Μέσα στο φως ενός ψηλού δάσους της Φινλανδίας, σε μια ολόλευκη μονή πάνω σε μυστηριώδη λίμνη, στέκεται μια εικόνα μοναδική στον κόσμο. Στο νέο μοναστήρι του Βαλαάμ, στο Χεινάβεσι, η Παναγία υψώνεται ολόσωμη πάνω σε λευκό σύννεφο, με γερτό βλέμμα και απέραντη γαλήνη. Φοράει ένα φωτεινό κόκκινο μανδύα και ένα σκούρο γαλάζιο χιτώνα, ενώ στην αριστερή της αγκαλιά κρατάει το θείο Βρέφος. Ο μικρός Χριστός φοράει ένα λεπτό απαλό κιτρινωπό ένδυμα και με το δεξί χέρι ευλογεί τους πιστούς.

Στο αριστερό κρατάει σφαίρα στεφανωμένη με σταυρό, σύμβολο ότι είναι ο Δημιουργός του κόσμου και Βασιλιάς των πάντων. Η Παναγία δείχνει με το δεξί της χέρι προς τον Υιό της, στο γνωστό σχήμα της Οδηγήτριας. Η εικόνα είναι μεγάλη και επιβλητική, ζωγραφισμένη πάνω σε λεπτό φλαμούρι, με ύψος εκατόν τριάντα δύο εκατοστά. Σύμφωνα με την επιγραφή που σώθηκε, η εικόνα ζωγραφίστηκε το χίλια οκτακόσια εβδομήντα οκτώ, ως έργο των μοναχών της παλιάς Λαύρας του Βαλαάμ.

Η παράδοση αποδίδει το έργο στον πατέρα Αλίπιο, έναν από τους πιο χαρισματικούς αγιογράφους της αρχικής Μονής. Εκείνος την έγραψε λίγα μόνο χρόνια μετά την άφιξή του, πριν ακόμη γίνει επίσημα δόκιμος μοναχός. Αργότερα έλαβε την κουρά μοναχού το χίλια οκτακόσια ογδόντα τέσσερα και χειροτονήθηκε ιερομόναχος το χίλια οκτακόσια ενενήντα τρία. Η εικόνα φιλοτεχνήθηκε με την τεχνοτροπία του τέλους του δέκατου ένατου αιώνα, σε νατουραλιστικό ύφος της εποχής.

Ο επιδέξιος αγιογράφος χρησιμοποίησε ταυτόχρονα αυγοτέμπερα και ελαιογραφία, συνδυάζοντας με ξεχωριστή δεξιοτεχνία τις δύο διαφορετικές παραδοσιακές τεχνικές. Αρχικά η εικόνα προοριζόταν για τον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μέσα στη μεγάλη Λαύρα του Βαλαάμ. Αυτό όμως δεν συνέβη ποτέ και έτσι η ιερή μορφή τοποθετήθηκε σε διάφορα μέρη της μονής. Για πολλά χρόνια έμεινε ξεχασμένη στον ναό του αγίου Νικολάου του θαυματουργού, μαζί με άλλες παλιές εικόνες.

Το χίλια οκτακόσια ενενήντα επτά η εικόνα ξαναβρέθηκε με θαυμαστό τρόπο και απέκτησε φήμη θαυματουργής χάρης. Η αναγνώριση ήρθε χάρη σε μια σειρά οραμάτων της Παναγίας, που είδε μια ηλικιωμένη γυναίκα από την Αγία Πετρούπολη. Η ευλαβέστατη Ναταλία Ανδρέγιεβνα Ανδρέγιεβα έπασχε από βαριά ρευματοειδή αρθρίτιδα και μετά βίας μπορούσε να περπατήσει με μπαστούνι. Είχε μείνει χήρα και έζησε σε γηροκομείο της πόλης, ζητώντας ταπεινά ελεημοσύνη για τη συντήρησή της.

Όλα της τα λιγοστά χρήματα τα είχε ξοδέψει εδώ και χρόνια σε γιατρούς και θεραπείες, χωρίς όμως κάποιο αποτέλεσμα. Έπασχε εδώ και χρόνια από κρυάδα που πήρε καθώς έπλενε ρούχα, και το σώμα της βασανιζόταν σκληρά. Όταν μετακόμισε στο Κιέκισαλμι της Φινλανδίας, έμαθε για τα θαύματα στον τάφο των αγίων ιδρυτών της μονής. Με βαθιά λαχτάρα προσευχόταν στους αγίους Σέργιο και Ερμάνο του Βαλαάμ, ζητώντας θεραπεία από τους πόνους της.

Η ίδια η Παναγία της εμφανίστηκε σε πολλαπλά οράματα και της υπέδειξε τη ξεχασμένη εικόνα μέσα στη μονή. Όταν η Ναταλία πήγε στο Βαλαάμ και προσκύνησε την εικόνα, θεραπεύτηκε εντελώς από τη βαριά ασθένειά της. Από εκείνη τη μνημειώδη στιγμή η εικόνα αναγνωρίστηκε επίσημα ως θαυματουργή και τοποθετήθηκε σε ξεχωριστό περίτεχνο προσκυνητάρι. Παρά τη μακρά ιστορία της Λαύρας του Βαλαάμ, η μονή δεν είχε δική της ιδιαίτερη εικόνα της Θεοτόκου.

Η εικόνα του πατρός Αλιπίου ήρθε να καλύψει αυτό το κενό και έγινε το πνευματικό σύμβολο της αδελφότητας. Μέσα στις βίαιες αναταραχές του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η ιερή εικόνα μεταφέρθηκε με ασφάλεια στη μακρινή Φινλανδία. Μαζί της μεταφέρθηκαν με προσοχή πολλοί άλλοι θησαυροί του Βαλαάμ και το μεγαλύτερο μέρος των μοναχών της μονής. Τώρα η εικόνα κατέχει περίοπτη θέση στον μεγάλο ναό της Μεταμορφώσεως του Κυρίου, στη νέα μονή του Βαλαάμ.

Το χίλια εννιακόσια ογδόντα επτά οι επίσκοποι της αυτόνομης Ορθοδόξου Εκκλησίας της Φινλανδίας καθιέρωσαν ετήσια εορτή προς τιμή της εικόνας. Όρισαν την εβδόμη του Αυγούστου ως ημέρα πανηγυρισμού, και ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Παύλος συνέθεσε το απολυτίκιο και το κοντάκιο. Στις τριάντα Ιουλίου του δύο χιλιάδες πέντε η εικόνα ταξίδεψε για πρώτη φορά στη Βόρειο Αμερική, με τον αρχιεπίσκοπο Λέοντα. Ταις πρεσβείαις της Υπεραγίας Θεοτόκου του Βαλαάμ, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.