Οι Άγιοι Μάρτυρες Ζήνων και Ζηνάς υπήρξαν δύο φωτεινά υποδείγματα αληθινής χριστιανικής πίστεως και ομολογητικής γενναιότητας στους ρωμαϊκούς διωγμούς. Ο σεβάσμιος Άγιος Ζήνων καταγόταν από την αρχαία πόλη Φιλαδέλφεια της Αραβίας, η οποία στα παλαιά χρόνια ονομαζόταν Εμάν. Ο μακάριος αυτός γενναίος ομολογητής διέθετε μια εξαιρετικά μεγάλη και πολύτιμη οικογενειακή περιουσία, την οποία είχε κληρονομήσει από τους ευγενείς γονείς του. Ο Ζηνάς ήταν ο πιστός και ευλαβής υπηρέτης του Αγίου Ζήνωνος και έκαιγε φλογερά από τον πύρινο πόθο να μαρτυρήσει για τον Σωτήρα Χριστό.

Όταν άρχισε ο σκληρός διωγμός των ορθόδοξων χριστιανών επί του ηγεμόνα Μαξιμιανού, ο Ζήνων αποφάσισε ομολογητικά να αποδείξει την πίστη του. Ο φλογερός Ζήνων μοίρασε τότε όλη την επίγεια περιουσία του στους πτωχούς αδελφούς του και απελευθέρωσε όλους τους δούλους του. Σε αυτή την πανευλογημένη εκούσια αυτοθυσία ο πιστός Ζηνάς δεν θέλησε να εγκαταλείψει τον ευλαβή κύριο και αφέντη του. Ζήτησε επιμόνως να ακολουθήσει τον σεβάσμιο Ζήνωνα στο φοβερό δικαστήριο και στη μαρτυρική του πορεία προς τον ένδοξο Χριστό.

Έτσι μαζί παρουσιάστηκαν με γενναιότητα ενώπιον του ασεβούς ηγεμόνα της επαρχίας με την ψυχή τους έτοιμη για το γενναίο μαρτύριο. Η αδιάλυτη πνευματική σύνδεση αφέντη και υπηρέτη αποτέλεσε φωτεινό υπόδειγμα της χριστιανικής ισότητας ανάμεσα στους ορθοδόξους πιστούς της εποχής εκείνης. Ο σεβάσμιος Ζήνων, βλέποντας ότι ο ηγεμόνας πραγματικά παραδίδονταν με εθελοδουλία στη λατρεία των ψεύτικων ειδώλων, τον επετίμησε με παρρησία και ένταση. Ο εξοργισμένος ηγεμόνας αμέσως διέταξε τους ασεβείς υπασπιστές του να χτυπήσουν με ωμότητα τον Άγιο με σκληρά λουριά από βοδινό δέρμα.

Κατά τη διάρκεια του βασανισμού αυτού, ο Άγιος Ζήνων άπλωσε με δύναμη το χέρι του και χτύπησε το άσπλαχνο τοίχο του ειδωλικού ναού. Με αυτή τη γενναία θεόσδοτη ενέργεια ο μακάριος ομολογητής έριξε ολόκληρο τον ειδωλολατρικό ναό κάτω και τον γκρέμισε ολοσχερώς. Για το θαυμαστό αυτό περιστατικό οι σκληροί δήμιοι κρέμασαν τον γενναίο Άγιο και άρχισαν να ξύνουν με βασανιστικούς τρόπους το σώμα του. Έτριβαν τις βαθιές πληγές του ασπλαχνία με σκληρά αλάτι και δυνατό ξύδι, προκαλώντας του ανυποφόρητους και αβάσταχτους πόνους.

Στη συνέχεια οι ωμοί δήμιοι έβαλαν τα πόδια του ομολογητή σε μια βαριά ξύλινη παγίδα, σφηνώνοντάς τα με τέσσερα σιδερένια καρφιά. Στον τόπο εκείνο του φοβερού μαρτυρίου του Αγίου Ζήνωνος έφτασε αμέσως ο πιστός υπηρέτης του Ζηνάς, εμπνεόμενος από το παράδειγμα. Τον παρακάλεσε με πολλά δάκρυα να μην τον αποπέμψει και να μην τον εγκαταλείψει στη δυσκολία της ομολογητικής του ώρας. Η αφοσίωση του Ζηνά προς τον Ζήνωνα ξεπερνούσε τη συνηθισμένη υπηρετική σχέση και έφτανε στα πνευματικά ύψη της αληθινής χριστιανικής αδελφοσύνης.

Όταν ο ασεβής ηγεμόνας πληροφορήθηκε αυτή τη γενναία στάση του πιστού Ζηνά, έδωσε αμέσως διαταγή να φυλακίσει και αυτόν στην ίδια ξύλινη παγίδα. Όταν οι δύο γενναίοι ομολογητές μάρτυρες οδηγήθηκαν αμέσως μπροστά στο σκληρό βήμα του ηγεμόνα, αρνήθηκαν με σθένος να αρνηθούν τον Σωτήρα Χριστό. Οι ασεβείς δήμιοι τους παρέδωσαν τότε σε νέα φοβερά βασανιστήρια, ξυλοκοπώντας με μανία τα ευλογημένα τους σώματα μέχρι τη λιποθυμία. Τον Άγιο Ζήνωνα τον έκαψαν επιπλέον με πυρακτωμένα σιδερένια ραβδιά στο στήθος, ακριβώς στο σημείο όπου ευρίσκεται η καρδιά.

Στη συνέχεια κρέμασαν και τους δύο μάρτυρες πάνω σε ένα δένδρο και έδεσαν στα πόδια τους τεράστια και βαριά πέτρινα λίθαρα. Στη συνέχεια έκαψαν τους μύες των ποδιών τους με δυνατή φωτιά και τους έριξαν σε ένα φοβερό λάκκο γεμάτο φλογερά κάρβουνα. Τέλος έχυσαν στις φοβερές φλόγες πολύ καυτό ελαιόλαδο, αλλά οι Άγιοι μάρτυρες παρέμειναν θαυματουργικά αβλαβείς και χωρίς ίχνος καμένου. Βλέποντας αυτό το τρανταχτό θαύμα οι σκληροί δήμιοι γέμισαν φόβο και αμέσως διέταξαν να αποκεφαλίσουν με ξίφος τους δύο μάρτυρες.

Οι ευλογημένοι αυτοί ομολογητές μαρτύρησαν τελικά διά αποκεφαλισμού το τριακόσια τέσσερα μετά Χριστόν, λαμβάνοντας τους ένδοξους ουράνιους στεφάνους. Έτσι ολοκληρώθηκε η μαρτυρική τους πορεία επί ηγεμόνος Μαξιμιανού στις δύσκολες ημέρες των ρωμαϊκών χριστιανικών διωγμών της προ Κωνσταντίνειας εποχής. Η ένδοξη μνήμη των δύο γενναίων ομολογητών αυτών μαρτύρων τελείται με μεγάλη ευλάβεια στον Ναό του Αγίου Γεωργίου στην Κυπαρισσία. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Αγίων Ζήνωνος και Ζηνά κάθε χρόνο σταθερά την εικοστή δευτέρα ημέρα του μηνός Ιουνίου.

Την ίδια ημέρα τιμάται και ο Άγιος Μάρτυς Γαλατίων, που πνίγηκε στη θάλασσα, καθώς και η Ιουλιανή με τον γιο της Σατορνίνο. Ο Άγιος Ζήνων αποτελεί ευλογημένο υπόδειγμα ευσεβούς αρχόντου, που αντί να επιβληθεί στους ανθρώπους, ταπεινώθηκε ομολογητικά για την αγάπη του Χριστού. Ο πιστός υπηρέτης Ζηνάς αποτελεί φωτεινό παράδειγμα της απόλυτης πίστεως και αφοσιώσεως, που υπερβαίνει κάθε κοινωνική διαφορά μεταξύ ανθρώπων. Η ηρωική ομολογία τους αποδεικνύει ότι η αληθινή χριστιανική αγάπη ενώνει με ισχυρότατα δεσμούς πνευματικής αδελφοσύνης τους ορθοδόξους πιστούς.

Στην παγκόσμια χορεία των ομολογητών αγίων μαρτύρων, ο σεβάσμιος Ζήνων και ο πιστός Ζηνάς λάμπουν ως φωτεινό υπόδειγμα κοινής αγωνιστικής ομολογίας. Στους πιστούς που τους επικαλούνται με ευλάβεια, οι δύο μάρτυρες χαρίζουν θεόσδοτη πνευματική δύναμη και υπομονή στους πειρασμούς της επίγειας ζωής. Η μνήμη τους γίνεται πάντοτε αφορμή ευχαριστίας προς τον Κύριο που στεφάνωσε ένδοξα τη χριστιανική ομολογία τους με ουράνιους αμάραντους στεφάνους. Πρεσβείαις των ενδόξων Μαρτύρων Ζήνωνος και Ζηνά του υπηρέτου αυτού, Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον τις ψυχές μας, αμήν.