Ο Όσιος Νικόδημος της Λίμνης Κόζε, γνωστός στον κόσμο ως Νικήτας, γεννήθηκε στο μικρό χωριό Ιβάνκοβο της περιοχής του Ροστώφ. Καταγόταν από μία ταπεινή και ευσεβή αγροτική οικογένεια, που ζούσε με τίμια εργασία και απλή χριστιανική πίστη στα ευλογημένα ρωσικά εδάφη. Όταν ήταν ακόμη νεαρός μικρός παιδί, εργαζόταν μαζί με τον γέροντα πατέρα του στα χωράφια της φτωχικής οικογένειας. Μία ήσυχη ημέρα άκουσε καθαρά την αόρατη φωνή κάποιου που τον φώναζε δυνατά λέγοντας: «Νικόδημε, Νικόδημε».

Η μυστηριώδης εκείνη φωνή υποδείκνυε ξεκάθαρα ότι θα γινόταν στο μέλλον αληθινός μοναχός του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Μετά τον αναπάντεχο θάνατο των αγαπημένων γονέων του, ο Νικήτας έμαθε με επιμέλεια την τιμημένη τέχνη του σιδηρουργού στο Γιαροσλάβλ. Στη συνέχεια ταξίδεψε στη μεγάλη πρωτεύουσα Μόσχα για να βρει εργασία και να δοκιμάσει την τύχη του. Καθώς περπατούσε εκεί κοντά στην περιοχή Κουλίσκα, σταμάτησε σε μία απλή ταπεινή καλύβα του δια Χριστόν σαλού Ηλία.

Ο γέροντας σαλός εκείνος, μόλις είδε ξαφνικά τον Νικήτα, αναφώνησε με δυνατή φωνή: «έφθασε ο ασκητής της Χουζιούγκα της Ρωσίας». Τα προφητικά αυτά λόγια έκαναν βαθύτατη και ανεξίτηλη εντύπωση στην ψυχή του ευλαβούς νεαρού Νικήτα της εποχής. Έτσι κατάλαβε με σαφήνεια την προσωπική του κλήση από τον Κύριο για την αυστηρή μοναχική πολιτεία. Αμέσως μετά τη συγκλονιστική εκείνη συνάντηση μοίρασε γενναιόδωρα όλα τα υπάρχοντά του στους φτωχούς και απόρους της εποχής.

Πήγε έπειτα στον σεβάσμιο αρχιμανδρίτη Παφνούτιο της μονής Τσούντοφ, που ήταν αφιερωμένη στο Θαύμα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Ζήτησε ταπεινά να γίνει δεκτός ως αδελφός της κοινοβιακής αδελφότητος και τονίσθηκε εκεί μοναχός με το νέο όνομα Νικόδημος. Για έντεκα ολόκληρα χρόνια ο όσιος Νικόδημος υπήρξε λαμπρό υπόδειγμα αρετής για όλους τους αδελφούς του μοναστηρίου. Διέπρεψε ιδιαιτέρως στις ευλογημένες αρετές της ταπεινώσεως, της απόλυτης υπακοής, της ακτημοσύνης και της θερμής αδελφικής αγάπης.

Όταν ο σεβάσμιος ηγούμενος Παφνούτιος εξελέγη μητροπολίτης της επαρχίας Σαρσκ, πήρε αμέσως μαζί του τον αγαπημένο μαθητή Νικόδημο. Όμως ο όσιος επιθυμούσε εσωτερικά μία πιο αυστηρή ησυχαστική και απομονωμένη ασκητική πολιτεία μέσα στην έρημο της Ρωσίας. Έτσι παρέμενε στην ψυχή του διαρκώς η φλογερή επιθυμία της πραγματικής ησυχαστικής ζωής με τον Χριστό. Έτσι, με την ευλογία του γέροντα μητροπολίτου, ταξίδεψε προς τον βορρά της απέραντης ορθόδοξης ρωσικής χώρας.

Έφθασε αρχικά στη μονή της Λίμνης Κόζε και έμεινε εκεί ως κοινοβιάτης μοναχός για ενάμιση χρόνο. Η φλογερή επιθυμία της απόλυτης ησυχίας τον οδήγησε όμως στο μικρό ποτάμι Χουζιούγκα, πέντε βέρστια μακριά από τη μονή. Εκεί έκτισε ταπεινά ένα μικρό κελλί μέσα στα πυκνά παρθένα δάση και έζησε αδιαλείπτως για τριάντα πέντε ολόκληρα χρόνια. Ο όσιος εμιμήθη πιστά την υψηλή ασκητική πολιτεία του μεγάλου Παύλου του Θηβαίου, του πρωτομαρτύρα της ησυχαστικής ερήμου.

Εκπλήρωνε τον αυστηρό κανόνα της προσευχής του για όλο τον κόσμο σε απόλυτη και βαθύτατη ησυχία. Μοιραζόταν με τους αδελφούς του μοναστηρίου τους καρπούς των χειρωνακτικών του κόπων και ιδιαιτέρως τα ψάρια που έπιανε. Άγρια ελάφια περπατούσαν ήσυχα γύρω από την ταπεινή ασκητική του καλύβα χωρίς τον παραμικρό φόβο για τον όσιο. Περνούσε ολόκληρες τις νύχτες προσευχόμενος ορθός μπροστά στις ιερές εικόνες, και μόνο σπάνια επέτρεπε στον εαυτό του να κοιμηθεί.

Με τους αυστηρούς ασκητικούς αγώνες έφθασε σε υψηλό βαθμό πνευματικής τελειώσεως και απέκτησε το χάρισμα των δακρύων. Έλαβε επίσης από τον Κύριο το δώρο της αδιάλειπτης νοεράς προσευχής και της θεραπείας των ασθενών. Κάποια ευλογημένη ημέρα εμφανίστηκαν αναπάντεχα στον γέροντα όσιο δύο φωτεινοί άνδρες, ντυμένοι αγγελοπρεπώς με τα μοναχικά σχήματα. Ήσαν ο Άγιος Αλέξιος μητροπολίτης Μόσχας και ο Άγιος Διονύσιος αρχιμανδρίτης της Λαύρας του Αγίου Σεργίου της Τριάδος.

Του ανήγγειλαν προφητικά ότι μετά από σαράντα ημέρες θα έφευγε από τον πρόσκαιρο κόσμο για τον αιώνιο Κύριο. Πράγματι, την τρίτη Ιουλίου εκοιμήθη γαλήνια και τα ιερά λείψανά του αναπαύονται στη μονή της Λίμνης Κόζε. Δια πρεσβειών του Οσίου Νικοδήμου της Λίμνης Κόζε, Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον τας ψυχάς ημών των αμαρτωλών δούλων σου.