Όσιος Αβράμιος ο Αρχιμανδρίτης Σμολένσκης ο Θαυματουργός

Στις σκοτεινές εκτάσεις της παλαιάς Ρωσίας του δωδέκατου αιώνα, ένας ζωγράφος μοναχός εικονίζει με συγκίνηση τη Φοβερή Κρίση του Κυρίου. Ο όσιος Αβράμιος του Σμολένσκ, κήρυκας της μετανοίας και της Φοβερής Κρίσεως, αναδείχθηκε φωτεινός φάρος του ρωσικού μοναχισμού. Γεννήθηκε στα μέσα του δωδέκατου αιώνα στην πόλη του Σμολένσκ, μέσα σε εύπορη και ευλαβή οικογένεια Ρώσων ευγενών. Οι γονείς του είχαν δώδεκα κόρες πριν από εκείνον και είχαν παρακαλέσει τον Θεό για πολλά χρόνια να αποκτήσουν αγόρι.

Από την παιδική του ηλικία μεγάλωσε με τον φόβο του Κυρίου και έβρισκε χαρά μέσα στους ναούς και στις εκκλησιαστικές ακολουθίες. Είχε την ευκαιρία να διαβάζει συνεχώς ιερά βιβλία και να εμβαθύνει νωρίς στη γνώση της Γραφής και των αγίων Πατέρων. Οι γονείς του ήλπιζαν ότι ο μοναχογιός τους θα νυμφευόταν για να συνεχίσει το λαμπρό γένος και την αρχοντική τους γενιά. Εκείνος όμως αναζητούσε στα βάθη της ψυχής του μία τελείως διαφορετική ζωή, αφιερωμένη στον Θεό και την αιωνιότητα.

Όταν οι γονείς του απεβίωσαν, μοίρασε ολόκληρη την περιουσία του στα μοναστήρια, στις εκκλησίες και στους φτωχούς της πόλεως. Περπατούσε αλειτούργητος μέσα στο Σμολένσκ με κουρέλια, ζητώντας από τον Θεό να του δείξει τον σωστό δρόμο της σωτηρίας. Σύντομα έλαβε το αγγελικό σχήμα στη Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου, που βρισκόταν περίπου πέντε βέρστια έξω από την πόλη. Στη μονή αυτή, που λεγόταν τοποθεσία Σελίστσα, ο όσιος πέρασε ποικίλες υπακοές με ζήλο και αδιάκριτη ταπεινοφροσύνη.

Με φλογερή προθυμία αφιερώθηκε στην αντιγραφή ιερών βιβλίων, μαζεύοντας από εκείνα ανεκτίμητο πνευματικό πλούτο για τη ψυχή του. Ο πρίγκιπας του Σμολένσκ Ρωμανός Ροστισλάβιτς, που εκοιμήθη το χίλια εκατόν εβδομήντα, ίδρυσε σχολή μέσα στην πόλη. Σε αυτή τη σχολή δίδασκαν όχι μόνο τη σλαβονική γλώσσα, αλλά και τα βιβλία της ελληνικής και της λατινικής παιδείας. Ο ίδιος ο πρίγκιπας διέθετε μεγάλη συλλογή βιβλίων, την οποία ο όσιος Αβράμιος χρησιμοποιούσε για την πνευματική μελέτη του.

Είχε ασκηθεί περισσότερο από τριάντα χρόνια στη μονή, όταν το έτος χίλια εκατόν ενενήντα οκτώ ο ηγούμενος τον έπεισε να γίνει πρεσβύτερος. Κάθε ημέρα ο όσιος τελούσε με κατάνυξη τη Θεία Λειτουργία και εκτελούσε ευσυνείδητα τις ιερατικές του υπηρεσίες. Δεν περιοριζόταν μόνο στους αδελφούς της μονής, αλλά διακονούσε με αγάπη και τους λαϊκούς της ευρύτερης περιοχής. Ο μοναχός έγινε σύντομα ευρύτατα γνωστός στην πόλη και την ύπαιθρο για την αγιότητα και τις πνευματικές διδαχές του.

Αυτό όμως προκάλεσε τον φθόνο των αδελφών και έπειτα και του ίδιου του ηγουμένου της μονής. Πέντε χρόνια αργότερα ο όσιος αναγκάστηκε να μεταφερθεί στη μονή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού μέσα στο ίδιο το Σμολένσκ. Με τις δωρεές των ευσεβών χριστιανών στόλισε τον καθεδρικό ναό της φτωχής νέας μονής με εικόνες, παραπετάσματα και πολυελαίους. Ο ίδιος ζωγράφισε δύο εικόνες με θέματα που τον απασχολούσαν βαθύτατα από τον καιρό της μοναχικής του αναχωρήσεως.

Στη μία απεικόνισε με ζωντάνια τη Φοβερή Κρίση του Κυρίου και στην άλλη τα φοβερά βάσανα των δοκιμασιών της ζωής. Λεπτός και χλωμός από την υπέρμετρη άσκηση, ντυμένος με ιερατικά άμφια, ο ασκητής έμοιαζε στην όψη με τον Μέγα Βασίλειο. Ο όσιος ήταν αυστηρός τόσο απέναντι στον εαυτό του όσο και απέναντι στα πνευματικά του παιδιά και τους μαθητές του. Κήρυττε αδιαλείπτως μέσα στον ναό αλλά και σε όσους έρχονταν στο κελί του, συνομιλώντας με πλούσιους και φτωχούς.

Οι άρχοντες της πόλεως και ορισμένοι κληρικοί απαίτησαν από τον επίσκοπο Ιγνάτιο να φέρει τον μοναχό σε δίκη. Τον κατηγορούσαν ψευδώς ότι παραπλανούσε γυναίκες με τη διδαχή του και πειρά τα πνευματικά του παιδιά με ανάρμοστο τρόπο. Ακόμη χειρότερες ήταν οι κατηγορίες περί αιρέσεως και αναγνώσεως απαγορευμένων βιβλίων που του απηύθυναν οι κατήγοροί του. Για όλα αυτά πρότειναν να τον πνίξουν ή να τον κάψουν, ως άξιο τέτοιας φοβερής τιμωρίας ενώπιον του λαού.

Στη δίκη ενώπιον του πρίγκιπα και του επισκόπου, ο όσιος απάντησε ταπεινά σε όλες τις άδικες αυτές κατηγορίες. Παρά την αθωότητά του, του απαγόρευσαν να ιερουργεί και τον επέστρεψαν στην παλιά του μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου. Φοβερή ξηρασία ξέσπασε αμέσως πάνω στην πόλη, ως αποτέλεσμα της οργής του Θεού για την άδικη αυτή απόφαση εναντίον του οσίου. Μόνο όταν ο επίσκοπος Ιγνάτιος συγχώρησε τον Αβράμιο και του επέτρεψε ξανά να ιερουργεί και να κηρύσσει, η βροχή επέστρεψε.

Ο ευλαβής επίσκοπος Ιγνάτιος έκτισε στη συνέχεια νέα μονή προς τιμήν της Καταθέσεως της Τιμίας Εσθήτος της Θεοτόκου. Εμπιστεύθηκε την πνευματική διεύθυνση της μονής στον όσιο Αβράμιο και ο ίδιος εγκαταστάθηκε εκεί, αποσυρόμενος από την ενεργό ποιμαντορία λόγω ηλικίας. Πολλοί επιθυμούσαν να μπουν στη μονή υπό την καθοδήγηση του οσίου, αλλά εκείνος τους εξέταζε σχολαστικά και επί μακρόν. Έτσι στη μονή του παρέμεναν μόνο δεκαεπτά αδελφοί, αλλά όλοι διακρίνονταν για βαθιά πνευματική προκοπή και αρετή.

Μετά την κοίμηση του πνευματικού του φίλου Ιγνατίου, ο όσιος Αβράμιος προέτρεπε επιμόνως τους αδελφούς να μελετούν τον θάνατο. Τους καλούσε να προσεύχονται μέρα και νύχτα, ώστε να μην κατακριθούν στη φοβερή Κρίση που θα έρθει στο τέλος. Ο όσιος εκοιμήθη ειρηνικά λίγο μετά το έτος χίλια διακόσια είκοσι τέσσερα, αφού πέρασε πενήντα ολόκληρα χρόνια στη μοναχική ζωή. Στα τέλη του δέκατου τρίτου αιώνα η Εκκλησία είχε ήδη συντάξει επίσημη ακολουθία προς τιμήν του και του μαθητή του Εφραίμ.

Η φοβερή μογγολοταταρική επιδρομή, που θεωρήθηκε οργή του Θεού για τις αμαρτίες του έθνους, αναθέρμανε το κήρυγμα της μετανοίας του οσίου. Ταις πρεσβείαις του οσίου Αβραμίου του Σμολένσκ, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.