Στα σκοτεινά χρόνια του Ουαλεριανού, όταν η αυτοκρατορική οργή ξεσπούσε ξανά απέναντι στους χριστιανούς, τρεις φωτεινές μορφές της Ρωμαϊκής Εκκλησίας στάθηκαν αδιαπραγμάτευτες μπροστά στους ειδωλολατρικούς βωμούς. Στους δρόμους της αιώνιας πόλης, ο διωγμός είχε ντύσει την αγωνία σε καθημερινό ένδυμα, και κάθε ομολογητής γνώριζε πως ο επόμενος καλεσμένος στο μαρτύριο μπορεί να ήταν ο ίδιος. Ο Ξύστος, ή αλλιώς Σίξτος, ήταν Αθηναίος φιλόσοφος που μετά την επιστροφή του στον Χριστό αναδείχθηκε σταδιακά στους βαθμούς της ιεροσύνης. Όταν έφτασε στη Ρώμη, φάνηκε σοφός και ευσεβής, και ανέβηκε στον επισκοπικό θρόνο της πρωτεύουσας μετά τον μαρτυρικό θάνατο του προκατόχου του Στεφάνου.

Πρώτος εκείνος προσέφερε ως θυσία τον εαυτό του, ομολογώντας με παρρησία το όνομα του Χριστού, και απέτεμαν το άγιο κεφάλι του έξω από το ναό του Άρη. Ο Αρχιδιάκονος Λαυρέντιος ήταν από τους πιο γνωστούς κληρικούς της Ρωμαϊκής Εκκλησίας εκείνη την εποχή, και είχε αναλάβει τη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας. Φρόντιζε υπεύθυνα για τα ιερά σκεύη και τα κειμήλια, μοιράζοντας προνοητικά στους πτωχούς ό,τι του ενεπιστεύθηκε ο επίσκοπός του. Στους ταπεινούς και τους ασθενείς της Ρώμης ήταν μορφή πατρική, και η φιλανθρωπία του ξεπερνούσε κάθε όριο της ανθρώπινης ευσπλαχνίας.

Η σύλληψή του ήρθε λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του δασκάλου του, και οι αρχές απαίτησαν να παραδώσει τους κρυμμένους θησαυρούς της Εκκλησίας στο αυτοκρατορικό ταμείο. Ο Λαυρέντιος δέχθηκε φαινομενικά την απαίτηση των διωκτών και ζήτησε λίγες ημέρες προθεσμίας, ώστε να τους συγκεντρώσει. Μέσα σε αυτό το διάστημα μοίρασε με τα ίδια του τα χέρια όλα τα χρήματα και τα ιερά σκεύη στους φτωχούς, στους τυφλούς, στους χήρους και στα ορφανά της πόλης. Όταν η ημέρα του λογαριασμού έφτασε, παρουσιάστηκε στον ηγεμόνα με μια μεγάλη φάλαγγα αμαξών γεμάτες πάσχοντες ανθρώπους.

Έδειξε τα ταπεινά αυτά πλήθη και απάντησε ότι σε αυτούς ακριβώς είναι αποταμιευμένοι οι αληθινοί θησαυροί της Εκκλησίας. Επανέλαβε τον λόγο του Κυρίου, ότι εκεί δεν τρώει ο σκόρος ούτε αφανίζει η σαπίλα, ούτε διορύσσουν και κλέβουν οι κλέφτες. Οι ειδωλολάτρες εξαγριώθηκαν για την παρρησία και τον σαρκασμό αυτής της ομολογίας ενώπιον της κοσμικής εξουσίας. Διέταξαν να τον ξαπλώσουν επάνω σε πυρακτωμένη σιδερένια σχάρα, και τον έψησαν ζωντανό ανάμεσα στις φλόγες της εσχάρας.

Το πάντιμο λείψανο παρέλαβε νύχτα ένας ευσεβής χριστιανός με το όνομα Ιππόλυτος, και του πρόσφερε με σεβασμό χριστιανική ταφή. Όταν όμως ο ηγεμόνας έμαθε για τη φιλάδελφη αυτή πράξη, οργίστηκε εκ νέου και διέταξε να τον σύρουν άγρια άλογα μέσα σε αγκαθωτούς θάμνους. Έτσι παρέδωσε μαρτυρικά την ψυχή του και ο γενναίος Ιππόλυτος, στεφανωμένος μαζί με τους συνάθλους του. Ταις πρεσβείαις των αγίων Λαυρεντίου, Ξύστου και Ιππολύτου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.