Από αρχαία πριγκιπική γενιά της Ρωσίας προήλθε ο Άγιος Ρωμανός Ολέγκοβιτς, ηγεμόνας του Ριαζάν, μάρτυρας της ορθόδοξης πίστεως και του γένους του. Έζησε σε εποχή σκληρή, όταν ολόκληρη η Ρωσική γη βρισκόταν κάτω από τον αιματηρό μογγολικό ζυγό των Τατάρων. Οι παππούδες του και άλλοι συγγενείς του πρίγκιπες είχαν ήδη πέσει νεκροί υπερασπιζόμενοι την Πατρίδα κατά τις εφόδους του φοβερού Μπατού Χαν. Από βρέφος ο νεαρός Ρωμανός ανατράφηκε με αγάπη προς την αγία πίστη του Χριστού και προς τον δοκιμαζόμενο λαό του.

Συνήθιζε να ζει μέσα σε δάκρυα και προσευχή, νοιαζόμενος αδιάκοπα για το ποίμνιο των κατοίκων του. Με ολόκληρη τη δύναμή του υπερασπιζόταν τους χριστιανούς υπηκόους του από τις βιαιοπραγίες και τις λεηλασίες των τάταρων εισπρακτόρων. Οι σκληροί εκείνοι μπασκάκοι, οι φοροσυλλέκτες των Τατάρων Χαν, μισούσαν τον ευσεβή πρίγκιπα Ρωμανό, διότι εμπόδιζε την κακία τους. Τότε άρχισαν να τον συκοφαντούν με δολιότητα μπροστά στον τάταρο ηγεμόνα Μένγκου Τιμούρ, εφευρίσκοντας ψεύτικες κατηγορίες εναντίον του.

Με τον τρόπο αυτόν επιχείρησαν να αποτινάξουν τον έλεγχο που τους ασκούσε ο ορθόδοξος πρίγκιπας του Ριαζάν. Ο πρίγκιπας του Ριαζάν δεν δίστασε να αντισταθεί στην ασύδοτη πλεονεξία τους, υπερασπιζόμενος τους πτωχούς υπηκόους από τη δουλεία και την εξαθλίωση. Το παράδειγμά του εμπνεύσθηκε από τους Αγίους ομολογητές πρίγκιπες της παλαιάς Ρωσικής γης, που υπερασπίστηκαν την αγιότητα της ορθόδοξης Εκκλησίας. Ο Άγιος Ρωμανός κλήθηκε επίσημα να εμφανιστεί στην έδρα της φοβερής τάταρης Ορδής για να απολογηθεί.

Εκεί ο Χαν Μένγκου Τιμούρ του παρουσίασε δύο επιλογές, να αρνηθεί την πίστη του ή να υποστεί φρικτό μαρτυρικό θάνατο. Ο γενναίος πρίγκιπας απάντησε ότι κανείς αληθινός χριστιανός δεν δύναται να αλλάξει την αληθινή Πίστη με μια άλλη ψεύτικη θρησκεία. Για τη σταθερή και ομολογητική απάντησή του παραδόθηκε στους δήμιους και υπέστη φρικτότατα και ασύλληπτα βασανιστήρια. Έκοψαν με σκληρότητα τη γλώσσα του, του έβγαλαν τα μάτια του από τις κόγχες και έκοψαν τα αυτιά και τα χείλη του.

Έκοψαν επίσης τα χέρια και τα πόδια του, ενώ έγδαραν το δέρμα από το κεφάλι του με απερίγραπτη αγριότητα. Στο τέλος αποκεφάλισαν το ταλαιπωρημένο σώμα του, και το ανέβασαν με χλεύη πάνω σε αιχμηρό δόρυ. Το μαρτυρικό αυτό τέλος συνέβη το έτος χίλια διακόσια εβδομήντα μετά Χριστόν, σφραγίζοντας με αίμα την ομολογία του. Η τιμή προς τον βασιλικό μάρτυρα ξεκίνησε αμέσως μετά τη μαρτυρική του τελείωση, μέσα από τον πιστό λαό του Ριαζάν.

Σύμφωνα με χρονικά της εποχής εκείνης, ο Άγιος μαζί με τον συγγενή του Μιχαήλ Βσέβολοντοβιτς απέκτησαν την ουράνια Βασιλεία ως συμμάρτυρες του Χριστού. Από το χίλια οκτακόσια πενήντα τέσσερα τελούνται κάθε χρόνο εκκλησιαστικές λιτανείες και πανηγυρικές παρακλήσεις στο Ριαζάν. Επιπλέον, ναός αφιερωμένος στον Άγιο Πρίγκιπα Ρωμανό αγιάστηκε στην ίδια πόλη το χίλια οκτακόσια εξήντα ένα. Με τις θερμές πρεσβείες του οι ορθόδοξοι πιστοί ζητούν δύναμη και ομολογητικό θάρρος μέσα στις δικές τους δοκιμασίες της επίγειας ζωής.