Πάνω στα δασωμένα υψώματα της Ουκρανίας, ανάμεσα σε λαβωμένα τείχη και απειλητικά τόξα Τατάρων, η εικόνα της Θεομήτορος του Ποτσάεφ έγινε ζωντανός σκεπαστής της ορθοδόξου ευσέβειας. Η Θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας του Ποτσάεφ συγκαταλέγεται στα πιο σεβάσμια ιερά κειμήλια της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Φυλάσσεται στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως μέσα στη μεγαλοπρεπή Λαύρα του Ποτσάεφ της Ουκρανίας, και είναι γνωστή σε ολόκληρο τον σλαβικό κόσμο, και τιμάται με ευλάβεια στη Ρωσία, τη Βοσνία. Τη Σερβία και τη Βουλγαρία, στη Λαύρα του Ποτσάεφ φυλάσσεται ως θησαυρός εδώ και τετρακόσια χρόνια, διαρκώς ευεργετώντας τους ευσεβείς προσκυνητές.

Πολυάριθμα θαύματα έχουν συντελεσθεί ενώπιον της αγίας εικόνας, και καταγράφονται σε ειδικά βιβλία της μονής, και πιστοί από κάθε εθνικότητα προσήλθαν στην εικόνα και θεραπεύτηκαν από ασθένειες. Απελευθερώθηκαν από ακάθαρτα πνεύματα και αφέθηκαν από αιχμαλωσία, πολλοί αμαρτωλοί οδηγήθηκαν σε ειλικρινή μετάνοια κάτω από το βλέμμα της Θεομήτορος. Η Ορθόδοξη Εκκλησία ευλογεί τη μνήμη του ως αληθινό υπόδειγμα ορθόδοξης ομολογίας μέσα στις δοκιμασίες και τις προκλήσεις της εποχής μας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία ευλογεί τη μνήμη του ως αληθινό υπόδειγμα ορθόδοξης ομολογίας μέσα στις δοκιμασίες και τις προκλήσεις της εποχής μας.

Και η σημερινή εορτή θεσπίστηκε για να μνημονεύεται η σωτηρία της μονής από την πολιορκία των Τούρκων. Το καλοκαίρι του έτους χίλια εξακόσια εβδομήντα πέντε εξελισσόταν ο πόλεμος του Ζμπάραζ ανάμεσα στους Πολωνούς και τους Τούρκους εισβολείς. Επί βασιλείας του Πολωνού βασιλέα Ιωάννου του Σομπιέσκι, στρατεύματα Τατάρων υπό την ηγεσία του Νουρρεντίν επιτέθηκαν στη μονή του Ποτσάεφ. Ο Χάνος των Τατάρων διέταξε τους πολυπληθείς πολεμιστές του να περικυκλώσουν τη μονή από τις τρεις πλευρές των τειχών.

Τα αδύναμα τείχη της μονής και τα πέτρινα κτίσματα δεν προσέφεραν αξιοπρεπή προστασία ενάντια σε εκτεταμένη πολιορκία. Ο ηγούμενος Ιωσήφ Ντομπρομίρσκι παρακάλεσε την αδελφότητα και τους λαϊκούς να προσευχηθούν θερμά στους ουράνιους προστάτες τους. Οι μοναχοί και ο λαός γονάτιζαν με δάκρυα μπροστά στη θαυματουργή εικόνα και στη θήκη με τα λείψανα του Αγίου Ιώβ. Στην ανατολή του ηλίου, στις είκοσι τρεις Ιουλίου, οι Τάταροι ετοίμαζαν την τελική επίθεση κατά της κοιμωμένης μονής.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία ευλογεί τη μνήμη του ως αληθινό υπόδειγμα ορθόδοξης ομολογίας μέσα στις δοκιμασίες και τις προκλήσεις της εποχής μας. Η ιερά παράδοση της Εκκλησίας διασώζει τις ευλογημένες πτυχές της ζωής του μέσα στο Συναξάρι και στις λειτουργικές ακολουθίες των πιστών. Ο ηγούμενος διέταξε αμέσως να ψαλεί ο Ακάθιστος Ύμνος ολόκληρος προς τιμήν της Παναγίας Δεσποίνης, και στα πρώτα λόγια του ύμνου παρουσιάστηκε ξαφνικά πάνω από τον ναό η ίδια η Θεομήτωρ. Η Παναγία Δέσποινα φάνηκε σε όλους με ανοιγμένο λευκό λαμπρό ωμοφόριο, περιστοιχισμένη από αγγέλους που κρατούσαν αστραπόμορφα ξίφη.

Δίπλα στη Θεομήτορα στεκόταν ο Άγιος Ιώβ ο Ποτσάεφ, ο οποίος υποκλινόταν και την ικέτευε να υπερασπιστεί τη μονή. Οι Τάταροι νόμισαν στην αρχή ότι ο ουράνιος στρατός ήταν παραίσθηση από τις εξαντλητικές νύχτες της μάχης. Στη σύγχυση τους άρχισαν να εκτοξεύουν βέλη κατά της Παναγίας και του Αγίου Ιώβ από κάτω. Όμως τα βέλη επέστρεφαν θαυματουργικά πίσω και τραυμάτιζαν τους ίδιους τους τοξότες, σπέρνοντας πανικό στα στρατεύματα.

Ο εχθρός κυριεύθηκε από τρόμο και έφυγε μέσα στον πανικό, ποδοπατώντας και σκοτώνοντας ο ένας τον άλλον στη φυγή. Οι υπερασπιστές της μονής τους κυνήγησαν αμέσως και αιχμαλώτισαν πολλούς από τους ηττημένους πολεμιστές, και αργότερα ορισμένοι αιχμάλωτοι ασπάστηκαν την Ορθόδοξη Πίστη και παρέμειναν για πάντα στη μονή ως ευλαβείς μοναχοί. Η Ορθόδοξη Εκκλησία ευλογεί τη μνήμη του ως αληθινό υπόδειγμα ορθόδοξης ομολογίας μέσα στις δοκιμασίες και τις προκλήσεις της εποχής μας. Η ιερά παράδοση της Εκκλησίας διασώζει τις ευλογημένες πτυχές της ζωής του μέσα στο Συναξάρι και στις λειτουργικές ακολουθίες των πιστών.

Και η σωτηρία της μονής αποδόθηκε ολοκληρωτικά στη μεσιτεία της Παναγίας του Ποτσάεφ στους ορθόδοξους χριστιανούς. Στο έτος χίλια επτακόσια είκοσι ένα η μονή του Ποτσάεφ καταλήφθηκε για ένα διάστημα από τους Ουνίτες. Ακόμη και κατά τη δύσκολη αυτή εποχή για τη Λαύρα, το χρονικό της μονής καταγράφει πεντακόσια τριάντα εννέα νέα θαύματα της εικόνος. Στο δεύτερο μισό του δεκάτου ογδόου αιώνος, ο Ουνίτης κόμης Νικόλαος Ποτότσκι έγινε χρηματοδότης και ευεργέτης της μονής.

Είχε κατηγορήσει τον αμαξηλάτη του ότι προκάλεσε ανατροπή της άμαξας με τα αφηνιασμένα άλογα του δρόμου. Ο κόμης τράβηξε ένα πιστόλι για να τον σκοτώσει, και ο αμαξηλάτης κάλεσε σε βοήθεια την Παναγία του Ποτσάεφ. Πολλές φορές ο Ποτότσκι προσπάθησε να πυροβολήσει, όμως το όπλο που δεν είχε ποτέ αστοχήσει αρνήθηκε να εκπυρσοκροτήσει. Ο κόμης πήγε αμέσως στη θαυματουργή εικόνα και αποφάσισε να αφιερώσει όλη την περιουσία του στη μονή.

Με τα χρήματα του Ποτότσκι κτίστηκε ο μεγαλοπρεπής Καθεδρικός Ναός της Κοιμήσεως, καθώς και άλλα κτίρια για τους αδελφούς. Η ιερά παράδοση της Εκκλησίας διασώζει τις ευλογημένες πτυχές της ζωής του μέσα στο Συναξάρι και στις λειτουργικές ακολουθίες των πιστών. Παναγία Δέσποινα του Ποτσάεφ, σκέπε με τη χάρη της εικόνος σου την ορθόδοξη Εκκλησία, ώστε να φυλαχθούν οι πιστοί από κάθε αιρετική απόκλιση και αρπακτική επίθεση, αμήν.