας Πετρουπόλεως, μέσα σε μεγάλη συνάθροιση εκκλησιαστικών αρχόντων και πιστών.

Από την ώρα της ενθρόνισής του φρόντιζε με σχολαστικότητα την ευπρέπεια των ναών και την ορθή τέλεση των ιερών ακολουθιών. Έδειξε ιδιαίτερη μέριμνα για την ηθική κατάσταση του ποιμνίου, τη συστηματική εκπαίδευση των ιερέων και τη σωστή τήρηση των εκκλησιαστικών κανόνων και των αρχαίων παραδόσεων της ορθόδοξης ζωής. Εργάστηκε με όλες του τις δυνάμεις στην αρχιπαστορική του διακονία, χωρίς να υπολογίζει ποτέ την ευαίσθητη υγεία του. Λίγο πριν την κοίμησή του, ο άγιος ιεράρχης απέτρεψε αυστηρά τον υποτακτικό Στέφανο από την επιθυμία της ιεροσύνης.

Του προφήτεψε με σαφήνεια ότι, αν δεν τον υπακούσει, τότε αναπόφευκτα θα συναντούσε πρόωρο και θλιβερό θάνατο. Σε άλλον υποτακτικό, τον Βασίλειο, αποκάλυψε προφητικά ότι θα γίνει διάκονος, αλλά ποτέ δεν θα έφτανε στην ιεροσύνη. Αργότερα και οι δύο σαφείς προφητείες του αγίου επιβεβαιώθηκαν με ακρίβεια στη ζωή των δύο υποτακτικών. Ο άγιος Ιωάσαφ αναπαύθηκε εν ειρήνη μέσα στην επισκοπική του έδρα στις δέκα Δεκεμβρίου του χίλια επτακόσια πενήντα τέσσερα.

Η Εκκλησία τίμησε αργότερα τη μνήμη του ιεράρχη με τη συλλογή και ανακομιδή των ιερών του λειψάνων, και η επίσημη αγιοκατάταξή του πραγματοποιήθηκε πανηγυρικά στις τέσσερις Σεπτεμβρίου του χίλια εννιακόσια έντεκα. Η ανακομιδή των ιερών του λειψάνων αποτέλεσε μεγάλο πανηγυρικό γεγονός για όλη τη ρωσική και ουκρανική Ορθοδοξία. Από εκείνη την ημέρα η μνήμη της ευρέσεως των ιερών λειψάνων εορτάζεται κάθε χρόνο στην ορθόδοξη παράδοση. Ο άγιος ιεράρχης Ιωάσαφ αποτελεί φωτεινό υπόδειγμα μοναχικής ταπείνωσης, διοικητικής σύνεσης και ποιμενικής αφοσίωσης για κάθε σύγχρονο πιστό.

Η ζωή του δείχνει πώς ο πραγματικός ιεράρχης ενώνει αρμονικά τη βαθιά πνευματική προσευχή με τη συστηματική και αποτελεσματική εκκλησιαστική διακονία. Η μνήμη του παραμένει ζωντανή στις ορθόδοξες κοινότητες της Ρωσίας, της Ουκρανίας και ολόκληρης της σλαβικής ορθόδοξης οικογένειας. Κύριε, ταις πρεσβείαις του ιεράρχη Ιωάσαφ, στερέωσε τους επισκόπους και τους ποιμένες της Εκκλησίας στην οδό της αλήθειας, αμήν.