Στη Νικομήδεια έγινε ένα από τα πιο εκπληκτικά γεγονότα της εποχής των διωγμών, όταν τρεις χιλιάδες εξακόσιοι είκοσι οκτώ Χριστιανοί από την Αλεξάνδρεια πορεύτηκαν εκούσια προς το μαρτύριο. Η συγκλονιστική αυτή πορεία συνέβη επί των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, που εξαπέλυσαν τον πιο αιματηρό διωγμό κατά της Εκκλησίας του Χριστού. Η αφορμή στάθηκε ο θάνατος του αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας Αγίου Πέτρου, που σφαγιάστηκε για την πίστη του στον Κύριο Ιησού Χριστό.

Οι ίδιοι οι δήμιοί του και πολλοί συγγενείς τους πίστεψαν στον Κύριο, βλέποντας την αγιότητα και την υπομονή του μεγάλου ιεράρχη. Έτσι μεταστράφηκαν ολόψυχα στη χριστιανική πίστη, μαζί με τους οικείους τους και πολλούς άλλους που ποθούσαν τον Χριστό. Αποφάσισαν τότε να πάρουν τις γυναίκες, τα παιδιά και όλους τους δικούς τους και να πορευτούν αυτοβούλως προς τη Νικομήδεια. Η συνοδεία τους ξεκίνησε από την Αλεξάνδρεια με μοναδικό στόχο να ομολογήσουν δημόσια τον Ιησού Χριστό μπροστά στον αυτοκράτορα.

Έφτασαν λοιπόν μπροστά στον Διοκλητιανό μέσα στο παλάτι και φώναξαν με μια φωνή δυνατή την κοινή ομολογία τους. Είπαν όλοι μαζί πως είναι Χριστιανοί και πως είναι έτοιμοι να πεθάνουν για την αγάπη του Κυρίου τους. Η ηρωική αυτή στάση αιφνιδίασε εντελώς τον αυτοκράτορα και προκάλεσε μεγάλη σύγχυση και ταραχή μέσα στο αυτοκρατορικό παλάτι. Ο Διοκλητιανός δεν μπορούσε καθόλου να καταλάβει πώς τόσοι πολλοί άνθρωποι ζητούσαν με τέτοια προθυμία τον θάνατο.

Στην αρχή ο Διοκλητιανός προσπάθησε με κολακείες και δελεαστικές υποσχέσεις να τους πείσει να αρνηθούν τον Εσταυρωμένο. Τους μίλησε ήρεμα, τους έταξε αξιώματα, τους θύμισε την οικογένειά τους και τη ζωή που τους περίμενε στην εξουσία. Οι Μάρτυρες όμως έμειναν ασάλευτοι και απολύτως σταθεροί στη χριστιανική ομολογία, χωρίς τον παραμικρό δισταγμό ή φόβο. Όταν είδε την αμετάθετη απόφασή τους, ο αυτοκράτορας οργίστηκε και διέταξε να τους αποκεφαλίσουν όλους μπροστά στα μάτια του.

Στρατιώτες πήραν τότε τα ξίφη και θανάτωσαν με μαχαίρι άνδρες, γυναίκες και παιδιά, σε μια φοβερή σκηνή σφαγής. Τα τίμια σώματά τους τα έριξαν κατόπιν μέσα σε βαθιά ορεινά χάσματα και μέσα σε φλεγόμενο λάκκο. Έτσι ο συνολικός αριθμός τους ανήλθε σε τρεις χιλιάδες εξακόσιους είκοσι οκτώ μαρτυρικούς αθλητές της χριστιανικής πίστης. Πέρασαν μετά πολλά χρόνια, κατά τα οποία τα ιερά λείψανα έμειναν κρυμμένα στη γη και άγνωστα στους πιστούς. Ο Κύριος όμως δεν άφησε στη λήθη τους πιστούς δούλους του και αποκάλυψε τα τίμια λείψανά τους με θαυμαστά σημεία.

Πολλά θαύματα φανέρωσαν με ακρίβεια τον τόπο όπου είχαν εκτελεστεί οι Μάρτυρες και είχαν ριχτεί τα σώματά τους. Έτσι ευλόγησε ο Θεός την Εκκλησία με τίμια λείψανα και χάρισε στους πιστούς πρεσβευτές ισχυρούς, μνήμη αιώνια και βοήθεια ουράνια στις ανάγκες τους, αμήν.