Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

Από τα Φάρασα της μακρινής Καππαδοκίας έφτασε στο Άγιον Όρος ένας ταπεινός μοναχός, που έγινε ο αγαπημένος γέροντας εκατομμυρίων ορθοδόξων χριστιανών παγκοσμίως. Ο Όσιος πατήρ Παΐσιος ο Αγιορείτης γεννήθηκε σε ευσεβείς γονείς, τον Πρόδρομο και την Ευλαμπία Εζνεπίδη στα Φάρασα της Καππαδοκίας. Η γέννησή του έγινε στις είκοσι πέντε Ιουλίου του έτους χίλια εννιακόσια είκοσι τέσσερα μετά Χριστόν. Λίγο πριν αναχωρήσει η οικογένειά του για την Ελλάδα εξαιτίας της ανταλλαγής πληθυσμών, βαπτίστηκε από τον Άγιο Αρσένιο τον Καππαδόκη.

Ο νονός του ήθελε να ονομάσει το παιδί Χρήστο, σύμφωνα με το όνομα του παππού του, αλλά ο αρχιμανδρίτης Αρσένιος αρνήθηκε. Είπε ότι θα ονομαστεί Αρσένιος, για να μείνει ως ζωντανή ανάμνηση στην οικογένεια από τον ίδιο τον Άγιο. Ο αρχιμανδρίτης Αρσένιος προφήτευσε επίσης ότι άφηνε στον τόπο του έναν μοναχό για το μέλλον της Εκκλησίας. Έδωσε στο παιδί ειδική ευλογία και έτσι, όπως από τον Ηλία στον Ελισσαίο, η χάρη πέρασε στο μικρό Αρσένιο.

Είχε προφητεύσει επίσης ότι ο ίδιος δεν θα ζούσε περισσότερο από σαράντα ημέρες μετά την άφιξή του στην Ελλάδα. Σαράντα ακριβώς ημέρες μετά την άφιξή τους στην Ελλάδα ο Άγιος Αρσένιος εκοιμήθη και ετάφη στην Κεφαλονιά. Η οικογένεια του μικρού Αρσενίου εγκαταστάθηκε στην Κόνιτσα της Ηπείρου, όπου εκείνος πέρασε όλη την παιδική και νεανική του ηλικία. Ανατράφηκε με τις ιστορίες για τον θαυμαστό βίο του Αγίου Αρσενίου και σε ηλικία πέντε ετών δήλωσε με τόλμη ότι θα γίνει μοναχός.

Όταν έμαθε να διαβάζει, αγαπήθηκε από όσους δεν είχαν την ευκαιρία να μάθουν τα γράμματα στην εποχή εκείνη. Πήγαινε μέσα στο δάσος για να μελετά την Αγία Γραφή και να προσεύχεται με ησυχία πολλή στον Θεό. Ευχαριστιόταν με τους βίους των Αγίων και προσπαθούσε να μιμηθεί τους ασκητικούς αγώνες τους με ζήλο και θαυμαστή ακρίβεια. Καλλιεργούσε ταυτόχρονα τις αρετές της ταπείνωσης και της αγάπης προς όλους τους ανθρώπους χωρίς καμία διάκριση και προτίμηση.

Μετά την ολοκλήρωση των βασικών σπουδών του, ο Αρσένιος δεν θέλησε να συνεχίσει την εκπαίδευσή του στα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Προτίμησε να μιμηθεί τον Χριστό και έτσι έμαθε με προθυμία την τέχνη του ξυλουργού, την οποία ασκούσε με επιμέλεια. Σε ηλικία δεκαπέντε ετών αξιώθηκε να δει τον Κύριο, εξαιτίας μίας φιλότιμης σκέψης που είχε αποκρούσει μια δαιμονική επίθεση. Από εκείνη τη στιγμή η φωτιά της θείας αγάπης φούντωσε ακόμη περισσότερο μέσα του, μαζί με βαθύ πόθο μοναχικής ζωής.

Ακολούθησαν για την Ελλάδα ταραγμένα χρόνια εξαιτίας της ξένης κατοχής και του εμφυλίου πολέμου που ξέσπασε στη χώρα μας. Κατά την περίοδο των ετών χίλια εννιακόσια σαράντα πέντε έως σαράντα εννέα ο Αρσένιος υπηρέτησε ως πολίτης και στρατιώτης την πατρίδα του. Επέδειξε στο στρατό ασύγκριτη γενναιότητα και αυτοθυσία, καθώς ήταν πρόθυμος να δίνει κάθε στιγμή και ακόμη τη ζωή του. Συχνά προσφερόταν εθελοντής να αντικαταστήσει παντρεμένους άνδρες με οικογένειες, που επρόκειτο να σταλούν στις πρώτες γραμμές του μετώπου.

Στο μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής θητείας του υπηρέτησε ως ασυρματιστής σε διάφορες πολεμικές μονάδες του ελληνικού στρατού της εποχής. Έλεγε ότι όλοι ένιωθαν ασφαλείς όταν είχαν επικοινωνία με τη Μεραρχία τους κάθε ώρα μέσω του ασυρμάτου. Συνέκρινε αργότερα την ασυρματική επικοινωνία με την προσευχή, λέγοντας ότι όσο περισσότερο προσευχόμαστε τόσο πιο ασφαλείς αισθανόμαστε πνευματικά. Μετά τον στρατό θέλησε να ασπαστεί τον αγγελικό βίο του μοναχισμού, που χαρίζει φτερά θείας αγάπης στην ψυχή.

Πήγε στο Άγιον Όρος αναζητώντας οδηγό για ζωή θείας ησυχίας, αλλά δεν κατάφερε αρχικά να εκπληρώσει την επιθυμία του. Επειδή οι άνθρωποι βρίσκονταν σε μεγάλη οικονομική δυσκολία, επέστρεψε για ένα διάστημα στην Κόνιτσα και εργάστηκε πάλι ως ξυλουργός. Κατά το έτος χίλια εννιακόσια πενήντα τρία, σε ηλικία είκοσι εννέα ετών, εγκατέλειψε οριστικά τον κόσμο και πήγε στο Άγιον Όρος. Μετά από επισκέψεις σε διάφορες σκήτες και καλύβες, ακολούθησε τη συμβουλή ενός γέροντα και εντάχθηκε στην Ιερά Μονή Εσφιγμένου του Αγίου Όρους.

Εκεί έζησε ανάμεσα σε όλους τους αδελφούς και επιδόθηκε σε αυστηρή άσκηση, ξεπερνώντας τους άλλους με τους αδιάκοπους κόπους του. Στις είκοσι επτά Μαρτίου του έτους χίλια εννιακόσια πενήντα τέσσερα κουρεύτηκε επίσημα μοναχός και έλαβε το ιερό όνομα Αβέρκιος. Επιθυμώντας αυστηρότερη ασκητική ζωή, έλαβε την ευλογία του ηγουμένου και πήγε στην Ιερά Μονή Φιλοθέου, η οποία ήταν τότε ιδιόρρυθμη. Εκεί έζησε υπό την καθοδήγηση ενός σοφού ερημίτη και ενός μοναχού γέροντα Συμεών, προετοιμαζόμενος συστηματικά για την ερημιτική ζωή.

Στις δώδεκα Μαρτίου του έτους χίλια εννιακόσια πενήντα έξι κουρεύτηκε στο Μικρό Σχήμα και έλαβε το όνομα Παΐσιος. Το νέο μοναχικό όνομα του δόθηκε χάρη στον μητροπολίτη Καισαρείας Παΐσιο τον δεύτερο, ο οποίος ήταν επίσης συμπατριώτης του από την Καππαδοκία. Τον Αύγουστο του έτους χίλια εννιακόσια πενήντα οκτώ μετακόμισε στην ερειπωμένη Μονή του Στομίου κοντά στην Κόνιτσα κατά θεϊκή έμπνευση. Έζησε εκεί τέσσερα ολόκληρα χρόνια αγγελικού βίου και ανακαίνισε τη μονή με δικά του χέρια και πολλούς ασκητικούς κόπους.

Έσωσε επίσης πολλούς απλούς ανθρώπους από τις διδασκαλίες των προτεσταντικών αιρέσεων, που δραστηριοποιούνταν δυναμικά στη μέση της περιοχής εκείνης. Κατά το έτος χίλια εννιακόσια εξήντα δύο, όταν τελείωσε το έργο της ανακαίνισης, δέχθηκε πρόσκληση και ταξίδεψε στο θεοβάδιστο όρος Σινά. Έζησε στο κελί των Αγίων Γαλακτίωνος και Επιστήμης κοντά στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης σε άνυδρο τόπο μεγάλης ησυχίας. Μια ημέρα, καθώς αναζητούσε σπίρτα για να ανάψει το λυχνάρι του, ένα φως έλαμψε δείχνοντας πού βρίσκονταν τα σπίρτα.

Ο πατήρ Παΐσιος δεν εμπιστεύθηκε αυτό το φως και έκανε τον σταυρό του, οπότε αμέσως το φως αυτό εξαφανίστηκε. Επιτέλους ζούσε όπως είχε ποθήσει για χρόνια, μόνος και κοντά στον Θεό, σε απόλυτη ησυχία και προσευχή. Αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους Βεδουίνους της περιοχής, στους οποίους έδινε τροφή και χρήματα από την εργασία του. Επέστρεψε στο Άγιον Όρος κατά το έτος χίλια εννιακόσια εξήντα τέσσερα και συνέχισε τους ασκητικούς αγώνες του παρά τις σωματικές αρρώστιες.

Συνομιλούσε με τους Αγίους που του εμφανίζονταν και είδε ζωντανά τον Φύλακα Άγγελό του σε όραμα. Άκουγε επίσης αγγελικούς ύμνους και έλαμπε το πρόσωπό του από ουράνιο φως ενώπιον των αδελφών στις στιγμές προσευχής. Κατά το έτος χίλια εννιακόσια εξήντα έξι αρρώστησε σοβαρά και υποβλήθηκε σε σοβαρή χειρουργική επέμβαση στο νοσοκομείο Παπανικολάου της Θεσσαλονίκης. Κάποιες νεαρές γυναίκες που ήθελαν να γίνουν μοναχές προσέφεραν αίμα τους για τη χειρουργική επέμβαση που τη χρειαζόταν.

Όταν ανάρρωσε, βοήθησε τις νεαρές αυτές γυναίκες να ιδρύσουν τη Μονή τους στη Σουρωτή της Θεσσαλονίκης, ενώ ο ίδιος επέστρεψε στο Άγιον Όρος. Κατά το έτος χίλια εννιακόσια εξήντα επτά μετακόμισε στα Κατουνάκια, όπου είδε άκτιστο φως και διάφορους Αγίους σε οράματα. Είδε επίσης την Παναγία Μητέρα του Θεού, ακόμη και τον ίδιο τον Χριστό, ενώ μια φορά τον επισκέφθηκε η Αγία Ευφημία. Στις δώδεκα Αυγούστου του έτους χίλια εννιακόσια εξήντα οκτώ μετακόμισε στη Μονή Σταυρονικήτα και έλαβε το Μέγα και Αγγελικό Σχήμα.

Τον έκουρε στο Μέγα Σχήμα ο Ρώσος γέροντας Τύχων, ο οποίος είχε το χάρισμα των δακρύων από τη μεγάλη του πνευματική κατάσταση. Μετά την κοίμηση του γέροντα Τύχωνος, ο πατήρ Παΐσιος επισκεπτόταν τον τάφο του να του ζητάει συμβουλές και εκείνος απαντούσε. Κατά το έτος χίλια εννιακόσια εβδομήντα εννέα μετακόμισε στο κελί της Παναγούδας της Μονής Κουτλουμουσίου κοντά στις Καρυές. Δούλεψε σκληρά για να φτιάξει εκεί ένα μικρό κελί και έμεινε στο μέρος αυτό μέχρι το τέλος της ζωής του.

Από τότε που εγκαταστάθηκε στην Παναγούδα, μεγάλος αριθμός προσκυνητών τον επισκεπτόταν καθημερινά για να πάρουν τη συμβουλή και ευχή του. Καθώς συνέχιζε την έντονη ασκητική του ζωή ξεκουραζόταν μόνο δύο ή τρεις ώρες την ημέρα, αλλά ποτέ δεν παραμελούσε τους επισκέπτες του. Πρόσφερε μικρές τυπωμένες εικόνες ως ευλογία στον κόσμο και απαντούσε σε αμέτρητα γράμματα που λάμβανε καθημερινά από όλη την οικουμένη. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του υπέφερε από διάφορες σοβαρές ασθένειες, μεταξύ των οποίων κολίτιδα, βουβωνοκήλη και τέλος καρκίνο που τον βασάνιζε αφόρητα.

Παρ όλους τους πόνους παρέμενε ήρεμος, δεν παραπονιόταν ποτέ καθόλου, και αντίθετα συνέχιζε να προσεύχεται για όλους τους ανθρώπους. Μετά το έτος χίλια εννιακόσια ενενήντα τρία άρχισε να αιμορραγεί και νοσηλεύτηκε σε διάφορα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης για ιατρική θεραπεία. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους έφυγε για τελευταία φορά από το Άγιον Όρος και πήγε στη Σουρωτή για τις πανηγύρεις της Μονής. Όταν ετοιμαζόταν να φύγει, αρρώστησε ξαφνικά και μεταφέρθηκε στο Θεαγένειο νοσοκομείο, όπου διαγνώστηκε με όγκο στο παχύ έντερο.

Στις τέσσερις Φεβρουαρίου του έτους χίλια εννιακόσια ενενήντα τέσσερα υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση, αλλά η αρρώστια δεν σταμάτησε. Ο καρκίνος μετάδωσε γρήγορα και στα πνευμόνια και στο συκώτι, και οι γιατροί δεν είχαν πλέον καμία ελπίδα. Στις έντεκα Ιουλίου του ίδιου έτους κοινώνησε για τελευταία φορά τα Άχραντα Μυστήρια του Χριστού γονατιστός δίπλα στο κρεβάτι του. Τις τελευταίες ημέρες του αρνήθηκε να πάρει φάρμακα και παυσίπονα, παρά τους φοβερούς πόνους της θανατηφόρας ασθένειάς του.

Εκοιμήθη ειρηνικά την Τρίτη δώδεκα Ιουλίου του έτους χίλια εννιακόσια ενενήντα τέσσερα και ετάφη στο Ιερό Ησυχαστήριο της Σουρωτής. Στις δεκατρείς Ιανουαρίου του έτους δύο χιλιάδες δεκαπέντε η Αγία Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου ανακήρυξε επίσημα άγιο της Εκκλησίας μας. Κύριε Ιησού Χριστέ, με τις πρεσβείες του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου, χάρισέ μας πνεύμα ταπεινό και αγάπη φιλότιμη προς όλους τους αδελφούς μας.