Ο Άγιος Μάρτυρας Πατροκλής της Τρώας

Στα ανήσυχα χρόνια του αυτοκράτορα Αυρηλιανού, εκεί όπου ο διωγμός των χριστιανών μαινόταν σκληρός στη Γαλατία και σε άλλους τόπους, ζούσε ένας ευσεβής άνθρωπος. Στην πόλη Τρικασσίνη, που σήμερα ονομάζεται Τρωάς της Γαλλίας, κατοικούσε ο τίμιος αυτός ανήρ με το όνομα Πατροκλής. Είχε κληρονομήσει από τους γονείς του ένα μεγάλο σπίτι στις παρυφές της πόλης, μαζί με πλούσια περιουσία και πολλά υπάρχοντα. Υπηρετούσε τον Θεό μέρα και νύχτα, καθώς αγαπούσε τον άγιο Νόμο Του και διήγε αυστηρή χριστιανική και ευσεβή ζωή.

Είχε εκπαιδευτεί καλά στα γράμματα και στις επιστήμες, και μελετούσε με μεγάλο ζήλο τη θεία Γραφή κάθε στιγμή της ημέρας. Έπαιρνε τροφή μόνο μία φορά την ημέρα, και αυτή τη δωδέκατη ώρα, μετά από προσευχές και δοξολογίες προς τον Κύριο. Τα πλούτη που είχε τα μοίραζε με γενναιοδωρία στους ενδεείς, στις χήρες και στα ορφανά, και ιδιαίτερα στους πτωχούς πιστούς αδελφούς. Η ευσπλαχνία του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε οι φτωχοί τον δέχονταν σαν αυθεντικό διανομέα ουρανίων θησαυρών της θείας προνοίας.

Δεν συγκέντρωνε εξάλλου θησαυρούς στη γη, αλλά μόνο στους ουρανούς, αποφεύγοντας κάθε ευχαρίστηση του παρόντος κόσμου. Επεδίωκε αποκλειστικά την απόκτηση της επουρανίου Βασιλείας, και ζούσε μέσα σε φόβο Θεού, σε νηστεία και σε αδιάκοπη προσευχή. Ο Κύριος του παρέσχε εξουσία πάνω στα δαιμόνια, και του χάρισε το χάρισμα της θαυματουργικής ιάσεως πολλών ασθενών. Όταν ο αυτοκράτορας Αυρηλιανός έφθασε από την πόλη Σενόνια στην Τρικασσίνη, άκουσε για τον φημισμένο αυτό άγιο και διέταξε να τον φέρουν μπροστά του.

Ο Πατροκλής στάθηκε ενώπιον του τυράννου με σταθερό φρόνημα, και κήρυξε ανοιχτά την πίστη του στον αληθινό Θεό. Όταν ο Αυρηλιανός του πρόσταξε να προσκυνήσει τα είδωλα και να λάβει για αυτό μεγάλες τιμές και πλούτο, ο άγιος απέρριψε την πρόταση. Είπε με σαφήνεια ότι λατρεύει μόνο τον αληθινό Θεό, που έπλασε τον ουρανό, τη γη, τη θάλασσα και κάθε ορατό και αόρατο πλάσμα. Έπειτα ο μάρτυρας ονόμασε με παρρησία τον αυτοκράτορα φτωχό, εξηγώντας ότι του λείπουν εντελώς τα ουράνια αγαθά.

Όταν ο Αυρηλιανός εξεπλάγη και τον ρώτησε πώς τολμά να ονομάσει φτωχό έναν αυτοκράτορα με αμέτρητα γήινα θησαυρίσματα, ο άγιος απάντησε ξεκάθαρα. Του εξήγησε ότι όντως έχει πολλούς επίγειους θησαυρούς, αλλά δεν έχει ουράνιους θησαυρούς για τη μέλλουσα ζωή. Επειδή δεν πιστεύει στον Χριστό και στην ανάσταση, δεν θα λάβει τη μακαριότητα του Παραδείσου, και επομένως παραμένει βαθιά φτωχός. Ο τύραννος γέμισε οργή με τέτοια λόγια, και διέταξε να βάλουν στα πόδια του μάρτυρα σιδερένιες πεδάλες πυρακτωμένες από τη φωτιά.

Πρόσταξε επίσης να δέσουν με βία τα χέρια του από πίσω με σιδερένιες αλυσίδες αναμμένες μέσα στις φλόγες της κολάσεως. Έπειτα τον έριξε αμέσως στη σκοτεινή φυλακή, για να σκεφθεί κάποιον αποτελεσματικό τρόπο εξοντώσεως του γενναίου ομολογητή του Χριστού. Μετά από τρεις ημέρες ο Αυρηλιανός κάθισε στη δημόσια δικαστική του έδρα, και διέταξε να φέρουν τον μάρτυρα ξανά μπροστά του. Καταδίκασε τότε τον άγιο Πατροκλή σε αποκεφαλισμό με μάχαιρα, για τη σταθερή του άρνηση να θυσιάσει στα είδωλα της αυτοκρατορίας.

Ο μάρτυρας δέχθηκε την απόφαση με μεγάλη χαρά, βλέποντας ότι ο Κύριος τον αξίωνε να αναβεί στη μαρτυρική κορυφή. Οι στρατιώτες πήραν τον άγιο και τον οδήγησαν στις όχθες του ποταμού Σηκουάνα, του σημερινού Σηκουάνα της Γαλλίας. Ο αυτοκράτορας είχε διατάξει να τον αποκεφαλίσουν εκεί, σε βαλτώδες έδαφος, για να μην έχει συνηθισμένη ταφή ο μάρτυρας. Ήθελε σκόπιμα να φάνε το σώμα του τα ερπετά, τα όρνεα και τα άγρια ζώα της περιοχής.

Καθώς όμως οι στρατιώτες προετοίμαζαν την εκτέλεση, τα μάτια τους θαμπώθηκαν θαυμαστά, και ο άγιος Πατροκλής εξαφανίστηκε από μπροστά τους. Πέρασε τότε τον ποταμό περπατώντας πάνω στα νερά, και ανέβηκε σε λόφο της απέναντι όχθης για να προσευχηθεί. Οι στρατιώτες όταν τελικά συνήλθαν από τη θαμπωμένη όρασή τους, εξεπλάγηκαν τρομερά με την εξαφάνιση του μάρτυρα από τα δεσμά τους. Μερικοί από αυτούς δόξασαν τον Θεό για το θαύμα, ενώ άλλοι απέδωσαν το συμβάν σε μαγικές δυνάμεις.

Φοβήθηκαν να επιστρέψουν με άδεια χέρια στον τσάρο, που θα τους θεωρούσε υπεύθυνους για την απόδραση του καταδίκου. Μια ειδωλολάτρισσα γυναίκα που πλεούσε στο ποτάμι έδειξε τότε στους στρατιώτες τον τόπο όπου βρισκόταν ο μάρτυρας Πατροκλής. Οι στρατιώτες πέρασαν αμέσως τον ποταμό με βάρκα και ανέβηκαν στον λόφο, όπου βρήκαν τον άγιο πεσμένο πρόσωπο με πρόσωπο στη γη. Ο μάρτυρας προσευχόταν εκεί στον Κύριο, ακριβώς όπως είχε υποδείξει η ειδωλολάτρισσα γυναίκα που τους είχε πληροφορήσει.

Ο μεγαλύτερος στρατιώτης τού μίλησε με αυστηρότητα και του δήλωσε ότι αξίζει θάνατο, επειδή είχε διαφύγει από τα χέρια τους. Του ζήτησε να θυσιάσει στα είδωλα αν επιθυμούσε να ζήσει, αλλά ο άγιος αρνήθηκε σταθερά να προσκυνήσει τους ασεβείς δαίμονες. Δήλωσε με παρρησία ότι λατρεύει μόνο τον έναν αληθινό Θεό, και προχώρησε σε υψηλό θεολογικό κήρυγμα για την ορθή πίστη. Μίλησε για τον άναρχο Θεό που δημιούργησε τα ορατά και τα αόρατα, και έστειλε τον Μονογενή Υιό Του Σωτήρα του κόσμου.

Ομολόγησε ότι ο Χριστός έχυσε το άγιο αίμα Του για να λυτρώσει τους ανθρώπους από τον αιώνιο θάνατο της απωλείας. Οι στρατιώτες γέμισαν οργή για τα λόγια αυτά, και γύμνωσαν τα ξίφη τους για να αποκεφαλίσουν τον γενναίο ομολογητή. Ο μάρτυρας στράφηκε στραμμένος προς τον Θεό και είπε ότι παραδίδει το πνεύμα του στα χέρια του Κυρίου. Έπειτα από αυτές τις λέξεις ο άγιος Πατροκλής αποκεφαλίστηκε στο ευλογημένο εκείνο μέρος, την δεκάτη εβδόμη Αυγούστου.

Δύο ευσεβείς γέροντες πτωχοί έθαψαν με δάκρυα και κεριά το ιερό λείψανό του μαζί με τον πρωτοπρεσβύτερο Ευσέβιο και τον διάκονο Λιβέριο. Ταις πρεσβείαις του αγίου μάρτυρος Πατροκλέους της Τρώας, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.