Στην κορυφή του Θαβώρ έπεσε ένα φως που δεν ανήκε σε τούτο τον κόσμο, και η σιωπή του βουνού γέμισε αιώνια λάμψη. Τρεις μαθητές ένιωσαν τη γη να τους τραβά τα γόνατα, καθώς το πρόσωπο του Διδασκάλου άστραφτε σαν τον ίδιο τον ήλιο. Σύμφωνα με τη διήγηση των ευαγγελιστών, ο Κύριος Ιησούς Χριστός πήρε μαζί Του τον Πέτρο, τον Ιωάννη και τον Ιάκωβο. Ανέβηκε μαζί τους στο όρος Θαβώρ, για να προσευχηθεί στον Πατέρα Του και να αποκαλύψει το φως της δόξας Του.

Όπως σημειώνει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, επέλεξε τρεις μόνον αποστόλους, ως προκρίτους και υπερέχοντες ανάμεσα στους δώδεκα. Ο Πέτρος προκρίθηκε επειδή αγαπούσε πολύ τον Χριστό και έδειχνε φλογερό ζήλο στην ομολογία της πίστεως. Ο Ιωάννης διαλέχθηκε επειδή αγαπιόταν θερμά από τον Χριστό, με την αγάπη του υιοθετημένου παρθένου μαθητή. Ο Ιάκωβος προκρίθηκε διότι μπορούσε να πιει το ποτήριο του θανάτου, το οποίο και ο ίδιος ο Κύριος επρόκειτο να γευθεί.

Έτσι και οι τρεις απόστολοι αντιπροσώπευαν με μυστικό τρόπο τρεις βασικές αρετές της εκκλησιαστικής ζωής, την πίστη, την ελπίδα και την αγάπη. Ανέβηκαν λοιπόν στο όρος Θαβώρ και ετοιμάστηκαν με προσευχή, χωρίς να γνωρίζουν ακόμη την υπερφυή εμπειρία που θα ζούσαν. Η νύχτα έπεσε σιωπηλή στις πλαγιές του βουνού, ενώ ο Διδάσκαλος είχε ήδη αποτραβηχτεί λίγο πιο πέρα για προσευχή. Οι μαθητές περίμεναν με απορία στην καρδιά τους τι ακριβώς ήθελε να τους φανερώσει εκείνη τη νύχτα ο Κύριος.

Οι τρεις μαθητές, κουρασμένοι από τη δύσκολη ανάβαση στο Θαβώρ, κάθισαν να ξεκουραστούν και αμέσως έπεσαν σε βαθύ ύπνο της νύχτας. Όταν όμως ξύπνησαν αργότερα, αντίκρισαν ένα απροσδόκητο και πραγματικά εξαίσιο θέαμα στην κορυφή του ιερού όρους. Το πρόσωπο του Κυρίου άστραφτε ολόκληρο σαν τον ήλιο και τα φορέματά Του φάνηκαν στα μάτια τους λευκά σαν το φως. Τον περιστοίχιζαν και συνομιλούσαν μαζί Του δυο μεγάλοι άνδρες της παλαιάς διαθήκης, ο Μωϋσής και ο προφήτης Ηλίας.

Γράφει χαρακτηριστικά ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ότι ο Κύριος έφερε αυτούς τους δύο για να διορθώσει τις σφαλερές υποψίες των ανθρώπων. Άλλοι θεωρούσαν τον Χριστό ως τον Ηλία και άλλοι ως τον Ιερεμία, καθώς δεν είχαν συλλάβει την αληθινή Του ταυτότητα. Παρουσίασε λοιπόν στο Θαβώρ τους κορυφαίους προφήτες, ώστε να γνωρίσουν μέσω των μαθητών όλοι οι άνθρωποι την υπεροχή Του. Ο Χριστός είναι δεσπότης, ενώ οι προφήτες είναι δούλοι, και έτσι φάνηκε καθαρά η ανυπέρβλητη απόσταση μεταξύ τους.

Από τους αποθαμένους έφερε τον Μωϋσή, και από τους ζωντανούς έφερε τον Ηλία, για να φανερωθεί η εξουσία Του πάνω σε όλους. Έτσι έγινε εμφανές ότι ο Κύριος κατέχει με τέλειο τρόπο την εξουσία του θανάτου και της ζωής. Αφού οι μαθητές συνήλθαν κάπως από την έκπληξη και τον δυνατό φόβο τους, ο πάντα ενθουσιώδης Πέτρος μίλησε ικετευτικά. Θέλοντας να διατηρηθεί αυτή η αγία μέθη που προκαλούσε η άκτιστη ακτινοβολία του Κυρίου, ζήτησε να στήσουν εκεί τρεις σκηνές.

Μία θα ήταν για τον Κύριο, μία για τον Μωϋσή και μία για τον Ηλία, στην κορυφή του αγίου όρους. Πριν προλάβει όμως να ολοκληρώσει τη φράση του, ήρθε ένα σύννεφο φωτεινό που τους σκέπασε όλους με την παρουσία του. Μέσα από αυτό ακούστηκε φωνή που έλεγε ότι αυτός είναι ο Υιός Του ο αγαπητός, στον οποίο πρέπει να υπακούουν. Δηλαδή ο Πατήρ φανέρωσε ότι ο Ιησούς είναι ο Υιός Του, σταλμένος για να σωθεί ολόκληρος ο κόσμος της φθοράς.

Καλεί λοιπόν όλους εμάς να ακούμε με προσοχή και σεβασμό τη φωνή του Σωτήρος μέσα στην προσωπική μας ζωή. Οφείλουμε επομένως όχι μόνο να ακούμε τον Κύριο, αλλά και να Τον υπακούμε σε κάθε δρόμο που μας ανοίγει. Σε όποιον δρόμο μας οδηγεί, είμαστε υποχρεωμένοι να πειθαρχούμε με ταπείνωση, εμπιστοσύνη και ολοκληρωτική αγάπη προς Εκείνον. Η εμπειρία του Θαβώρ μένει για πάντα ως ένα ζωντανό κάλεσμα μετοχής στο άκτιστο φως της θεότητος.

Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος είναι σπουδαία δεσποτική εορτή και αποτελεί λαμπρή εξαίρεση μέσα στη σύντομη αλλά αυστηρή νηστεία του Δεκαπενταύγουστου. Επιτρέπεται εθιμικά η ιχθυοφαγία την ημέρα αυτή, ως σημάδι της χαράς και της φωτεινότητας της μεγάλης δεσποτικής εορτής. Σε πολλούς τόπους πιστεύουν ότι την παραμονή το βράδυ ανοίγουν ξαφνικά οι ουρανοί και φαίνεται το άγιο φως. Όσοι έχουν την υπομονή και την πίστη να ξαγρυπνήσουν, αξιώνονται να αντικρίσουν αυτό το ουράνιο σημάδι των αγρυπνούντων ψυχών.

Ανήμερα της εορτής οι πιστοί προσφέρουν στους ναούς τα πρώτα σταφύλια της χρονιάς, για να ευλογηθούν από τον ιερέα μετά τη θεία λειτουργία. Έπειτα διανέμονται ως ευλογία στους πιστούς, και σε ορισμένους τόπους προσφέρουν επιπλέον το πρώτο λάδι της χρονιάς για ευλογία. Πρόκειται για το αρχαίο έθιμο των απαρχών, που είναι μια αναίμακτη τελετουργική θυσιαστική προσφορά των πρώτων καρπών στον Θεό. Ο λαϊκός άνθρωπος αναθέτει έτσι την ελπίδα της επιβίωσής του στον Κύριο, ζητώντας ευλαβικά τη συνέργειά Του για τη σοδειά.

Ήδη στους Αποστολικούς Κανόνες επιτρέπεται η προσαγωγή σταφυλιών στον ναό, και ο Βαλσαμών εξηγεί την εξαίρεση αυτή για το κρασί. Ευλογημένα σταφύλια μοιράζονται με το αντίδωρο στη Λέσβο, ενώ στη Μοσχοπόταμο της Πιερίας άφηναν το πρώτο τσαμπί του τρύγου σε εικόνισμα του ναού. Δεν πρέπει εξάλλου να ξεχνούμε ότι στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος είναι αφιερωμένοι οι ναοί των μεγαλύτερων και επιβλητικότερων ελληνικών φρουρίων της παράδοσής μας. Το γεγονός αυτό δείχνει τη μεγάλη σημασία που έδινε ο λαός μας ανέκαθεν στη φωτεινή αυτή εορτή της Εκκλησίας.

Η σημασία της είναι ταυτόχρονα θρησκευτική και εθνικά αναγεννητική, αφού συνδέεται βαθιά με την αυτοσυνειδησία και την ελπίδα του γένους. Ως σπουδαία εορτή είναι και εθιμικά καθιερωμένη αργία, η οποία τηρείται με ευλάβεια από τους πιστούς της Ορθοδοξίας. Σύμφωνα με τις παραδόσεις του λαού μας, η παραβίαση αυτής της αργίας επέφερε άμεση θεϊκή τιμωρία στους ασεβείς και φιλάργυρους. Έτσι η ίδια η ημέρα γινόταν ένα ζωντανό μάθημα ευσέβειας και σεβασμού των αγίων προς όλη την παραδοσιακή κοινότητα.

Η εικόνα του Θαβώρ καλεί κάθε ψυχή να ανέβει νοερά στο όρος, ώστε να γευθεί κάτι από την άκτιστη δόξα. Το φως που είδαν οι τρεις απόστολοι παραμένει το ίδιο φως που πλημμυρίζει τους αγίους όλων των αιώνων. Είναι το φως της δευτέρας παρουσίας, που φανερώθηκε στο Θαβώρ ως πρόγευση της αιώνιας Βασιλείας του Κυρίου. Ταις πρεσβείαις των αγίων αποστόλων Πέτρου Ιακώβου και Ιωάννου των αυτοπτών της θείας Μεταμορφώσεως, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.